Yunanistan’ın Girit adasından Kıbrıs Rum Kesimi’ne elektrik hattı projesi şimdilik iptal edilirken, Rum kamuoyunun gündeminde Türkiye ve KKTC içinde devam eden elektrik şebekesi projesi var. Bu mevzuda çevrimiçi toplantılar icra eden Yunan ve Rum yetkililer kendi kamuoylarından gelen eleştirilerle karşı karşıya kalıyor. Son çevrimiçi toplantının odak noktası, Cenup Kıbrıs’ın enerji düzenleyici kurumu olan RAEK’in proje için finansman mekanizmasının onaylanması mevzusunda dile getirmiş olduğu endişeler oldu.
Türkiye’ye gore Akdeniz’de kendisinden izin alınmadan yapılacak bir elektrik bağlantı hattı egemenliğine müdahale anlamını taşıyor.
BÜYÜK DENİZ BAĞLANTISI
Çevrimiçi içi zirvede “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye’nin elektrik şebekesini Şimal Kıbrıs’a bağlama çabalarını hızlandırdığı bir dönemde, Yunanistan-Kıbrıs (Cenup) elektrik kablosu projesinin fişini çekiyor” denildi. “Büyük Deniz Bağlantısı” (GSI) isminde olan Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısına ilişkin üst düzey toplantı, 30 Temmuz’da gerçekleştirildi. Bir ay içinde meydana gelen dördüncü toplantı olan çevrimiçi zirvede katılımcılar içinde Yunanistan’dan RAAEY ve Cenup Kıbrıs’tan RAEK enerji düzenleme ve dağıtım kurumları olarak yer aldı. Görüşmede ek olarak Yunanistan iletim operatörü IPTO ve Avrupa Komisyonu temsilcileri de yer aldı.
TOPU BİRBİRLERİNE ATTILAR
Çevrimiçi zirvelerin amacı, hem Yunanistan hem de Cenup Kıbrıs enerji güvenliği açısından mühim görülen stratejik girişimin ilerletilmesi ve önünün açılması olarak ifade ediliyor. Sadece, çeşitli kaynakların da belirttiği şeklinde, Cenup Kıbrıs kurumu RAEK’in isteksiz bir tutum içinde olduğu vurgulanıyor. Bu durum “Uzun vadeli Avrupa ve Kıbrıs çıkarlarıyla uyumlu bir projeye devam etme mevzusunda isteksizliğe işaret ediyor” şeklinde ifade ediliyor. Son gelen bilgilere gore Cenup Kıbrıs elektrik kurumu RAEK, Yunanistan iletim operatörü IPTO’nun proje maliyetlerindeki oranı için lüzumlu fonları güvence altına almasını sağlayacak düzenlemeyi onaylamayı reddetti. 1000 kilometre uzunluğundaki deniz altı kablo hattı projesi, mühendislik şirketi Nexans tarafınca inşa ediliyor.
BU KEZ MALİ ANLAŞMAZLIK
“Büyük Deniz Bağlantısı” (GSI) adlı projenin geleceği Avrupa Komisyonu tarafınca desteklenmesine karşın, hala belirsizliğini koruyor. İlk olarak geçen yıl, kablo döşemesi için ihtiyaç duyulan açık deniz araştırma çalışmalarına başlanmış sadece, emek harcamalar Türkiye’nin müdahalesi sebebiyle sekteye uğramıştı. Bu kez ise proje Cenup Kıbrıs Rum Yönetimi’nin finansmandaki payına ilişkin iç karşıcılık gündeme geldi. Bu durumun söz mevzusu projeyi uygulanamaz hale getirebileceği belirtiliyor.
TÜRKİYE NEDEN KARŞI?
Mevzuyla ilgili emekleri olan Müstafi amiral Cihat Yaycı, söz mevzusu hat çekme çalışmasının Türkiye için neticelerini değerlendirirken Yunanistan’ın, Türkiye’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’nden geçmesi planlanan hatla ilgili Ankara’dan izin almasının koşul bulunduğunun altını çiziyor. Yaycı deniz hukuku ile ilgili “Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi uygulamalarına gore Türkiye’ye güzergah bilgisi verilmesi lazımdır. Türkiye’de buna onay verecek ya da çekinceleri var ise güzergahla ilgili itirazlarda bulunacaktır” bilgisini verirken, Rum basını da Ankara’nın, KKTC’ye elektrik hattı bağlama projesini hızla ilerlettiğini aktarılıyor.
Rum kamuoyu elektrik bağlantısı projesinin bu kez de mali anlaşmazlığa takılmasına tartışıyor.
RUMLAR İÇİN YENİLGİ OLUR
To Vima gazetesinde bu durum şu şekilde ifade ediliyor: “Cumhurbaşkanı Erdoğan bu planı stratejik bir hassasiyetle sürdürüyor. Türkiye Cumhurbaşkanı’nın vizyonu açık: Enerji altyapısını, Türkiye’ye entegrasyon için bir vasıta olarak kullanmak. İlk olarak 2016 senesinde tavsiye edilen ve 2023 tarihindeki bir anlaşmayla resmiyet kazanan Türkiye-Şimal Kıbrıs (KKTC) elektrik bağlantısı, Mersin’den Girne yakınlarına uzanan 300 MW’lık bir kablo öngörüyor. 2028 yılına kadar tamamlanması planlanan proje, kuzeyi enerji açısından bağımsız hale getirecek. Bu hamle, Cenup Kıbrıs için mühim bir jeopolitik yenilgi olarak görülüyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
