Avrupa’da kış yaklaşırken naturel gaz stokları ve yükselen fiyatlar yeni bir enerji krizine ilişkin endişeleri artırıyor. Avrupa Birliği’ndeki yer altı gaz depoları 1 Ekim itibarıyla yüzde 72 doluydu. 17 Ekim verilerinde bu oran ortalama yüzde 74,5’e yükselse de geçen senenin aynı dönemindeki yüzde 82,8’in ve son beş senenin yüzde 89,1’lik averajının peşinde kaldı. Stoklardaki açığın en fazla dikkat çekmiş olduğu ülke Almanya. Avrupa’nın en büyük ekonomisinde naturel gaz depoları yüzde 61 dolulukta bulunuyor. Ülkedeki depoların 1 Kasım’a kadar yüzde 80 doluluğa erişmesi hedefleniyordu. Hedefle mevcut düzey arasındaki 19 puanlık fark, kış öncesi hazırlıkları münakaşaya açtı.
ENERJİ FATURALARI YÜZDE 20 ARTABİLİR
Avrupa’da gaz tutarları yığın endişeleriyle yükseliyor. Hollanda TTF gösterge vadeli kontratı 19 Ekim’de megavatsaat başına 88,60 avroya çıktı; aylık yükseliş yüzde 11’i aştı. Reuters’ın haberine bakılırsa Avrupa’daki gösterge gaz tutarları, yıl başından itibaren yüzde 150’den fazla artış gösterdi. Toptan piyasadaki yükselişin tesiri hanelere gecikmeli yansıyabiliyor. Almanya’da yeni müşterilere sunulan gaz tarifeleri yıl başından bu yana yüzde 55 terfi etti. Mevcut sözleşmeler yenilendikçe tüketicilerin de zamlarla karşılaşması planlanıyor. Verivox’un değerlendirmesine bakılırsa mevcut piyasa koşullarında hane tarifelerinde yüzde 10 ila 20 içinde artış yaşanması mümkün.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KRİZ AVRUPA’YI DA VURUYOR
Avrupa’nın gaz depolarını yaz süresince yeterince dolduramamasının sebeplerinden biri, küresel LNG piyasasındaki daralma. ABD ve İsrail’in İran’la savaşı sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat sorunları, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı sıvılaştırılmış naturel gaz ihracatını negatif etkiledi. Dünya LNG ihracatının mühim bir bölümünün geçmiş olduğu güzergâhtaki aksamalar, Avrupa ile Asya arasındaki tedarik rekabetini de sertleştirdi. Norveç ve ABD’den gelen gaz, Avrupa’nın arz güvenliğinde mühim rol oynuyor. Sadece depoların düşük seviyede olması, boru hatlarında yada LNG sevkiyatlarında yaşanabilecek yeni bir aksamanın fiyatlara daha sert yansıması riskini büyütüyor.
SOĞUK KIŞTA DEPOLAR YÜZDE 10-15’E KADAR İNEBİLİR
Uzmanların aslolan kaygısı, kışın beklenenden daha soğuk geçmesi ve gaz tüketiminin hızla artması. Reuters’a konuşan ABN Amro enerji ekonomisti Moutaz Altaghlibi, sert bir kış senaryosunda Avrupa’daki depoların doluluk oranının yüzde 10-15’e kadar düşebileceğini belirtti. Bu seviyeler, bilhassa 2027 yazında depoların tekrardan doldurulmasını zorlaştırabilir.
