Türkiye’de organ nakli bekleyen binlerce hastanın yaşam mücadelesi sürüyor. Sıhhat Bakanlığı’nın son verilerine gore 30 bin 675 şahıs organ nakli beklerken, üç uzmanlık derneğinin açıklamış olduğu sayı 33 bini aşıyor. Bakanlık verilerinde bekleyenlerin 26 bin 141’ini böbrek, 2 bin 289’unu karaciğer, bin 246’sını kalp nakli bekleyen hastalar oluşturuyor. Listedeki 599 hasta ise çocuk. En çarpıcı veri ise yaşamını kaybedenlere ilişkin. 2025 senesinde 4 bin 769 hasta uygun organ bulunamadığı için nakil beklerken yaşamını yitirdi.
SADECE 375 BAĞIŞ
3-9 Kasım Organ Bağışı Haftası kapsamında Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği tarafınca açıklanan rakamlar, Türkiye’nin organ bağışındaki en mühim sorununu gözler önüne serdi. 2026’nın ilk 10 ayında beyin ölümü tanısı konulmuş olan 2 bin 78 kişiden yalnızca 375’inde organ bağışı gerçekleşti. Bu sayı, yüzde 18’lik bağış oranına karşılık geliyor.
İSPANYA’NIN 10 KAT GERİSİNDEYİZ
Türkiye canlı vericilerden meydana getirilen organ nakillerinde dünyanın önde gelen ülkeleri içinde olmasına rağmen, yaşamını kaybeden kişilerden meydana getirilen bağışlarda aynı başarıyı gösteremiyor. Derneklerin paylaşmış olduğu internasyonal karşılaştırmada, milyon şahıs başına düşen vefat etmiş organ vericisi sayısı İspanya’da 51,9, İtalya’da 30,9, İngiltere’de 20,7, Almanya’da 11,7 olarak hesaplanırken, Türkiye’de yalnızca 5,48 oranında seyrediyor. Uzmanlara gore bu farkın kapatılması, bilhassa ailelerin doğru bilgilendirilmesine ve yoğun bakım süreçlerinin güçlendirilmesine bağlı.
DİJİTAL BAĞIŞTA ÜÇ KAT ARTIŞ
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, e-Devlet ve e-Nabız üstünden bağış beyanının kolaylaştırılmasıyla başvuruların üç kat arttığını, toplam kayıtlı bağışçı sayısının 1 milyona yaklaştığını söylüyorç Sıhhat Bakanlığı’nın Ağustos 2026’da paylaşmış olduğu verilere gore ise dijital ortamda organ bağışı vasiyeti oluşturanların sayısı 143 bin 887’ye ulaşmış vaziyette. Böbrek hastalıklarındaki tablo da dikkat çekiyor. Prof. Dr. Türkmen’in paylaşmış olduğu verilere gore 2025 sonunda böbrek yetmezliği sebebiyle diyaliz yada nakil tedavisi görenlerin sayısı 95 bin 489’a ulaştı. Aynı yıl 14 bin 294 yeni hasta bu tedavi grubuna katıldı. Bunların bin 905’i diyalize başlamadan böbrek nakli olabildi.
BEYİN ÖLÜMÜ BİTKİSEL HAYAT DEĞİL
Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Kurtarılışı Gül ise ailelerin organ bağışında en oldukça tereddüt yaşamış olduğu mevzunun beyin ölümü bulunduğunu belirtti. Beyin ölümü ile bitkisel yaşamın aynı şey olmadığını vurgulayan Gül, beyin ölümünün geri dönüşü bulunmayan, tıbben ve hukuken ölüm anlamına gelen bir durum bulunduğunu hatırlattı. Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal ise ölüm sonrası bağışların artırılması için ailelerle güvene dayalı yazışma kurulması icap ettiğini söylemiş oldu. Üç dernek; okullarda organ bağışı eğitimi verilmesi, sıhhat çalışanlarının desteklenmesi, yanlış inanışlarla savaşım edilmesi ve televizyonlarda bilgilendirici yayınların artırılması çağrısında da bulunmuş oldu.
