Brent petrolün varil fiyatının 116,72 dolara çıkarak son altı ayın en yüksek seviyesine erişmesi, Türkiye’de akaryakıt maliyetlerini daha da ağırlaştırdı. İstanbul Avrupa Yakası’nda yılbaşında 53,15 lira olan benzinin litresi 76,30 liraya, 54,46 lira olan motorinin litresi ise 96,80 liraya terfi etti. Böylece 2026’nın ilk 10 ayında benzine yüzde 43,6, motorine ise yüzde 77,7 zam geldi. Artışın vatandaşın cebine yansıması da ağır oldu. Yılbaşında 2 bin 657 liraya dolan 50 litrelik benzin deposu bugün 3 bin 815 liraya, 2 bin 723 liraya dolan motorin deposu ise 4 bin 840 liraya ulaştı. Ayda 100 litre yakıt tüketen bir sürücü, ocak ayına kıyasla benzin için 2 bin 315 lira, motorin için 4 bin 234 lira daha çok ödemek zorunda kalıyor. Üstelik bu hesaba vasıta bakımı, sigorta, otoyol ve öteki ulaşım giderleri dahil değil.
Petrol ve döviz kuru durağan(durgun) kalsa bile mevcut vergi takvimindeki artışların pompa fiyatlarına tamamen yansıması durumunda, ekim sonunda 76,30 lira olan benzinin litresi aralıkta ortalama 84,61 liraya, 96,80 lira olan motorinin litresi ise 104 liraya çıkabilir.
ALIM GÜCÜ ERİYOR
Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, aslına bakarsan enflasyon karşısında zorluk çeken ücretlilerin bütçesini daha çok sıkıştırıyor. 2026 yılı için net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak belirlendi. Sadece TÜİK verilerine bakılırsa senenin ilk dokuz ayında tüketici tutarları yüzde 24,32 arttı. Bu tablo, ocak ayında 28 bin 75 lirayla alınabilen averaj mal ve hizmetlerin eylül sonunda ortalama 34 bin 904 liraya mal olması anlamına geliyor. Başka bir ifadeyle, tutarı yıl süresince değişmeyen asgari ücretlinin 28 bin 75 lirası, ocak ayının parasıyla ortalama 22 bin 583 liralık alım gücüne gerilerken, 9 aylık satın alma gücü kaybının karşılığı ortalama 5 bin 492 lira oldu.
CİDDİ MALİ KAYIP
Petrol fiyatlarındaki yükseliş, bilhassa ulaşım giderleri üstünden vatandaşın bütçesini zorluyor. Ekim fiyatlarıyla ayda 100 litre motorin tüketen bir çalışanın yakıt harcaması 9 bin 680 liraya ulaşırken, bu meblağ 28 bin 75 liralık net asgari ücretin ortalama yüzde 34,5’ini götürüyor. Sadece aslolan yük yalnızca akaryakıt istasyonlarında değil, Türkiye’nin dışarıya ödediği enerji faturasında da büyüyor. Nitekim cenk öncesinde, 27 Şubat’ta 72,48 dolar olan Brent petrolün varili, 23 Ekim’de 116,72 dolara terfi etti. Aynı dönemde dolar kuru 43,88 liradan 49,65 liraya çıktı. Böylece bir varil petrolün Türk lirası karşılığı ortalama 3 bin 180 liradan 5 bin 796 liraya ulaşarak yüzde 82 arttı. Artışın ülke ekonomisine yansıması ithalat rakamlarında da görülüyor. Türkiye’nin enerji ve ilgili ürünler için Ağustos 2025’te ödediği 4,83 milyar dolarlık satmaca, Ağustos 2026’da 6,46 milyar dolara çıktı.
MARKET RAFINA YANSIYOR
Petrol krizinin faturası yalnızca vasıta sahiplerine çıkmıyor. Tarlada çalışan traktörden sebzeyi hale taşıyan kamyona, ürünleri market raflarına ulaştıran dağıtım araçlarına kadar pek oldukca alanda motorin kullanılıyor. Yakıt pahalandıkça üretim ve taşıma giderleri artıyor, maliyetler de zaman içinde vatandaşın alışveriş sepetine yansıyor. TÜİK’in eylül verilerine bakılırsa senelik fiyat artışı gıdada yüzde 27,62, ulaştırmada yüzde 35,10, konut ve enerji giderlerinde ise yüzde 39,99’a ulaştı.
