Türk Hava Kuvvetleri’nin cenk uçağı ihtiyacını karşılamak için yürütülen Eurofighter görüşmelerinde yeni bir seçenek gündeme geldi. Müdafa kulislerine yansıyan bilgilere gore bir Avrupa ülkesi, kendi siparişi kapsamında üretim bandında bulunan cenk uçaklarını Türkiye’ye devretmeyi teklif etti. Teklifi meydana getiren ülke resmen açıklanmazken gözler İspanya’ya çevrildi. Formülün hayata geçmesi durumunda Türkiye, 2030 yılını beklemeden yeni üretim Eurofighter’lara kavuşabilecek.
İspanya’nın toplam 45 uçaklık yeni sipariş programı, Türkiye’ye erken teslimat için üretim sırası devri ihtimalini güçlendiren unsurlardan.
İSPANYA SEÇENEĞİ
Eurofighter programının ortakları İngiltere, Almanya, İtalya ve İspanya’dan oluşuyor. Avrupa ülkelerinin üretim programları incelendiğinde bilhassa İspanya’nın siparişleri dikkat çekiyor. Madrid yönetimi, Halcón I programı kapsamında 20 yeni Eurofighter için antak kalma imzaladı. Bu uçakların 2026-2030 yılları aralığında teslim edilmesi planlanırken, Halcón II kapsamında sipariş verilen 25 uçağın da 2030-2035 döneminde filoya iştirak etmesi öngörülüyor.
TAKVİM DEĞİŞEBİLİR
Türkiye ile İngiltere içinde 27 Ekim 2025’te imzalanan antak kalma, 20 tane yeni üretim Eurofighter Typhoon’un yanı sıra vazife ekipmanları ve çeşitli mühimmatın tedarikini kapsıyor. Mevcut plana gore uçaklardan altısının 2030’da, sekizinin 2031’de, kalan altısının ise 2032’de teslim edilmesi öngörülüyor. Sadece üretim sırasının devredilmesi halinde Türkiye’nin bu tarihlerden ilkin yeni tayyare teslim almasının önü açılabilecek.
ZAMANLA YARIŞ
Ankara’nın cenk uçağı tedarikinde karşı karşıya bulunmuş olduğu en mühim sorunlardan biri vakit. Türk Hava Kuvvetleri’nin muharip gücünün omurgasını uzun senelerdir F-16 filosu oluşturuyor. Uçakların bir bölümünün kullanım ömrünün ilerlemesi, modernizasyon ihtiyacı ve yeni nesil cenk uçaklarının hemen hemen envantere girmemesi, mevcut filonun yenilenmesini daha mühim hale getiriyor. Ulusal Muharip Tayyare KAAN’ın geliştirme emek harcamaları sürerken Eurofighter, yeni nesil yerli cenk uçağı hizmete girene kadar hava enerjisini destekleyecek mühim platformlardan biri olarak görülüyor.
Ankara açısından bir başka mühim başlık ise ulusal mühimmatların ve yerli elektronik sistemlerin Eurofighter’a entegrasyonu. Türkiye’nin geliştirdiği hava-hava füzelerinin bu platformda kullanılması üretici ülkelerle yapılacak anlaşmalara bağlı. Fotoğraf: Reuters
KATAR VE UMMAN FORMÜLÜ
Türkiye, yeni üretim Eurofighter’ların teslimatını beklerken ara çözüm olarak Katar ve Umman envanterindeki uçakların tedarik edilmesi seçeneği üstünde de çalışıyor. İkinci el uçakların daha kısa sürede teslim edilebilmesi, bu seçeneği mühim hale getiriyor. Sadece uçakların mevcut kullanım durumları, bakım gereksinimleri, radar ve tabanca sistemlerindeki farklılıklar ile iki ülkenin kendi müdafa gereksinimleri görüşmelerin sonucunu belirleyecek.
İNGİLTERE’DE EĞİTİMDE
Eurofighter tedarikinde yalnızca uçakların üretim takvimi değil, pilotların yeni platforma hazırlanması da ehemmiyet taşıyor. İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri, 27 Eylül’de yapmış olduğu açıklamayla iki Türk cenk pilotunun RAF Coningsby Üssü’nde eğitime başladığını duyurdu. Tecrübeli pilotların Eurofighter’a geçiş eğitiminin dokuz aya kadar sürmesi, peşinden üç aylık eğitmenlik programını tamamlamaları öngörülüyor. Türkiye’nin yeni uçakları teslim almasından ilkin toplam 10 Türk eğitmen pilot ile ortalama 100 bakım eğitmeninin İngiltere’de yetiştirilmesi planlanıyor.
MÜHİMMAT DA ÖNEMLİ
Eurofighter’ın Türk Hava Kuvvetleri’ne sağlayacağı katkı, haiz olduğu radar ve tabanca sistemlerinin hangi kapsamda kullanılabileceğine de bağlı. Yeni üretim Tranche 4 uçakları, elektronik taramalı radarları, gelişmiş elektronik harp donanımları ve görüş ötesi hava-hava muharebe kabiliyetleriyle öne çıkıyor. Sadece uçağın teslim edilmesi, tüm tabanca sistemlerinin aynı anda tam kapasiteyle kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Cephane stoklarının oluşturulması, bakım altyapısının kurulması, teknik personelin yetiştirilmesi ve uçakların Türkiye’nin mevcut hava müdafa ağına uyum sağlaması gerekiyor.
KAAN’A ALTERNATİF DEĞİL
Emekli Hava Pilot Tuğgeneral Dr. Hüseyin Fazla ise Türkiye’nin stratejik güvenliği açısından envanterinde toplam 400 çağdaş cenk uçağı bulunması icap ettiğini belirtirken, “Türk Hava Kuvvetleri’nin geniş bir coğrafyada, aynı anda değişik bölgelerde vazife yapabilecek kapasiteye haiz olması gerekiyor. Bundan dolayı envanterimizde 400 civarında çağdaş cenk uçağı bulunması mühim. Eurofighter alımı bu açıdan hava gücümüzü destekleyecek bir adım. Üstelik NATO standartlarına uygun bir uçaktan söz ediyoruz. Eurofighter’ı KAAN’ın alternatifi olarak görmemek gerekiyor. Ulusal muharip uçağımız envantere girene kadar hava gücümüzün korunması ve geliştirilmesi bakımından mühim bir gerekseme söz mevzusu” diyor.
