İsrail’in Suriye topraklarında giderek genişleyen askeri varlığı, Türkiye’yi de hedef alan yeni hamlelerle bölgedeki gerilimi tırmandırıyor. Golan Tepeleri çevresinde işgal etmiş olduğu alanlarda yeni üsler kuran, askeri mevzilerini güçlendiren Tel Aviv yönetimi, Suriye’nin kuzeyindeki hava üslerini de hedef alarak Şam’ın müdafa kapasitesinin tekrardan oluşturulmasını engellemeye çalışıyor. İsrail’in toprak kontrolünü genişletmeye yönelik adımları, Türkiye’nin Suriye’deki askeri tesirini sınırlama girişimleriyle birleşirken, Birleşmiş Milletler raporları ve uydu görüntüleri sahadaki değişimin boyutlarını gözler önüne seriyor. Ekim ayının üçüncü haftasında Kuneytra ve Dera kırsalında artan askeri hareketlilik ise İsrail’in Suriye topraklarındaki varlığını güçlendirmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Ebu Zuhur, İsrail’in hedef almış olduğu tek Suriye hava üssü değil. Mart ve Nisan 2025’te Tedmur, T-4 ve Hama havaalanlarına da saldırılar düzenlendi.
UYDUDAN ÇIKAN ASKERİ HAT
İsrail’in Suriye’deki yeni konuşlanmasına ilişkin en çarpıcı veriler, Birleşmiş Milletler Golan’daki Ateşkes Gözlem Gücü’nün (UNDOF) kayıtlarında bulunuyor. BM Genel Sekreteri’nin 23 Eylül tarihindeki S/2026/756 sayılı raporunda İsrail’in Suriye tarafında oluşturduğu 11 askeri mevziyi güçlendirmeyi sürdürdüğü belirtiliyor. Internasyonal Af Örgütü’nün Mayıs 2026’da yayımladığı araştırma ise Kuneytra ve Dera çevresinde Aralık 2024 sonrasında dokuz yeni askeri üs kurulduğunu ortaya koyuyor.
23 SİVİL YAPI YIKILDI
Askeri hareketliliğin tesiri yalnızca üslerin bulunmuş olduğu alanlarla sınırı olan değil. Af Örgütü’nün uydu görüntüleri ve şahit anlatımlarına dayanan araştırması, Kuneytra’daki üç köyde minimum 23 sivil yapının yıkıldığını yada hasar gördüğünü belgeledi. İsrail’in güneyde oluşturduğu askeri hat kadar, kuzeydeki hava üslerine yönelik operasyonları da Ankara açısından ehemmiyet taşıyor. Gerilimin en dikkat çekici örneği 18 Ağustos’ta İdlib kırsalındaki Ebu Zuhur hava üssünde yaşanmış, İsrail cenk uçakları, Türkiye sınırına ortalama 70 kilometre uzaklıktaki tesise sekiz hava saldırısı düzenlemişti.
SALDIRININ İZLERİ
Ebu Zuhur’a ilişkin uydu görüntülerinde ise saldırının öncesi ve sonrası dikkat çekici ayrıntılar içeriyor. Misbar ve Al-Araby TV’nin 2 Eylül’de yayımladığı araştırmaya nazaran üste mayıs ayının sonlarında başlamış olan onarım faaliyetleri haziran ve temmuzda hızlandı. Ortalama 3 kilometre uzunluğunda, 41 metre genişliğindeki ana pistin tekrardan kullanıma hazırlanması için emekler yürütüldü. Ortalama 20 tayyare hangarının bulunmuş olduğu tesiste 17 Ağustos görüntülerinde onarım izleri görülürken, 19 Ağustos’ta pist üstünde saldırıyla uyumlu hasar izleri belirlendi.
Uydu karşılaştırması, El-Hamidiye çevresinde 2024 ile 2025 içinde yaşanmış olan değişimi gösteriyor. Yerleşim alanı yakınında yeni askeri konuşlanma, toprak setleri ve yıkılan yapılar dikkat çekiyor.
DÖRT ÜSTE AYNI TABLO
Reuters’a konuşan kaynaklara nazaran Türk askeri heyetleri bu süreçte Suriye’deki minimum üç hava üssünün durumunu inceleyerek ihtimaller içinde askeri ortaklaşa iş için değerlendirmelerde bulunmuş oldu. Uydu analizleri ise T-4’te 12 Mart ile 6 Nisan 2025 içinde pistler ve askeri tesislerin çeşitli bölümlerinde hasar oluştuğunu gösteriyor. T-4’te 54 tayyare hangarı ve ortalama 3 kilometre uzunluğunda pistler bulunması, tesisin askeri kapasitesini ortaya koyuyor.
İSRAİL’İN RADAR ENDİŞESİ
Öte taraftan Suriye yönetiminin açıklamış olduğu rakamlar, İsrail’in faaliyetlerinin boyutuna ilişkin bir başka tablo ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yapmış olduğu konuşmada, Esad yönetiminin devrilmesinden bu yana İsrail’in 500’den fazla hava ve topçu saldırısı düzenlediğini, 1.200’ün üstünde kara girişi gerçekleştirdiğini ve ortalama 300 kişiyi gözaltına aldığını söylemiş oldu.
YENİ ASKERİ HAMLE
Türkiye’nin dikkatle takip etmiş olduğu Cenup Suriye’deki askeri hareketlilik ekim ayının üçüncü haftasında tekrardan hızlandı. Açık kaynaklara yansıyan bilgilere nazaran İsrail birlikleri, Kuneytra ve Dera kırsalında yeni kara operasyonları gerçekleştirirken, bölgedeki bulgu uçağı ve helikopter hareketliliği de arttı. 17 Ekim’de Dera’nın batısındaki Yermuk Havzası’na askeri araçlarla giren İsrail birlikleri, Kuneytra çevresinde de denetim noktaları oluşturdu.
ANKARA İÇİN ÜÇ KRİTİK BAŞLIK
İsrail’in artan askeri hareketliliği, Türkiye’nin Suriye’deki rolünü de mühim hale getiriyor. Ankara açısından Suriye ordusunun tekrardan yapılandırılması, hava müdafa kapasitesinin güçlendirilmesi ve İsrail’le direkt askeri karşı karşıya gelme riskinin önlenmesi öne çıkıyor. Ebu Zuhur hava üssüne düzenlenen saldırının peşinden ABD’nin çatışmayı önleme girişimi de ehemmiyet kazanmıştır. Sadece İsrail, güneyde askeri mevzilerini güçlendirirken kuzeyde Türkiye’nin desteğiyle oluşturulabilecek müdafa altyapısına karşı çıkıyor. Bu tablo, Ankara ile Tel Aviv arasındaki gerilimin Suriye’nin gelecekteki güvenlik yapılanması üstünde yoğunlaştığını gösteriyor.
