Türkiye’nin Gürcistan sınırına ulaşımını elde eden ve internasyonal taşımacılıkta kullanılan Karadeniz Sahil Yolu, Artvin’in Hopa, Kemalpaşa ve Arhavi ilçeleri arasındaki kesimlerde kaya düşmesi ve heyelan vakalarıyla gündeme geliyor. Yamaçlardan kopan kaya parçaları ara sıra kara yoluna ulaşırken ulaşımın aksamasına, araçların zarar görmesine ve can kayıplarına niçin oluyor.
Bölgede son yıllarda meydana gelen heyelan ve kaya düşmeleri, güzergahtaki tehlikenin boyutunu ortaya koydu. 1 Temmuz 2022’de Hopa-Kemalpaşa arasındaki Kopmuş mevkisinde tırların üstüne kaya düşmesi sonucu Azerbaycan uyruklu bir sürücü yaşamını yitirdi, 2 şahıs yaralandı ve 4 tır ziyan oldu.
8 Aralık 2024’te Arhavi kazasının Kıyıcık mevkisinde meydana gelen heyelanda ise yamaçtan kopan büyük toprak ve kaya hacmi Karadeniz Sahil Yolu’na sürüklendi. Yolun ulaşıma kapanmasına yol açan vakada, toprak altında kalan otomobildeki 4 şahıs yaşamını yitirdi. Meydana getirilen araştırmalarda hareket eden toprak hacminin ortalama 100 bin ton olduğu belirlendi.
6 Mayıs 2026’da Kemalpaşa ilçesinde meydana gelen heyelanda da yamaçtan kopan kaya parçaları kara yoluna düşerek bir tırın zarar görmesine niçin oldu. 8 Ekim 2026’da Hopa kazasının Esenkıyı mevkisindeki tır parkında yaşanmış olan heyelanda ise kaya parçalarının çarptığı bir şahıs yaşamını yitirdi, park halindeki araçlarda hasar oluştu.
“500 tonluk bloğu hiçbir insan yapısı tedbir önleyemez”
Artvin’de Karadeniz Sahil Yolu’nun Arhavi-Sarp arasındaki bölümünde yaşanmış olan kaya düşmesi ve heyelan olaylarının arkasından Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Heyelan Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafınca bölgede araştırma yapılmış oldu. Karadeniz Sahil Yolu’nun Arhavi-Sarp arasındaki bölümünde yaşanmış olan kaya düşmesi vakalarını değerlendiren Prof. Dr. Hakan Ersoy, son 5-6 yılda ortalama 30 kilometrelik hatta ciddi vakaların yaşandığını belirterek, “Son 5-6 yılda bilhassa 30 kilometrelik Arhavi-Sarp karayolu içinde 6 tane fazlaca ciddi olay yaşadık. Bunların 3’ü ölümlü vakaydı. Taşkın, heyelan, zelzele ülkesiyiz fakat bilhassa karayollarında kaya düşmesi riskini görüyoruz. Tonya’da 7-8 yıl ilkin 4 kişinin yaşamını kaybetmiş olduğu vakayla beraber vatanımızda kaya düşme çalışmalarına start verildi fakat 30 kilometrelik bir alanda gene görüyoruz ki 5-6 yılda 7-8 tane heyelan ve kaya düşmesi vakasını görüyoruz. Orada yaptığımız çalışmada blokların 500 tonu geçtiğini görüyoruz. Orada bir şahıs yaşamını yitirdi. 8 tane tır maddi hasar görmüş oldu. Tırdan büyük blokların hareket ettiğini görüyoruz. Biz doğayla savaşım mi etmeliyiz yoksa yanında mı durmalıyız sorusu karşımıza geliyor. 500 tonluk bloğu hiçbir insan yapısı tedbir önleyemez. Dolayısıyla bu şeklinde durumlarda doğaya asla müdahale etmeden bir ihtimal o bölgelerde sakınım yaparak o bölgelerden uzaklaşmalıyız” dedi.
“2019 senesinde bin tona yakın bir bloğun düştüğünü gördük”
Doğu Karadeniz’de bilhassa dike yakın yamaçlarda yolların şevlere fazlaca yakın geçtiğini belirten Ersoy, “Aslına bakarsak Karadeniz Sahil Yolu bizim bölgemizin bir yüzü. Gürcistan sınırı ve bilhassa doğuya doğru ülkelere gidildiğinde bu yoldan geçiliyor. Günde binlerce tırın geçiş yapmış olduğu bir karayolu. Fakat son zamanlarda 3-4 yıl ilkin Azerbaycanlı bir yurttaş kaya düşmesi vakasında yaşamını kaybetmişti. Orada hareket eden kütle 4-5 oda büyüklüğündeydi. Devasa bir kütleydi. 2019 senesinde meydana gelen kaya düşme vakasında gene bin tona yakın bir bloğun düştüğünü gördük. Doğu Karadeniz’de sanırım doğayla savaşıyoruz. Bilhassa dike yakın şevlerde yollar şevlere fazlaca yakın geçmiş olduğu için bir tampon alan bırakmıyoruz. Kaya düşmüş olduğu süre direkt aracın yada insanoğlunun üstüne düşüyor. Bunu düşünmek lazım. 2020 senesinde Birleşmiş Milletlerinin afet tanımında lokal olarak çözülemeyen vakalar diyor. Dolayısıyla evet bizim bölgemizde lokal olarak gelişiyor fakat biz lokal önlemlerle bunu çözümeyiz. Ulusal bütünleşik bir sistemle iyi mi biz artık depremi ulusal problem olarak kabul ettiysek gördük işte İstanbul’da asla beklenmedik bir yerde Türkiye’nin en fazla yağış alan bölgesi kadar yağışı aniden alabiliyor. Biz tüm tabiat kaynaklı afetleri taşkın, ya düşmesi ve heyelanı tüm ülkemize mal ederek bütünleşik ve stratejik yaklaşımlarla bunların üstüne gitmeliyiz. Lokal çözümler fazlaca geride kalır. Hopa’da 30 kilometre süresince her lokasyonda irili ufaklı kaya düşme vakası var. Bunlar ivedikle lokal olarak değil bütüncül olarak ortalama 50 kilometrelik bir hattın kamu kurumları ve üniversitelerce kaya düşmesi olsun olmasın çalışılması lazım” ifadelerini kullandı.
