Brezilya’da emekçi sınıfın uzun yıllara yayılan mücadelesi, emek harcama yaşamında zamanı bir kazanımla sonuçlandı. Federal Senato, 14 Ekim’de altı gün emek harcama ve bigün dinlenme esasına dayanan 6×1 sistemini kaldıran anayasa değişikliğini 75’e karşı 1 oyla kabul etti. Temsilciler Meclisinin daha ilkin onayladığı düzenleme, dün Anayasa Değişikliği olarak resmen diye deklare edildi. Yeni sistemle çalışanlar haftada beş gün çalışıp iki gün ücretli izin kullanabilecek. Haftalık azami emek harcama süresi ilk aşamada 42 saate, geçiş sürecinin sonunda ise 40 saate düşürülecek. İşçilerin ücretlerinde kesinti yapılmayacak. Başkan Luiz Inácio Lula da Silva, Kongredeki törene katılarak düzenlemeyi emekçiler açısından zamanı bir başarı olarak değerlendirdi.
Brezilya Kongresi, haftada altı gün emek harcama düzenini sona erdiren anayasa değişikliğini kabul etti. Lula da Silva, dün gerçekleşen törende sonucu kutlarken milyonlarca emekçiye ücret kaybı olmadan iki gün dinlenme hakkı tanıyan düzenleme resmileşti. (Reuters)
6 GÜN ÇALIŞMA DÖNEMİ SONA ERİYOR
Brezilya’da bilhassa perakende, otelcilik, restoran ve hizmet sektörlerinde milyonlarca emekçi, haftanın altı günü çalışıp yalnızca bigün dinlenebiliyordu. 6×1 olarak malum sistem, düşük ücretli işlerde çalışanların ailelerine, toplumsal yaşamlarına ve dinlenmeye ayırabilecekleri zamanı sınırlandırıyordu. Yeni anayasal düzenlemeyle işçilere iki gün ücretli dinlenme hakkı tanınırken haftalık emek harcama süresi kademeli olarak azaltılacak. İlk değişim, anayasa değişikliğinin yayımlanmasından iki ay sonrasında başlamış olacak; toplam geçiş süreci 14 ay sürecek. Sendikalar arası araştırma kuruluşu DIEESE, emek harcama saatlerinin azaltılmasından ortalama 26,8 milyon emekçinin yararlanabileceğini hesaplıyor. Bu oranın 22 milyonunu kayıtlı çalışanlar, ortalama 4,8 milyonunu ise haftada 40 saatin üstünde çalışan kayıt dışı emekçiler oluşturuyor.
LULA EMEKÇİLERLE KUTLADI
Emek verme sürelerinin kısaltılması talebi, Brezilya’da sendikaların ve toplumsal hareketlerin senelerdir sürdürdüğü mücadelenin başlıca gündemlerinden biriydi. Talep, bilhassa Vida Além do Trabalho (Çalışmanın Ötesinde Yaşam) girişiminin 6×1 sistemine karşı yürüttüğü kampanyalarla geniş kitlelere ulaştı. Sosyalizm ve Özgürlük Partisi’nden (PSOL) milletvekili Erika Hilton da kampanyanın parlamentodaki mühim savunucularından biri oldu. Kabul edilen anayasa değişikliğinin ilk imzacısı ise İşçi Partisinden (PT) milletvekili Reginaldo Lopes oldu. İşveren çevreleri düzenlemenin maliyetleri artırabileceğini savunurken emek örgütleri, üretkenlik artışından işçilerin de yararlanması icap ettiğini altını çizdi.
LULA İLE AŞIRI SAĞCI BOLSONARO KARŞI KARŞIYA
Zamanı işçi hakkı düzenlemesi, 25 Ekim’deki başkanlık seçiminin ikinci turuna sekiz gün kala yürürlüğe giden anayasal değişimler arasına girdi. Lula’nın rakibi, darbe girişimiyle bağlantılı mahkumiyeti sebebiyle cezaevinde bulunan eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, Liberal Partili Flávio Bolsonaro. ABD Başkanı Donald Trump ile yakın siyasal ilişkileri bulunan Bolsonaro ailesinin temsilcisi Flávio Bolsonaro, daha ilkin emek harcama süresinin kısaltılmasına karşı çıkan sağcı çizginin içinden geliyor. Sadece düzenlemeye kamuoyunda verilen kuvvetli destek üstüne tutumunu değiştirerek Senatodaki oylamada anayasa değişikliğine destek verdi. Seçim mücadelesinde bir yanda Lula’nın toplumsal hakları genişletme ve emek gelirlerini koruma politikaları, diğer yanda Bolsonaro’nun mali disiplin ve neoliberal ekonomik programı bulunuyor.
