Enerji dünyasında senelerdir konuşulan dönüşüm eleştiri bir eşiği geride bıraktı. Küresel ölçekte güneş enerjisi ilk kez nükleer santrallerden daha çok elektrik üretti. Rüzgar enerjisinin de eklenmesiyle güneş ve rüzgârın toplam üretimi nükleer santrallerin iki katını geçti. İstanbul’da açıklanan Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu 2026, yenilenebilir enerji ile nükleer enerji arasındaki makasın giderek açıldığını ortaya koydu. 2025 senesinde güneş enerjisinden elde edilmiş elektrik yüzde 30, rüzgar enerjisinden üretim yüzde 8 artarken nükleerdeki yükseliş yalnızca yüzde 1 oldu.
45 YILIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
Rapora nazaran nükleer enerjinin dünya elektrik üretimindeki oranı yüzde 9’dan yüzde 8,8’e gerileyerek son 45 senenin en düşük seviyesine indi. Bu oran 1996 senesinde yüzde 17,5 ile zirveye ulaşmıştı. 2025 senesinde kapatılan nükleer reaktör sayısı devreye alınan yeni reaktörlerin üstüne çıkarken, küresel işletme kapasitesi de sınırı olan seviyede geriledi. Raporun en dikkat çekici verilerinden biri Çin’den geldi. Dünya Nükleer Endüstrisi Durum Raporu Koordinatörü Mycle Schneider’in verdiği bilgiye nazaran Çin, 2025 senesinde nükleer enerji kapasitesindeki artışın ortalama 120 katı büyüklüğünde yeni güneş enerjisi kapasitesini devreye aldı.
RUSYA NÜKLEER PAZARINDA KRİTİK OYUNCU
Raporda Rusya’nın küresel nükleer enerji sektöründeki konumuna da geniş yer ayrıldı. Bellona Vakfı Nükleer Danışmanı Dmitry Gorchakov, Rusya’nın yurt dışındaki nükleer santral projeleri ile yakıt tedarikindeki kuvvetli konumunu koruduğunu belirtti. Rapora nazaran Rusya, 2025 senesinde Avrupa Birliği, ABD ve Çin’e zenginleştirilmiş uranyum ihracatını artırdı. Buna karşılık yaptırımların Rosatom’un Türkiye ve Macaristan’daki bazı projelerinde gecikme ve finansman problemlerine yol açmış olduğu, firmanın yurt dışı gelirlerinin ortalama on yıl sonrasında ilk kez gerilediği açıklandı.
FUKUŞİMA’DA SORUNLAR SÜRÜYOR
596 sayfalık raporda ilk nükleer santralini inşa eden Türkiye’ye de hususi bölüm ayrıldı. Çalışmada ek olarak Çin, Fransa, Macaristan, Japonya, Rusya, Cenup Kore, İsveç, Ukrayna, İngiltere ve ABD’deki nükleer enerji programları incelendi. Rapora nazaran bugüne dek dünya genelinde 224 nükleer enerji reaktörü kapatıldı. Fukuşima kazasının üstünden 15 yıl geçmesine karşın santral sahasında ve çevresinde devam eden problemler da ayrı bir bölümde değerlendirildi.
