İsrail’de seçim sonuçlarının açıklanmasının peşinden karşıcılık liderleri, dün Herzliya’da bir araya gelmiş olarak yeni hükümetin kurulmasına yönelik görüşmeleri başlattı. Gadi Eisenkot’un Yaşar Partisi, Naftali Bennett’in Beraber Partisi, Avigdor Liberman’ın Evimiz İsrail Partisi ve Yair Golan’ın Demokratlar Partisi, Eisenkot’un başbakanlık adaylığında uzlaştı. Buna karşılık Başbakan Binyamin Netanyahu, Likud’un 27 milletvekiliyle seçimden birinci parti çıktığını belirterek geniş tabanlı bir hükümete kendisinin liderlik etmesi icap ettiğini savundu. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog uzlaşı seçenekleri için bugün siyasal partilerle görüşmeye başladı. Seçimlerin kati sonuçlarına nazaran 5 milyon 716 bin 665 şahıs oy kullandı, katılım yüzde 77,9’a ulaştı. Netanyahu’nun önceki hükümetini destekleyen partiler 68 sandalyeden 53’e gerilerken Filistinli partilerin toplam temsili 10’dan 19’a terfi etti.
İsrail’de dört karşıcılık partisi Gadi Eisenkot’un başbakanlığını destekleme sonucu aldı. Netanyahu’nun ittifakı 53 sandalyede kalırken Filistinli partilerin kazanılmış olduğu 19 milletvekilliği hükümet pazarlıklarının merkezine yerleşti. (Reuters)
SANDIKTAN NETANYAHU’YA ÇOĞUNLUK ÇIKMADI
İsrail Merkez Seçim Komisyonu’nun kati sonuçlarına nazaran Likud 27, Eisenkot’un Yaşar Partisi 21, Bennett’in Beraber Partisi 12, Filistinli partilerin Ortak Sıralaması 11, Demokratlar 8, Raam 8 ve Liberman’ın Evimiz İsrail Partisi 7 milletvekili kazanmıştır. Netanyahu’nun ortakları Birleşik Tevrat Yahudiliği 7, Yahudi Gücü 7, Şas 6 ve Dini Siyonizm 6 sandalyeye ulaştı. Böylece Netanyahu’nun mevcut ittifakı 53, Eisenkot çevresindeki dört partinin toplamı 48, Filistinli partiler ise 19 milletvekiline haiz oldu. Hükümet oluşturmak için ihtiyaç duyulan 61 sandalyeye hiçbir ittifak tek başına ulaşamadı. Netanyahu, 2 Kasım’da yapmış olduğu açıklamada Filistinli partileri hükümet haricinde bırakan geniş bir koalisyon arayışında bulunduğunu duyurdu. Netanyahu’nun köktencilik ve sağcı görüşleri ise kritik edilmeye devam ediyor. Mevcut koşullarda Cumhurbaşkanı Herzog’un parti liderlerinin önerilerini aldıktan sonrasında yedi gün içinde hükümeti kurmakla görevlendireceği adı belirlemesi gerekiyor. İlk görevlendirilen siyasetçinin 28 günlük süresi bulunuyor ve bu süre 14 gün uzatılabiliyor. Başarısızlık halinde başka bir siyasetçi görevlendirilebilecek. Eğer uzlaşma sağlanamazsa tekrardan seçim de gündeme gelecek.
YÜKSELEN FİLİSTİNLİ PARTİLER KİLİT KONUMDA
Netanyahu karşıtı partilerin toplam 67 sandalyeye haiz olması, hükümetin değişmesi için sayısal bir çoğunluk oluşturuyor. Sadece Eisenkot’un müttefikleri de, Filistinli partilerle işbirliğinde anlaşamıyor. Demokratların lideri Yair Golan, Filistinli partilerin desteğiyle hükümet kurulmasını savunurken sağcı Avigdor Liberman, bu partilerin dışarıdan destek verdiği bir azınlık hükümeti olasılığını dahi reddediyor. Bennett’in tutumu hemen hemen kesinleşmiş değil. Eisenkot ise Filistinli partilerin İsrail’i Yahudi devleti olarak tanıması, ulusal hizmeti kabul etmesi ve Hamas’ı kınaması şeklinde koşullar ileri sürdü. Filsitinli Partiler yükselmesine rağmen halen aşırı sağcı tutumlar dolayısıyla sistem haricinde bırakılmaya çalışılıyor. The Times of Israel yazarı Ariela Karmel’in analizine nazaran muhalefetin en büyük problemi Netanyahu karşıtı çoğunluğun bulunmaması değil, bu çoğunluğu hükümet kuracak ve Filistinli partileri de kapsayacak siyasal uzlaşmaya dönüştürememesi. Filistinli partiler, bilhassa kendi toplumlarında suçla savaşım, kamu yatırımları ve konut hakları şeklinde talepleri gündeme taşıyor.
EISENKOT GELİRSE NE DEĞİŞİR?
Internasyonal analizlere nazaran Eisenkot’un başbakanlığına destek verilmesi, İsrail’in Filistin politikasında köklü bir değişim üstünde uzlaşıldığı anlamına gelmiyor. Eski Genelkurmay Başkanı Eisenkot, İsrail ordusunun yıkım faaliyetlerini yönetmiş, Filistin halkına yönelik yıkım, işgal ve harp suçlarını desteklemiş ve Gazze cenginde harp kabinesinde vazife almış bir isim. Karşıcılık ittifakı içinde Bennett ve Liberman şeklinde sağcı siyasetçilerle toplumsal demokrat kökenli Golan’ın bulunması, bilhassa işgal altındaki Filistin toprakları ve Filistin devletinin tanınması mevzularında ortak bir siyaset oluşturulmasını da güçleştiriyor. İsrail’deki politika yorumcularının büyük kısmı Filistinli partilerin hükümet üstünde etkili olmasının İsrail’deki Filistinli yurttaşların siyasal temsilini artırabileceğini ifade ediyorlar. Yorumculara nazaran Filistin mevzusunda muhalefetteki uyuşmazlığı Netanyahu iktidarda kalmak için kullanıyor.
