Küresel piyasalar, ABD’deki ara seçimler başta olmak suretiyle siyasal, jeopolitik ve ekonomik gelişmelerin yoğunlaşacağı haftaya davranışlarında ölçülü iyimserlikle başladı.
ABD’de devam eden Kurultay ara seçimleri, varlık fiyatlamalarında siyasal gelişmelerin tesirini öne çıkarırken, Başkan Donald Trump yönetiminin Kurultay’deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı piyasaların odağında yer ediniyor.
Analistler, ABD’deki seçim sonuçlarının Trump yönetiminin Orta Doğu’da hareket alanını etkileyebileceğini belirterek, jeopolitik tarafta askeri gerilimlerin artabileceğine yönelik değerlendirmelerin öne çıktığını kaydetti.
Halihazırda ABD ile İran içinde arabulucular üstünden yürütülen müzakerelerde Hürmüz Boğazı’nı trafiğe tam anlamıyla açacak bir antak kalma sağlanabileceğine yönelik iyimserlikler varlığını sürdürüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Washington yönetiminin, Tahran’ın şartlarını kabul etmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın tekrardan açılacağını ve müzakerelerin süreceğini kaydetti.
ABD-İran hattında bir antak kalma ihtimali oluşmasıyla petrol tutarları geriledi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,2 düşüşle 109 dolar bandına indi.
Öte taraftan makroekonomik gelişmelerde ise ABD’de geçen hafta açıklanan gelişme ve kişisel tüketim harcamaları verileri ülkede enflasyon risklerinin gelecek dönemde sürebileceğine işaret etti. ABD’de ekonomik aktivitenin sıcaklığını koruması ve fiyat artışlarındaki yüksek seyrin sürmesiyle ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik şahin öngörüler enerjisini korudu.
Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in senenin kalan bölümünde bir faiz artışına daha gidebileceğine yönelik ihtimaller yüzde 70’in üstünde bulunuyor. Bu doğrultuda ABD’de cuma günü açıklanacak ziraat dışı istihdam verisinden alınacak sinyallerin Fed’e ilişkin beklenti oluşumunu yönlendirmesi umut ediliyor.
Bunlara ek olarak, ABD’de hızlanan bilanço sezonunda mühim şirketlerin finansal neticeleri yatırımcıların odağında kalmaya devam ediyor. ABD’li teknoloji şirketi Apple’ın bu hafta açıklayacağı finansal neticeleri suni zeka ve teknoloji yatırımlarının karlılığa etkilerinin izlenmesi açısından mühim olacak.
Geçen hafta suni zeka endişeleri sebebiyle güvenli liman özelliği devreye giren ABD’nin 10 senelik tahvil faizi, gerilemesini üst üste 3. haftaya taşıdı.
ABD’nin 10 senelik tahvil faizi, yeni haftaya yatay seyirle yüzde 4,94 seviyesinden başladı. Dolar endeksi ise yatay seyrini sürdürerek 101,9’da bulunuyor.
Küresel faizlerde aralık ayı itibarıyla tekrardan sıkılaşma beklentisinin öne çıkmasıyla baskılanan altının ons fiyatı, cuma günü yüzde 3,6 azalışla 3 bin 870 dolara inerek ortalama bir senenin düşük seviyesine geriledi. Altının onsu yeni haftaya ise tepki alımlarıyla yüzde 0,6 artışla 3 bin 899 dolardan başladı.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 endeksi yüzde 1,82, Nasdaq endeksi yüzde 2,86 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,09 kıymet yitirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar ise haftaya pozitif başladı.
Avrupa’da ise Fransa’daki vakalar bölge gündemini meşgul etmeye devam ediyor. Fransa’da hükümetin eğitim sektörüne ilişkin taahhütlerini kafi bulmayan talebe sendikaları, liselileri tekrardan kuşatma eylemleri düzenlemeye çağırdı.
Söz mevzusu gelişmeyle ülkedeki sokak olaylarının bir süre daha devam edebileceğine yönelik endişeler artarken, ülkedeki mali endişelerle 10 senelik tahvil faizi tekrardan yüzde 5 seviyelerine yaklaştı.
Öte taraftan, cuma günü açıklanan verilere bakılırsa Avro Bölgesi ekonomisi, bu senenin üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 ile beklentilerin üstünde gelişme kaydetti.
Avrupa’da enerji kaynaklı fiyat artışlarının sürmesi Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ay faiz artırımına gidebileceği ihtimallerini kuvvetlendiriyor. Öteki taraftan Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın Montreal kentinde düzenlenen AB-Kanada Zirvesi bitiminde açıklamalarda bulunmuş oldu.
Von der Leyen zirvede ele alınan başlıca konulardan birinin Kanada’nın AB’ye “ortak üye” olması fikri bulunduğunu söylemiş oldu. Von der Leyen, “Fikrimiz rahat, tam üyelik olmadan ortaklık. Şundan dolayı antlaşmalar açık ve buna izin vermiyor. Avrupa dışındaki bir ülke Avrupa Birliği’ne katılamaz. Sadece bugüne dek yaptığımız her şeyden daha çok üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz.” ifadelerini kullandı.
Costa da Kanada ile ilişkilerde yeni bir dönem başlatmak istediklerini kaydederek, “İlişkimiz o denli hususi ki yeni bir şey oluşturmak, rahat bir ortaklığın ötesine geçmek istiyoruz. Tam AB üyeliği haricinde her şeyi kapsayan bir ortaklık. Bu, türünün en yakın, en derin ve en örneksiz örneği olacak.” dedi.
Avrupa borsalarında cuma günü yön arayışı öne çıkarken, endeks vadeli kontratlar ise haftaya karışık başladı.
– Asya’da PMI verileri sınırı olan bir yavaşlamaya işaret ediyor
Asya borsalarında Japonya hariç pozitif bir görünüm hakimken, bölge genelinde açıklanan imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ekonomide talebin yavaşladığına işaret etti. Bugün açıklanan verilere bakılırsa, Japonya’da imalat endüstri PMI ekimde 53,3 ile önceki aya bakılırsa değişmezken, aynı dönemde Çin’de ve Hindistan’da imalat endüstri PMI geriledi.
Çin’de imalat endüstri PMI 52 olurken, Hindistan’da ise 54,7 seviyesine indi. Analistler, küresel üretim zincirlerinde mühim konumda bulunan Çin ve Hindistan’da iç talebin zayıflamasının, dünya ekonomisinin gelişme görünümüne ilişkin sual işaretlerini artırabileceğini belirtti.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,6, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,6 terfi etti.
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 kıymet kaybederek 10.759,56 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı aralık vadeli sözleşme ise cuma günü akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,20 terfi etti.
Dolar/TL cuma gününü 49,9350’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 49,9700’dan işlem görüyor.
Öte taraftan Ana para Piyasası Kurulu (SPK) Başkanlığına Vergi Denetim Kurulu Başkanı Muhsin Atcı, Başkan Vekilliğine Ersin Başar Ekmekci ve üyeliğine Yasemin Girici atandı.
Makroekonomik veri tarafında yurt içinde yarın açıklanacak ekim ayı enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunuyor. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) ekimde yüzde 2,20 artacağını tahmin ediyor.
Analistler, bugün yurt içinde imalat endüstri, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt haricinde dünya genelinde PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.600 ve 10.500 puanın destek, 10.900 ve 11.000 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
