ABD merkezli The Washington Post’un (WP) yayımladığı araştırma, Donald Trump’ın Beyaz Saray’ın doğu kanadının yerine inşa ettirdiği balo salonunun finansmanına ilişkin daha ilkin açıklanmayan belgeleri ortaya çıkardı. Eylül sonu itibarıyla kaydedilen 67 bağış ve taahhüdün toplamı 333 milyon dolara ulaştı. En yüksek katkıyı yapanlar içinde Apple ve Nvidia 25’er milyon dolarla yer aldı. Google’ın YouTube davasının uzlaşmasından meydana gelen 22 milyon dolarlık ödemesi de projeye yönlendirildi. Microsoft ve müdafa teknolojileri şirketi Palantir ortalama 10’ar milyon dolar, Amazon, Meta ve T-Mobile ise 5’er milyon dolar katkı sağlamış oldu. HP ve Micron 2,5’er milyon, Salesforce 2 milyon dolar verdi. Coinbase, Ripple ve Gemini’nin kurucuları Winklevoss kardeşler benzer biçimde kripto para sektörünün önde gelen oyuncuları de bağışçılar arasına katıldı. Teknoloji ve kripto para çevrelerinden gelen katkıların toplamı 150 milyon doları aştı. Belgeler, bazı bağışçıların kimliklerinin gizli saklı tutulmasını istediğini de gösterdi.
Apple ve Nvidia, Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki balo salonu projesine 25’er milyon dolar bağış taahhüt etti. Google, Microsoft, Amazon, Meta ve Palantir’in de aralarında bulunmuş olduğu dev teknoloji şirketlerinin bağışları, Washington’da ana para ve siyasal iktidar ilişkilerini tekrardan gündeme taşıdı. (Reuters)
APPLE VE NVIDIA’DAN TRUMP’A DESTEK
Teknoloji şirketleri daha ilkin de Trump’a bir oldukca kez mali destek sağladılar. Apple, Google, Meta, Amazon ve Nvidia, Trump’ın Ocak 2025’teki ikinci başkanlık yemin töreninin finansmanına da şirket yada üst düzey yöneticileri vesilesiyle ortalama 1’er milyon dolar katkıda bulunmuştu. Merasim komitesi toplam 239 milyon dolar biriktirerek üstün dereceli kırmıştı. Apple eski CEO’su Tim Cook, Trump’ın göreve başlamasından sonrasında yönetimle yakınlığını sürdürdü. Nvidia CEO’su Jensen Huang ise firmanın gelişmiş suni zeka çiplerinin Çin’e ihracatı mevzusunda Washington’la yürüttüğü görüşmelerin peşinden balo salonuna 25 milyon dolar bağış taahhüt etti. WP’nin elde etmiş olduğu kayıtlara gore Nvidia, bağışının anonim kalmasını da istedi. Meta CEO’su Mark Zuckerberg, Trump’ın ikinci periyodunun başlangıcında firmanın içerik denetimi politikalarında mühim değişikliklere gitti. Amazon’un kurucusu Jeff Bezos da Trump yönetimiyle temaslarını artıran teknoloji milyarderleri içinde yer aldı. WP’deki analize gore tümü bunlar şirketlerin siyasal ilişkilerinin yalnızca seçim dönemleriyle sınırı olan kalmadığını gözler önüne seriyor.
MİLYARLARCA DOLARLIK İHALELER
Bağışların arkasındaki ekonomik ilişkiler, teknoloji sermayesinin devletle kurduğu bağların büyüklüğünü ortaya koyuyor. Public Citizen’ın Haziran 2026’da piyasaya çıkan araştırmasına gore, balo salonuna katkıda bulunan firmalar bağışların peşinden toplam 50 milyar doları aşan yeni yada genişletilmiş federal sözleşme finansmanı elde etti. Bu tutarın ortalama 43,8 milyar doları Lockheed Martin’e, 4,2 milyar doları Booz Allen Hamilton’a ve 1 milyar dolardan fazlası Palantir’e ilişkin. Demokrat Senatörler Elizabeth Warren ve Michael Bennet, Ocak 2025’te teknoloji şirketlerinin Trump’ın başkanlık törenine yapmış olduğu bağışların, hükümet denetiminden kaçmak ve siyasal nüfuz kazanmak amacı taşıyabileceği uyarısında bulunmuştu.
BEYAZ SARAY’DA LÜKS İNŞAAT
Trump’ın ortalama 8 bin 360 metrekarelik ve bin kişilik balo salonu projesi, Beyaz Saray’ın zamanı doğu kanadının yıkılması ve inşaatın hukuki dayanakları sebebiyle de münakaşa mevzusu oldu. Başlangıçta hususi bağışlarla finanse edileceği açıklanan projenin tahmini maliyeti 600 milyon dolara kadar terfi etti. Haziran ayında ortaya çıkan yüklenici tahminleri, maliyetin bir bölümünün kamu kaynaklarından karşılanabileceğine ilişkin soruları gündeme getirdi. Trump hükümeti ise projenin hususi bağışlarla yürütüldüğünü iddia ediyor. Bağışları toplayan vakıf üstünden yürütülen finansman, seçim kampanyası bağışlarına uygulanan şeffaflık kurallarından değişik bir yapıya haiz. WP’nin araştırmasında Trump’ın kendi adına yapmış olduğu bir katkının bağışçı sıralamasında bulunmaması da dikkat çekti.
