Türkiye’de tütünle mücadelede yeni bir döneme hazırlanılıyor. Sıhhat Bakanlığı ve AK Parti tarafınca yürütülen çalışmalarla sigara yasağının kapalı alanların dışına taşınması, açık alanlarda da sigara kullanımının sınırlandırılması hedefleniyor. Düzenleme hayata geçerse bugüne dek sigara içilebilen oldukça sayıda kamusal alan yeni yasaklarla karşı karşıya duracak. Teklifin ocak-şubat döneminde TBMM’ye sunulması umut ediliyor. Sıhhat Bakanı Kemal Memişoğlu ise ekim ayında yapmış olduğu açıklamada düzenlemenin kısa süre içinde Meclis’e geleceğini söylemişti.
PARKLAR, PLAJLAR VE SAHİLLER
Yeni düzenlemenin en dikkat çekici başlıklarından birini açık alanlardaki sigara kısıtlamaları oluşturuyor. Çocuk parkları, oyun alanları, halk plajları, sahil şeritleri ve yürüyüş yollarında sigara içilmesinin yasaklanması yada hususi alanlarla sınırlandırılması üstünde duruluyor. Toplu taşıma durakları, kamu binalarının girişleri, hastane bahçeleri ve üniversite kampüsleri de düzenlemenin gündemindeki bölgeler içinde. Bilhassa evlatların, hastaların ve kalabalık grupların bulunmuş olduğu alanlarda eylemsiz içiciliğin önlenmesi amaçlanıyor. Düzenlemeyle açık havada sigara içme özgürlüğünün tamamen ortadan kaldırılmasından ziyade, sigara içilebilecek alanların belirlenmesi ve öteki insanlarla araya mesafe konulması hedefleniyor. Sadece hangi alanlarda ne seviyede yasak uygulanacağı kanun teklifinin Meclis’e sunulmasıyla netleşecek.
KAFE VE RESTORAN TERASLARI
Sigara yasağının genişletilmesi halinde en büyük değişikliklerden biri kafe ve restoranlarda yaşanacak. İşletmelerin açık alanlarının tamamını sigara içilen bölüme dönüştürmesinin önüne geçilmesi planlanıyor. Tente, cam ve benzeri malzemelerle çevrilerek fiilen kapalı mekan haline getirilen teraslar da denetim kapsamına alınabilecek. Böylece kapalı alanlarda uygulanmakta olan yasağın çevresi kapatılmış teraslar üstünden aşılmasının engellenmesi hedefleniyor.
SİGARA SATIŞINDA QR KOD DÖNEMİ
Düzenleme yalnızca sigara içilen bölgeleri değil, satış sistemini de değiştirecek. Sıhhat Bakanlığı’nın üstünde çalmış olduğu modellerden biri, sigara satın alan kişinin yaşlarının elektronik ortamda doğrulanması. Sıhhat Bakanı Kemal Memişoğlu, ekim ayında yapmış olduğu açıklamada sigara satılmasında T.C. kimlik numarası üstünden yaş doğrulaması yapılmasının planlandığını duyurmuştu. Üstünde çalışılan sistemde QR kod, çipli kimlik kartı ve yazar kasa entegrasyonu benzer biçimde yöntemlerin kullanılması değerlendiriliyor. Buna bakılırsa sigara satın almak isteyen kişinin yaşı elektronik sistem üstünden denetim edilecek. Yaş şartı karşılanmadan satış işleminin tamamlanmasına izin verilmeyecek. Sistemin kişisel detayları satıcıya göstermeden yalnızca yaş doğrulaması yapması üstünde de duruluyor. Günlük satın alınabilecek tütün ürünü miktarının elektronik ortamda takip edilmesi de seçenekler içinde. Böylece hem reşit olmayanlara satışın hem de başkaları vesilesiyle sigara temin edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU SİGARA YASAĞI
Yeni düzenlemeyle ilgili en dikkat çekici iddialardan biri de dönem yasağı. Daha ilkin gündeme gelen taslak çalışmalarda 2015 ve sonrasında doğanlara hayatları süresince tütün ürünü satılmaması seçeneği üstünde durulduğu belirtilmişti. Bu model kabul edilirse söz mevzusu tarihten sonrasında doğanlar 18 yaşını doldursalar bile yasal olarak sigara satın alamayacak. Böylece belirli bir kuşağın tütün ürünlerinden tamamen uzak tutulması hedeflenecek. Sadece 2015 doğum yılı sınırının kesinleştiğine ilişkin hemen hemen resmî bir karar bulunmuyor. Bu başlık şimdilik düzenleme hazırlıkları kapsamında gündeme gelen seçeneklerden biri.
ELEKTRONİK SİGARALAR DA KAPSAMDA
Yeni düzenlemenin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerini de kapsaması umut ediliyor. Böylece yalnızca geleneksel sigaraya değil, nikotin içeren alternatif ürünlere yönelik denetimlerin de artırılması hedefleniyor. Bilhassa gençler içinde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımının önüne geçilmesi, ürünlerin satış ve pazarlama kanallarının daha sıkı denetlenmesi planlanıyor. Tütün ürünlerinin reklamı, tanıtımı ve görünürlüğüne ilişkin mevcut sınırlamaların da güçlendirilmesi gündemde.
