İspanya’nın kuzeyindeki Bask bölgesinde 17 Ekim’de gözaltına alınan 34 yaşındaki adam ile 22 yaşındaki hanım hakkında terör suçlamasıyla soruşturma yürütülüyor. Bölgesel polis teşkilatı Ertzaintza’nın açıklamasına gore soruşturma, 26 Eylül’de Gipuzkoa eyaletindeki Eskoriatza’da meydana getirilen bir trafik kontrolü esnasında başladı. Polis, araçtaki üç kişiyi durdurdu ve üzerlerinde “oldukca kırılgan” olarak vasıflandırılan materyaller buldu. El konulmuş olan materyaller içinde güvenlik güçlerine ilişkin bilgiler ve silahlarla patlayıcıların bulunabileceği bir yerin olası konumuna dair veriler vardı. Polis, şüphelilerin daha ilkin de izlenmiş kişiler bulunduğunu bildirdi; sadece bu izlemenin niteliği açıklamadı.
RADİKAL BİR AYRIŞMA İHTİMALİ
İspanyol basınında soruşturmanın niteliğine ilişkin daha detaylı bilgiler de yer aldı. Bask bölgesinde piyasaya sürülen Deia gazetesi ile Antena 3 televizyonunun haberlerinde, soruşturmanın cihatçı terörizmle bağlantılı olmadığı, ETA sonrası dönemde Bask milliyetçisi solun barışçıl ve demokratik siyaseti benimseyen ana akım çizgisine karşı çıkan köktencilik bir çevrenin araştırılmış olduğu aktarıldı. Europa Press ve EFE’nin soruşturmaya yakın kaynaklara dayandırdığı haberlerde de şüphelilerin köktencilik Bask milliyetçisi sol çevrelerle bağlantılı olabileceği açıklandı. Bu bilgiler, polis açıklamasında resmen doğrulanmış bir teşkilat üyeliği değil, soruşturma kaynaklarına dayanan iddialar durumunda.
BİRİ İRLANDA KÖKENLİ
Cadena SER’in haberine gore, Eylül ayındaki kontrolde durdurulan üç kişiden birinin İrlanda kökenli olduğu ve IRA ile bağlantısının bulunmuş olduğu ya da geçmişte bulunmuş olabileceği ileri sürüldü. Bu kişinin gözaltına alınan iki şüpheliden biri olup olmadığına ilişkin haberlerde açık ve kati bir informasyon bulunmuyor. IRA bağlantısı iddiası da resmî polis açıklamasında doğrulanmadı.
ETA 2011’DE SİLAHLI MÜCADELEYİ BIRAKTI
Bask bölgesindeki bu soruşturmanın geçmişi, İspanya’nın onlarca yıl savaşım etmiş olduğu ETA’nın sona eriş sürecini tekrardan gündeme getiriyor. Bask ülkesinin bağımsızlığını hedefleyen ETA, onlarca yıl devam eden silahlı kampanyasında 800’den fazla kişinin ölümüne yol açtı. Teşkilat, 20 Ekim 2011’de silahlı faaliyetlerini kati olarak sona erdirdiğini duyurdu. Bu karar, İspanya ve Fransa’nın güvenlik operasyonları, yargı baskısı ve Bask toplumundaki sertlik karşıtı hareketin etkisiyle oluşan koşullar altında geldi. ETA, 3 Mayıs 2018’de ise tüm yapılarının dağıtıldığını ve örgütsel faaliyetlerinin sona erdiğini açıklayarak kendisini feshetti. Dolayısıyla 2011’deki karar silahlı mücadelenin bitişini, 2018’deki karar ise örgütün resmen dağılmasını ifade ediyor.
“GEÇMİŞTE KALDIĞINI SANDIĞIMIZ DÖNEME DÖNMEYELİM”
Bask bölgesinin mühim siyasal aktörlerinden Bask Milliyetçi Partisi (PNV), gözaltı haberinin peşinden endişesini dile getirdi. Parti, soruşturulan olayların doğrulanması halinde Bask toplumunun geride kaldığını düşündüğü dönemleri hatırlatacağını belirterek barışın ve toplumsal uzlaşının korunması çağrısı yapmış oldu. PNV ek olarak Ertzaintza’nın çalışmalarını takdir etti ve soruşturma devam ederken ihtiyatlı davranılması icap ettiğini altını çizdi. Partinin açıklaması, olayın yalnızca güvenlik boyutuyla değil, ETA sonrasında oluşan siyasal ve toplumsal uzlaşının korunması açısından da değerlendirildiğini gösteriyor.
YENİ BİR ETA MI, YOKSA KÜÇÜK BİR RADİKAL ÇEVRE Mİ?
Mevcut bilgiler, İspanya’da ETA’nın tekrardan kurulduğunu söylemek için kafi değil. Polis açıklaması iki kişiyi terör şüphesiyle soruşturduğunu, güvenlik güçlerine ilişkin bilgilerin ve olası bir silah-patlayıcı noktasının araştırıldığını ortaya koyuyor. İspanyol basınındaki bazı kaynaklar ise şüphelileri ETA sonrası dönemde sertliği reddeden siyasal çizgiye karşı çıkan köktencilik bir çevreyle ilişkilendiriyor.
