Küresel piyasalar, ABD’deki seçim sürecinin bununla beraber getirmiş olduğu siyasal belirsizlikler ve suni zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişelerin, Orta Doğu’daki diplomatik ilerlemeye yönelik iyimserliği gölgede bırakmasıyla karışık bir seyir izliyor.
ABD’deki seçim süreci, Orta Doğu eksenindeki gelişmeler ve suni zeka harcamalarına ilişkin şüphelerin devam etmesi, varlık tutarları üstünde etkili olmayı sürdürüyor. Yatırımcılar, suni zeka alanında meydana gelen büyük yatırımların sürdürülebilirliğini sorgularken, söz mevzusu harcamaların şirketlerin gelir ve karlılığına ne süre katkı sağlayacağına ilişkin sual işaretleri varlığını koruyor.
Buna bakılırsa dün şirket bazlı gelişmelerin mevcut endişeleri artırmasıyla suni zeka ve teknoloji hisseleri satış baskısı altına girdi.
ABD’li çip üreticisi Marvell Technology’nin optik ağ teknolojileri şirketi Lumentum’u tamamı hisse takası kanalıyla olmak suretiyle ortalama 115 milyar dolarlık işletme değeriyle satın alacağını açıklamasının arkasından Marvell’ın hisseleri yüzde 12,72, Lumentum’un hisseleri ise yüzde 18,59 geriledi.
Oracle’ın hisseleri de firmanın suni zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla 10 milyar dolarlık hisse senedi ve 10 milyar dolarlık tahvil ihracı planladığını duyurmasının arkasından yüzde 8,76 kıymet yitirdi.
Analistler, yarı iletken sektöründe talep görünümüne ilişkin kaygılar ve yüksek tutarlı ana para harcamalarının finansmanına yönelik sual işaretlerinin yanı sıra küresel faizlerde tekrardan sıkılaşma beklentisinin öne çıkmasının da düşüşleri tetiklediğini kaydetti.
ABD’de geçen hafta enflasyonist baskıların sürebileceğine işaret eden makroekonomik verilerin arkasından, dün açıklanan imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisi sektördeki büyümenin hız kazandığını ortaya koydu. Tedarik Yönetimi Enstitüsünün (ISM) imalat endüstri PMI ekimde 55,5’e terfi etti.
Ekonomik aktivitenin kuvvetli seyrini koruması, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında daha şahin bir tutum benimseyebileceğine yönelik beklentileri güçlendiriyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in aralık ayında faiz artırabileceğine ilişkin olasılık yüzde 75’e terfi etti.
Bu doğrultuda ABD’de cuma günü açıklanacak ziraat dışı istihdam verisi başta olmak suretiyle hafta süresince duyurulacak iş gücü piyasasına ilişkin veriler ile Fed Başkan Yardımcısı Michelle Bowman’ın sözle yönlendirmeleri yatırımcıların odağında yer ediniyor.
Bu gelişmelerin yanında Orta Doğu’da gerilimi sona erdirme çabaları dikkati çekiyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın seçimlerden sonrasında İran’a saldırmaya “hayır” söylediğine ilişkin haber akışı piyasalardaki cenk priminin azalmasına katkı verdi.
Öte taraftan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’la bazı ilerlemeler kaydedildiğini ve görüşme kanalıyla uzlaşmaya varılması ihtimali mevzusunda oldukça iyimser olduklarını söylemiş oldu.
Orta Doğu’da sulh sağlanabileceğine yönelik iyimserlik petrol fiyatlarındaki düşüşü tetikledi.
Kurumsal tarafta ABD’nin teknoloji devlerinden Apple üç aylık döneme ilişkin bilançosunu yayımladı. Buna bakılırsa, firmanın net satışları bu zamanda senelik ortalama yüzde 12 artışla 114,5 milyar dolara ulaştı. Apple’ın net satışları, geçen senenin aynı döneminde 102,5 milyar dolar olarak kaydedilmişti.
Firmanın net karı, aynı dönemde yüzde 12 artarak 30,7 milyar dolara çıktı. Apple, geçen senenin aynı döneminde 27,5 milyar dolar net kar açıklamıştı. Firmanın hisse başına karı ise bu zamanda 1,85 dolardan 2,10 dolara terfi etti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,90 civarında seyretmeye devam ederken, dolar endeksi de yatay seyirle 101,8 seviyesinde bulunuyor.
Suni zeka endişeleriyle riskli varlıklarda yaşanmış olan kıymet kayıpları ve Orta Doğu’daki savaşın negatif etkileriyle oluşan likidite ihtiyacı ve merkez bankalarına yönelik şahin tahminler altını baskılamaya devam ediyor.
Dün tepki alımlarıyla yükselen altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,6 azalışla 3 bin 922 dolardan alıcı buluyor. Ocak vadeli Brent petrolün varili yüzde 0,4 artışla 105,2 dolarda işlem görüyor.
Bu gelişmelerle New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 0,51, Nasdaq endeksi yüzde 1,07 düşerken, Dow Jones endeksi ise yüzde 0,41 terfi etti. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Avrupa borsaları dün petrol fiyatlarındaki sert düşüşün enflasyon risklerini azaltmasıyla pozitif seyretti. Orta Doğu’daki diplomatik çabaların bölgede barışın sağlanabileceğine yönelik iyimserlikleri çoğaltması Avrupa’da risk iştahının artmasına katkı verdi.
Enerji maliyetlerindeki gerileme havayolu ve gezim şirketlerini pozitif etkiledi. Buna bakılırsa Air France-KLM hisseleri yüzde 4,8, IAG yüzde 3,8 ve Ryanair hisseleri yüzde 5 kıymet kazanmıştır.
Öte taraftan ABD Başkanı Donald Trump’ın hususi temsilcisi Steve Witkoff, toplumsal medya hesabından yapmış olduğu açıklamada, ülkesinin arabuluculuğunda 10-11 Kasım tarihlerinde Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) başkenti Abu Dabi’de Rusya ile Ukrayna içinde emek verme düzeyinde görüşmeler yapılacağını aktardı.
Witkoff, görüşmelerin cenk sonrası güvenlik düzenlemeleri, gerilimin azaltılması, insani yardım emek harcamaları ve barışa yönelik atılacak sonraki adımlara odaklanacağını belirtti.
Ayrıca Fransa’da hükümetin taahhütlerini kafi bulmayan liseliler, ülkenin birçok noktasında okulları kuşatma eylemlerine tekrardan başladı. Mahalli basında yer edinen haberlere bakılırsa, başkent Paris’in yanı sıra Marsilya, Toulouse, Rennes ve Lyon şehirlerinde de yüzlerce liseli fiil yaparak okul girişlerini kapattı.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,90, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,63 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98 terfi etti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise güne negatif başladı.
Asya tarafında Hong Kong hariç satıcılı bir seyir izlenirken, mevcut suni zeka harcamalarına ilişkin endişeler fiyatlamalarda ön plana çıkıyor.
Japonya’da piyasalar bugün dinlence sebebiyle kapalı olurken, Cenup Kore merkezli yarı iletken şirketlerin hisselerindeki derin kayıplar dikkati çekiyor.
Cenup Kore’de teknoloji şirketi LG Electronics hisseleri yüzde 6,6, yarı iletken şirketi SK Hynix yüzde 6 ve Samsung Electronics hisseleri de yüzde 4,5 düştü.
Öte taraftan Çin’de hisse senedi piyasalarını desteklemek ve yatırımcı itimatını güçlendirmek amacıyla finansal destek önlemleri açıklandı.
Analistler, bu adımların, ekonominin tamamını kapsayan geniş çaplı bir mali teşvik paketinden ziyade ana para piyasalarına yönelik destek tedbirleri durumunda bulunduğunu belirtti.
Buna bakılırsa, Çin Halk Bankası (PBOC) dün yapmış olduğu açıklamada, finans kuruluşlarıyla takas işlemleri gerçekleştirileceğini ve bu işlemlerin borsaya 100 milyar yuan’dan (15 milyar dolar) fazla para enjekte edebileceğini belirtti. Buna ek olarak mahalli medyada Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu’nun (CSRC), likiditeyi çoğaltmak için güvence kurallarını gevşetme planlarını incelemiş olduğu bildirildi.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,9 düşerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,5 terfi etti.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,88 kıymet kazanarak 10.961,67 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,18 düştü.
Öte taraftan yurt içinde bugün açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artacağını tahmin ediyor.
Dolar/TL dünü 49,9700’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 49,9970’ten işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon verilerinin, yurt haricinde ise ABD’de JOLTS açık iş sayısı, yapınak siparişleri ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.200 puanın direnç, 10.900 ve 10.700 puanın destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
