Merkez Bankasının faiz indirimleri sürerken yabancı yatırımcıların Türk lirası işlemlerinde dikkat çekici bir gerileme yaşanıyor. Ortalama iki buçuk ayda 14,9 milyar dolarlık azalma kaydedilirken, 2027 yılına ilişkin enflasyon ve faiz beklentileri de netleşmeye başladı. Meşhur ekonomist David Lubin’in gerçek faiz uyarısı sonrasında gözler yabancı ana para hareketlerine ve Merkez Bankasının gelecek kararlarına çevrildi.
FAİZ VE ENFLASYON FARKI
Merkez Bankası, ekim ayında siyaset faizini yüzde 37’den yüzde 36’ya düşürdü. TÜİK’in kasım ayında açıklamış olduğu verilere gore senelik enflasyon yüzde 29,77 oldu. Böylece siyaset faizi ile senelik enflasyon arasındaki fark 6,23 puan olarak hesaplandı. Enflasyonun tesiri dikkate alındığında gerçek faiz ortalama yüzde 4,8 seviyesinde bulunuyor. Türkiye’ye döviz getirerek Türk lirasına yatırım meydana getiren yabancılar açısından faiz oranının yanı sıra dolar kurundaki değişiklik de ehemmiyet taşıyor.
15 MİLYAR DOLARLIK HAMLE
Yabancı yatırımcıların yüksek faizden yararlanmak amacıyla gerçekleştirdiği, carry trade olarak malum işlemlerde son aylarda gerileme söz mevzusu. Bloomberg HT’nin BDDK ve TCMB verilerine dayandırdığı hesaplamaya gore yabancıların Türk bankalarıyla yapmış olduğu Türk lirası türev işlemlerinin büyüklüğü 21 Ağustos’ta 65,3 milyar dolarken, 30 Ekim’de 50,4 milyar dolara düştü. Ortalama iki buçuk ayda 14,9 milyar dolarlık, yüzde 22,8 oranında azalma kaydedildi. Aynı dönemde tahvil ve hisse senedi piyasalarında da satışlar görüldü. Yabancı yatırımcılar 30 Ekim haftasında 750,4 milyon dolarlık devlet tahvili, 66,3 milyon dolarlık hisse senedi sattı.
GETİRİ HESABI
Yabancı yatırımcıların kazancında faiz kadar döviz kurunun da tesiri bulunuyor. Mesela doların 50 lira olduğu varsayıldığında Türkiye’ye getirilen 1 milyon dolar, 50 milyon liraya karşılık geliyor. Bu meblağ senelik yüzde 36 getiriyle bir yıl sonunda 68 milyon liraya yükseliyor. Doların aynı tarihte 59,26 lira olması durumunda yatırımcının parası ortalama 1 milyon 147 bin dolara ulaşıyor. Sadece kurun 70 liraya yükselmesi hâlinde aynı yatırımın kıymeti ortalama 971 bin dolara geriliyor. Vergi ve işlem masraflarının dahil edilmediği bu örnek, kur artışının yabancı yatırımcının dolar cinsinden kazancını iyi mi değiştirdiğini ortaya koyuyor.
ÜÇ AYRI ENFLASYON TAHMİNİ
Yabancı ana para hareketleri yakından izlenirken 2027 yılına ilişkin ekonomik tahminlerde de değişik rakamlar öne çıkıyor. Merkez Bankası gelecek senenin sonunda enflasyonun yüzde 15’e gerilemesini öngörürken, Orta Vadeli Program’da hedef yüzde 21 olarak belirlendi. Piyasanın ekim ayındaki beklentisi ise yüzde 23,3 seviyesinde gerçekleşti. TCMB’nin aynı dönemde düzenlemiş olduğu ankete gore katılımcılar, siyaset faizinin 12 ay sonrasında yüzde 29,01’e düşmesini, doların ise 59,26 liraya ulaşmasını bekliyor.
10 ARALIK TARİHİ ÖNEMLİ
Gelişme mevzusunda da değişik beklentiler de bulunuyor. Orta Vadeli Program’da 2027 yılı için yüzde 4,2 gelişme hedeflenirken piyasa katılımcılarının tahmini yüzde 3,9 oldu. Gelecek senenin cari açık beklentisi ise 43,8 milyar dolar düzeyinde bulunuyor. Öte taraftan ekim ayının son haftasında Merkez Bankasının toplam brüt rezervleri 4,1 milyar dolar azalarak 158,1 milyar dolara gerilemiş vaziyette. Analistler ise rezervlerdeki değişimde döviz işlemlerinin yanı sıra altın tutarları ve öteki etkenlerin de rol oynadığına dikkat çekiyor. Enflasyondaki düşüş hızının faiz indirimlerinin devamı açısından belirleyici olacağını vurgulayan analistler, yabancı yatırımcıların Türk lirasına ilgisinde faiz getirisi kadar döviz kurunun seyri ve ekonomik itimat ortamının da etkili olacağı uyarısında bulunuyor.
