Avrupa’nın Ukrayna’ya yönelik askeri güvenlik planlarında yeni aşamaya geçildi. İngiltere Müdafa Bakanlığı’nın duyurduğu ‘Koalicja 26.2’ tatbikatı, 9-22 Kasım tarihlerinde Polonya’nın güneydoğusundaki Nowa Deba askeri eğitim alanında gerçekleştirilecek. Ukrayna sınırına ortalama 100 kilometre uzaklıktaki tatbikatın amacı, ihtimaller içinde bir ateşkesin peşinden Ukrayna’ya gönderilebilecek oldukca uluslu gücün sevk, komuta, komünikasyon ve ikmal kapasitesini sınamak. Fransa ortalama 1.100, İngiltere 300 asker gönderecek. Polonya’nın katkısı ortalama 500 asker olacak. Tatbikata Türkiye de katılacak. Tatbikatın siyasal çerçevesini oluşturan Gönüllüler Koalisyonu, Mart 2025’te İngiltere ve Fransa’nın girişimiyle kuruldu. Ocak 2026’da ise Ukrayna için Oldukca Uluslu Güç resmen oluşturuldu. NATO’nun direkt katılmadığı bu askeri yapılanma, cenk sonrasında Ukrayna ordusunu güçlendirmeyi ve Rusya’nın yeni bir hücum başlatmasını caydırmayı hedefliyor.
İngiltere ve Fransa öncülüğündeki Ukrayna için Oldukca Uluslu Güç, 9-22 Kasım’da Polonya’da ilk büyük tatbikatını meydana getirecek. Türkiye’nin de katılmış olduğu hazırlıklarda ortalama 2 bin 800 asker vazife alacak. (Reuters)
2 BİN 800 ASKER, 11 ÜLKE
Tatbikatın kara ve hava bölümlerine İngiltere, Fransa, Almanya, Polonya, Belçika, Estonya, Litvanya, Hollanda, İspanya ve İsveç katılacak. Türkiye’nin İstanbul’dan yürüteceği deniz faaliyetiyle katılımcı ülke sayısı 11’e ulaşacak. İngiltere, 7. Hafifçe Mekanize Tugayı’ndan askerlerin yanı sıra Typhoon cenk uçakları ve Voyager havada yakıt ikmal uçağı görevlendirecek. Uçaklar, Ukrayna hava sahasının tekrardan sivil uçuşlara açılması halinde sağlanabilecek hava güvenliği desteğini canlandıracak. Kara birlikleri ise personel, cephane ve askeri araçların Avrupa üstünden Ukrayna’ya taşınmasını, birliklerin korunmasını ve ortak komuta sistemlerini deneyecek. Fransa’nın öncülük etmiş olduğu hazırlıklarda insansız hava araçlarına karşı savunmaya ağırlık verilecek. Almanya’nın ise tatbikatlarda müdafa ve hücum amaçlı roket ve top platformlarının merkezini oluşturması umut ediliyor. Tatbikatta ek olarak tank ve zırhlı formasyonların da yer alacağı ifade edildi. Oldukca Uluslu Güç’ün komutanlığını İngiliz Korgeneral Tom Bateman yürütürken; Fransız General Armel Dirou da tatbikat faaliyetlerinde vazife alacak. Oldukca Uluslu Güç komutanlığının birleştirilmesi çerçevesinde Paris’teki karargahın yıl sonuna kadar Londra’ya taşınması da planlanıyor. İngiltere Müdafa Bakanlığı’na nazaran gelecekteki görevlere ilişkin de 24 ülkeden askeri katkı taahhüdü alınmış durumda.
KARADENİZ’İN SORUMLULUĞU TÜRKİYE’DE
Türkiye, tatbikatın deniz ayağını İstanbul’dan yönetecek. Türk askeri unsurları, Ukrayna limanlarına ticari gemilerin güvenli dönüşünü sağlamak ve deniz yollarının güvenliğini denetlemek amacıyla Karadeniz’deki deniz mayınlarının temizlenmesine ilişkin koordinasyon ve harekat düzenlemelerini sınayacak. Türkiye’nin Polonya’daki kara tatbikatına asker göndermesi öngörülmüyor. Frasız Le Monde Gazetesi’nin değerlendirmesine nazaran Avrupa ülkeleri, askeri hazırlıklarını görünür hale getirerek hem Rusya’ya caydırıcılık mesajı vermeyi hem de Ukrayna’nın geleceğine ilişkin müzakerelerde etkili olmayı amaçlıyor. Sadece ülkeler içinde askeri konuşlanmanın yeri mevzusundaki görüş ayrılıkları da sürüyor. Fransa, cenk sonrasında Ukrayna topraklarında sürekli askeri varlık bulundurulmasını savunurken Almanya’nın daha ihtiyatlı yaklaşarak komşu ülkelerde konuşlanma seçeneklerine ağırlık verdiği biliniyor. Berlin merkezli Alman Internasyonal ve Güvenlik İşleri Enstitüsü (SWP) ile Fransa Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün Avrupa güvenliği araştırmasında, Gönüllüler Koalisyonu benzer biçimde yapılanmaların NATO ve Avrupa Birliği’ndeki oybirliği zorunluluğunu aşarak daha esnek askeri ortaklaşa iş sağlayabildiği bilhassa vurgulanıyor. Bununla beraber hem İngiltere hem de Fransa, kurulacak gücün bir NATO organizasyonu olmadığını, sadece ve sadece Ukrayna hükümetinin daveti ve çatışmaların sona ermesi şartıyla konuşlandırılabileceğini deklare etti.
MOSKOVA’NIN İTİRAZI, WASHINGTON’IN BELİRSİZLİĞİ
Rusya, Batılı askerlerin Ukrayna’ya konuşlandırılmasına uzun süredir karşı çıkıyor ve bu birliklerin askeri hedef sayılacağı uyarısında bulunuyor. Bundan dolayı Avrupa’nın planı yalnızca lojistik değil, ciddi bir siyasal ve askeri risk de taşıyor. Le Monde’un analizine nazaran ihtimaller içinde oldukca uluslu gücün 20 bin askere yetişmesi gündemde sadece bu sayı kesinleşmiş bir konuşlandırma sonucu değil. Avrupalı askeri uzmanlara nazaran bundan daha da önemlisi ABD’nin gelecekteki güvenlik garantilerine hangi seviyede katılacağı. Avrupa ordularının Amerikan istihbaratı, hava savunması, stratejik nakliye ve komünikasyon kapasitesi olmadan Ukrayna’da geniş kapsamlı bir görevi ne seviyede sürdürebileceği de tartışılıyor. İngiltere ve Fransa’nın açıklamalarına nazaran oldukca uluslu güç, ateşkesi denetlemek yada cephe hattında sulh gücü görevi yapmak için kurulmadı. Aslolan hedef, Ukrayna ordusunun tekrardan güçlendirilmesi, hava ve deniz güvenliğinin desteklenmesi ve yeni saldırılara karşı caydırıcılık oluşturulması. Sadece Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar devam etmiş olduğu için bu gücün ne vakit ve hangi koşullarda konuşlandırılacağı da kestirilemiyor. Polonya’daki ilk tatbikat, Avrupa’nın Ukrayna için askeri güvenlik planını kağıt üstünden sahaya taşıma girişimi olarak değerlendiriliyor. SWP uzmanlarına nazaran ise Rusya’nın bu tatbikata iyi mi tepki vereceği ise hemen hemen çözülebilmiş değil.
