Fransa’nın 2 Mart 2026’da duyurduğu ileri caydırıcılık girişimi, Ekim ayında yeni askeri ve diplomatik düzenlemelerle genişliyor. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un açıklamasına nazaran Paris, nükleer kapasitesini Avrupa’nın müdafa planlamasına daha çok dahil edecek. Almanya, Belçika, Danimarka, Finlandiya, Yunanistan, Norveç, Hollanda, Polonya ve İsveç girişime pozitif yönde cevap verirken İngiltere ile ayrı bir nükleer koordinasyon mekanizması yürütülüyor. Fransa ve Hollanda, 14 Ekim’de Paris’te ilk Nükleer Yönlendirme Grubu toplantısını gerçekleştirmiş oldu. Toplantıya iki ülkenin müdafa ve dışişleri yetkilileriyle hükümet temsilcileri katıldı.
Fransa, nükleer kapasiteye haiz Rafale harp uçaklarını Avrupa’daki bağlaşık hava üslerinde geçici olarak konuşlandırmayı planlıyor. On ülkeyi kapsayan ortaklaşa iş, ortak tatbikatlar, erken uyarı sistemleri, danışma paylaşımı ve uzun menzilli roket projelerini içeriyor. (AAE)
RAFALE UÇAKLARI KONUŞLANDIRILACAK
Fransa Müdafa Bakanlığı’nın açıklamış olduğu plana nazaran Rafale harp uçakları, nükleer caydırıcılık tatbikatları, stratejik güç gösterileri ve kriz dönemlerinde bağlaşık ülkelerin hava üslerini geçici olarak kullanabilecek. Bu konuşlandırmalar devamlı olmayacak; Fransa’nın nükleer başlıklarını başka ülkelerde kalıcı olarak depolaması da öngörülmüyor. Fransız Senatosu’nun 16 Eylül tarihindeki 950 sayılı raporu, ortak faaliyetlerin ülkelere nazaran farklılaşacağını ve bazı operasyonel ayrıntıların gizli saklı tutulacağını belirtiyor. Planın temel koşulu, nükleer tabanca kullanma kararının yalnızca Fransa Cumhurbaşkanı’nda kalması. Bağlaşık ülkeler Fransa’dan otomatik nükleer müdahale talep edemeyecek. Paris, hangi saldırının kendi dirimsel çıkarlarını tehdit ettiğini belirleme yetkisini de paylaşmayacak.
UYDULAR, FÜZE KALKANLARI VE İSTİHBARAT AĞI
Macron’un planında üç askeri kapasite öne çıkıyor: roket saldırılarını evvel belirlemek, hava sahasını korumak ve uzun menzilli karşı hücum düzenleyebilmek. Fransa ile Almanya’nın geliştirdiği JEWEL programı, uydu ve radarlar üstünden roket fırlatmalarını tespit etmeyi amaçlıyor. SAMP/T NG hava müdafa sistemi, balistik roket, tayyare ve öteki hava tehditlerine karşı Avrupa savunmasının güçlendirilmesinde kullanılacak. Fransa, Almanya ve İngiltere’nin yer almış olduğu ELSA girişimi ise oldukça uzun menzilli roket sistemleri geliştirmeyi hedefliyor. Ülkeler içinde ortak tehdit değerlendirmesi, güvenli yazışma kanalları, danışma paylaşımı ve kriz yönetimi mekanizmaları kurulacak.
SİLAHLANMA HARCAMALARI ARTACAK
Fransız Senatosu’nun raporuna nazaran ülkenin nükleer caydırıcılık harcamaları 2024’te 6,36 milyar, 2025’te 6,89 milyar ve 2026’da 7,38 milyar avroya ulaştı. 2024-2030 askeri programındaki 436 milyar avroluk kaynağın ortalama 57 milyar avrosunun nükleer caydırıcılığa ayrılması öngörülüyor. Ağustos 2026’da kabul edilen düzenleme ise 2026-2030 dönemine 36 milyar avroluk ek silahlanma deposu bırakıyor. Bu tutarlar yalnızca ileri caydırıcılık girişiminin maliyeti değil; Fransa’nın genel nükleer modernizasyonunu ve daha geniş askeri programlarını kapsıyor. Paris ek olarak nükleer başlık sayısını artıracağını duyurdu sadece yeni hedefini açıklamadı. 2035 dolaylarında hizmete girmesi planlanan ASN4G hipersonik nükleer füzesinin geliştirilmesi de başlatıldı. Senato raporunda yeni görevler sebebiyle stratejik hava kuvvetlerinin tayyare ve filo ihtiyacının tekrardan değerlendirilmesi istendi. Avrupalı müdafa uzmanları, milyarlarca avroluk askeri yatırımların gerekçeleri içinde Avrupa ülkelerinin ABD’den kopuşunun da yer aldığını belirtiyorlar.
