Polonya Başbakan Yardımcısı ve Müdafa Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Washington’da ABD Müdafa Bakanı Pete Hegseth ile gerçekleştirdiği görüşmenin peşinden ülkesinde kalıcı Amerikan askeri üssü kurulmasına Pentagon’un yeşil ışık yaktığını deklare etti. Polonya’nın mayıs ayında resmen gündeme getirmiş olduğu projeye ilişkin son sonucu ise ABD Başkanı Donald Trump verecek. Ortalama 80 bin Amerikan askerinin Avrupa’daki konuşlanmasını tekrardan değerlendiren Pentagon’un bu adımı, Washington’ın kıtadaki askeri varlığını azaltabileceğine ilişkin tartışmaların yaşandığı dönemde geldi. Rusya’nın Kaliningrad bölgesi ve Belarus’la sınırı bulunan Polonya, ABD askerlerinin dönüşümlü konuşlanma yerine kalıcı muharip birlikler halinde yerleşmesini istiyor. Varşova’nın üs altyapısı için ortalama 4 milyar avro harcamayı teklif etmiş olduğu bildirildi.
ABD Müdafa Bakanı Pete Hegseth, Polonyalı mevkidaşı Władysław Kosiniak-Kamysz ile Pentagon’da görüştü. Rusya ve Belarus’a karşı NATO’nun doğu kanadını güçlendirmesi planlanan kalıcı Amerikan kara üssünde ortalama 5 bin askerin konuşlandırılması hedefleniyor. (Reuters)
NATO’NUN İKİ KRİTİK SAVUNMA HATTI
Askeri uzmanlara bakılırsa Polonya’nın askeri önemi, Rusya’nın Kaliningrad bölgesi ile müttefiki Belarus içinde uzanan Suwalki Koridoru’ndan kaynaklanıyor. Ortalama 65 kilometrelik bu dar kara bağlantısı, Baltık ülkelerinin NATO’nun öteki üyeleriyle kara ulaşımını sağlıyor. Ihtimaller içinde bir Rusya-NATO çatışmasında koridorun kesilmesi, Litvanya, Letonya ve Estonya’ya kara yöntemiyle askeri takviyeyi zorlaştırabilir. NATO raporlarındaki ikinci mühim tehdit ekseni ise Belarus üstünden Polonya’nın doğusuna yönelen askeri harekat ihtimali olarak değerlendiriliyor. Internasyonal Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nün (IISS) Temmuz 2026 tarihindeki analizinde, NATO’nun kuzeydoğu Polonya ve Litvanya savunmasında oldukca uluslu Kuzeydoğu Kolordusu ile ABD 5. Kolordusunun koordinasyonuna dikkat çekildi. Poznan’daki Amerikan ileri karargahı, Baltık’tan Karadeniz’e uzanan müdafa planlamasında mühim rol oynuyor. NATO’nun Bemowo Piskie’deki Amerikan komutasındaki muharebe grubu ise tanklar, İngiliz bulgu birlikleri ve Rumen hava müdafa araçlarıyla Suwalki bölgesinin korunmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştiriyor.
5 BİN ASKERLİ ZIRHLI KARA ÜSSÜ
Polonya Müdafa Bakan Yardımcısı Stanisław Wziątek’in eylül ayında açıklamış olduğu plana bakılırsa yeni üs, 4-5 bin Amerikan askerini kalıcı olarak barındırabilecek. Dönüşümlü birliklerle ülkedeki toplam Amerikan mevcudunun uzun solukta 15 bine erişmesi hedefleniyor. Yeni askeri üs, ilk olarak bir kara kuvvetleri üssü olarak değerlendiriliyor. Wrocław, Poznan, Bydgoszcz ve Szczecin üssün kurulması kabul edilen şehirler içinde. Müdafa gösterim organı Defence24’e bakılırsa üste zırhlı tugay konuşlandırılması seçeneği tartışılıyor sadece yeni üssün kati birlik yapısı, tank ve helikopter sayısı hemen hemen açıklanmadı. ABD’nin Polonya’daki mevcut askeri altyapısında zırhlı birlikler, Powidz’deki harp uçağı filoları, tank ve cephane depoları ile Redzikowo’daki Aegis Ashore roket müdafa sistemi bulunuyor. Redzikowo, SM-3 önleme füzeleri ve AN/SPY-1 radarıyla NATO’nun balistik roket savunmasına katkı sağlıyor. Bu sistemlerin bir kısmının yeni askeri üs dahilinde konuşlandırılması planlanıyor.
TOMAHAWK PAZARLIĞI VE AVRUPA’NIN GÜVENLİK HESAPLARI
Washington görüşmelerinin ikinci mühim başlığı, Polonya’nın Amerikan yapımı Tomahawk seyir füzeleri ve fırlatma sistemlerini satın alma talebi oldu. Ortalama 1.600 kilometre menzile haiz füzeler için Pentagon’dan pozitif yönde değerlendirme aldıklarını söyleyen Kosiniak-Kamysz, satış için Kurultay onayının icap ettiğini deklare etti. İki ülke ek olarak müdafa sanayisinde ortak üretim anlaşması imzaladı. Polonya, ortalama 1 milyar zloti maliyetli PAC-3 Patriot önleme füzesi bakım merkezine de ev sahipliği meydana getirecek. Üs projesi, Polonya’da Başbakan Donald Tusk hükümeti ile Trump’a yakın Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin desteklediği ender ortak girişimlerden biri olarak da kabul ediliyor. Avrupa ülkelerinden yeni ABD üssü için hemen hemen resmi bir izahat ya da yorum hemen hemen gelmedi. Avrupa medyasındaki bilgilere bakılırsa Başta Almanya ve Fransa olmak suretiyle oldukca sayıda Avrupa ülkesi ABD’nin yeni askeri üslerine geçmişte olduğu benzer biçimde pozitif yönde yaklaşmıyor. Avrupa merkezli kökü müdafa gösterim organı European Security & Defence’in (ESD) analizine bakılırsa Avrupalı liderler yeni askeri üslerin Avrupa ortak müdafa bütçesinden karşılanması ve Avrupa birliklerine haiz olmasını istiyor. ABD askeri gazetesi Stars and Stripes’ın değerlendirmesine bakılırsa Donald Trump’ın yeni üsse aralık ayında onay vermesi ve derhal peşinden üssün yer seçimi, birlik yapısı ve inşaat takviminin de belirlenmesi umut ediliyor.
