Savaşlar sona erdiğinde geride yalnızca insani bir yıkım değil, ülkelerin tekrardan inşasını gerektiren devasa bir ekonomik gerekseme da kalıyor. Konutlardan hastanelere, enerji santrallerinden kara yollarına, limanlardan içme suyu şebekelerine kadar uzanan bu gerekseme, gelecek yıllarda internasyonal inşaat sektörünün en büyük iş alanlarından birini oluşturacak. Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de İstanbul’da düzenlenen TRT World Forum’un kapanış oturumunda yapmış olduğu konuşmada bu sürece dikkat çekti. Şimşek, küresel müteahhitlik sektöründe Çin’in peşinden ikinci sırada yer aldıklarını belirterek yakın coğrafyadaki savaşların peşinden gelecek 10 yılda minimum 1 trilyon dolarlık tekrardan bayındır ihtiyacı ortaya çıkmasının beklendiğini söylemiş oldu. Türk şirketlerinin bu süreçte etken rol alacağını beyan etti.
UKRAYNA’DA YENİDEN İMAR FATURASI 587,7 MİLYAR DOLAR
Tekrardan bayındır ihtiyacının en büyük kalemlerinden biri Ukrayna. Dünya Bankası, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve Ukrayna hükümetinin ortak hazırladığı Şubat 2026 tarihindeki son değerlendirmeye nazaran ülkenin 10 senelik toparlanma ve tekrardan inşa ihtiyacı 587,7 milyar dolar olarak hesaplandı. 31 Aralık 2025 itibarıyla meydana getirilen değerlendirmede direkt fizyolojik hasar 195,1 milyar dolara ulaştı. Konut, ulaşım ve enerji sektörleri en fazla ziyan olan alanlar içinde yer aldı. Ukrayna’da tekrardan bayındır yalnızca yıkılan binaların yenilenmesini kapsamıyor. Enerji altyapısının onarılması, demir yolları ve kara yollarının tekrardan yapılması, su sistemlerinin iyileştirilmesi, hastanelerin ve okulların tekrardan hizmete açılması da gereksinimler içinde bulunuyor. Raporda {özel sektör} yatırımlarının tekrardan yapılanmada tehlikeli sonuç rol oynayacağı bilhassa vurgulanıyor. Bu durum internasyonal müteahhitlik şirketleri için mühim bir iş alanı oluşturuyor.
Halep, Şam kırsalı ve Humus en fazla yatırım ihtiyacı bulunan bölgeler içinde gösteriliyor.
SURİYE’NİN YENİDEN İNŞA MALİYETİ 216 MİLYAR DOLAR
Türkiye’nin coğrafi yakınlığı sebebiyle en yakından takip etmiş olduğu pazarlardan biri Suriye. Dünya Bankası’nın Ekim 2025’te yayımladığı rapora nazaran, 2011-2024 dönemindeki çatışmaların peşinden ülkenin fizyolojik tekrardan inşa maliyeti en iyi tahminle 216 milyar dolar. Raporda direkt fizyolojik hasarın 108 milyar dolar olduğu açıklandı. Tekrardan inşa ihtiyacının 82 milyar dolarlık bölümünü altyapı, 75 milyar dolarını konutlar, 59 milyar dolarını ise ticari ve öteki konut dışı yapılar oluşturuyor.
GAZZE’DE 71,4 MİLYAR DOLARLIK İNŞA İHTİYACI
Tekrardan bayındır ihtiyacının bir öteki mühim adresi Gazze. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Dünya Bankası tarafınca Nisan 2026’da piyasaya sürülen ortak değerlendirmeye nazaran Gazze’nin toparlanma ve tekrardan inşa ihtiyacı önümüzdeki 10 yıl için 71,4 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu miktarın 26,3 milyar dolarlık bölümünün ilk 18 ayda lüzumlu olacağı belirtiliyor. Rapora nazaran fizyolojik altyapı hasarı 35,2 milyar dolar, ekonomik ve toplumsal kayıplar ise 22,7 milyar dolar düzeyinde. 371 binden fazla konut birimi yıkıldı yada hasar görmüş oldu. Hastanelerin yarısından fazlası hizmet dışı kaldı, okulların neredeyse tamamı ziyan oldu.
TÜRK MÜTEAHHİTLERİ DÜNYADA KAÇINCI SIRADA?
Türkiye’nin tekrardan bayındır pazarında öne çıkmasını elde eden unsurlardan biri internasyonal müteahhitlik sektöründeki mevcut konumu. Tecim Bakanlığı’nın 21 Ağustos 2026’da açıklamış olduğu ENR 2026 listesine nazaran dünyanın en büyük 250 internasyonal müteahhitlik şirketi içinde 48 Türk şirketi bulunuyor. Türkiye, 75 şirketle ilk sırada yer edinen Çin’in peşinden şirket sayısı bakımından ikinci sırada. Bakanlığın verilerine nazaran Türk şirketleri 2025 senesinde toplam 24,9 milyar dolarlık internasyonal proje üstlendi. Bu sayı 2024’te 20,8 milyar dolardı. İlk 100 şirket içinde yedi, ilk 50 içinde ise iki Türk şirketi bulunuyor. Türk müteahhitlik şirketleri 1972’den bu yana 138 ülkede toplam 12 bin 952 proje üstlendi. Bu projelerin toplam kıymeti 567,8 milyar doları aştı.
