Antalya’da 9-20 Kasım tarihleri içinde düzenlenen COP31’in ikinci gününde, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell, ortak basın toplantısı düzenledi. Görüşmede iklim değişikliğiyle savaşım, fosil yakıtlardan çıkış, elektrifikasyon, yenilenebilir enerji, suni zekanın enerji tüketimi, iklim finansmanı ve COP31’in hedefleri ele alındı. Bakan Kurum, gazetecilerin ABD’nin zirveye katılmaması, Türkiye’deki kömür madenciliği ve barışçıl gösterilere ilişkin sorularını da yanıtladı.
‘1,5 DERECE HEDEFİNDEN ASLA VAZGEÇEMEYİZ’
Küresel iklim krizinin giderek ağırlaştığını belirten Bakan Kurum, kuvvetli El Nino vakasının etkilerine dikkati çekti. Dünya Besin Programı’nın ortalama 50 milyon kişinin daha şiddetli açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunduğunu aktaran Kurum, “1,5 aşama eşiğinin aşılması riskinin giderek belirginleştiği bir dönemde Antalya’da buluşuyoruz. Bu eşiğin kısa süreliğine aşılması bile geri döndürülemeyecek yitik ve hasarlara yol açabilir. Bu yüzden 1,5 aşama hedefinden asla vazgeçemeyiz. Paris Anlaşması, bizlere yol göstermeye devam ediyor. Görevimiz ısı artışını sınırlandırmak, ihtimaller içinde bir aşımın düzeyini ve süresini en aza indirmek ve tekrardan bu eşiğin altına dönmek için ihtiyaç duyulan adımları süratli bir halde atmaktır” diye konuştu.
2035 HEDEFİ YÜZDE 35
COP31’in en mühim gündemlerinden birinin elektrifikasyon bulunduğunu belirten Kurum, ulaşım, binalar ve sanayide elektrik kullanımının yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini söylemiş oldu. Küresel enerji krizinin ithal yakıtlara bağımlılığın risklerini ortaya koyduğunu ifade eden Kurum, mart-ağustos döneminde yakıt ithal eden ülkelerin ortalama 330 milyar dolar ilave maliyetle karşılaştığını deklare etti. Kurum, “COP31 Başkanlığı olarak ‘2035’e kadar yüzde 35 küresel elektrifikasyon’ taahhüdünü başlattık. Bugün elektrik, dünyadaki nihai enerji tüketiminin ortalama yüzde 23’ünü karşılıyor. Hedefimiz bu oranı 2035 yılına kadar yüzde 35’e yükseltmek. Daha güvenilir enerjiye, daha temiz ulaşıma ve daha düşük emisyonlu üretime ulaşmak için siyasal iradeyi yatırımlarla buluşturuyoruz” dedi.
EMİSYONLAR YÜZDE 30 AZALABİLİR
COP31 kapsamında belirlenen hedeflerin uygulanmasının önemine işaret eden Kurum, “Fiil gündemini çalışırken de hedeflerimizi ortaya koyarken de bugüne dek alınmış COP kararlarının hayata geçirilmesini kolaylaştıracak ve ilerleme sağlayacak hedef ve eylemleri belirledik. Zira en sonunda tutulur bir ilerleme sağlamak istiyorsanız netice almak zorundasınız. Tüm bu hedefleri hayata geçirdiğimizde 2035 yılına kadar bugünkü emisyonların yüzde 30 civarında azaltıldığını görüyoruz. İşte elle tutulur ilerleme budur. Biz Antalya’dan ayrıldığımızda ülkelerin bu fiil planlarıyla projeleri hayata geçirdiklerinde ilerlemelerini gözle görülür bir halde seyretmek, bu süreci kovuşturmak istiyoruz” diye konuştu.
‘BU COP TARİHİNDE İLK’
COP31 öncesinde vazife icra eden COP başkanlarının Antalya’da ortak bir bildiriyle COP31’in fiil gündemini desteklediğini açıklayan Kurum, bunun COP tarihinde bir ilk bulunduğunu söylemiş oldu. Kurum, “2021’den COP31’e kadar tüm başkanlarla yaptığımız görüşmeler ve istişareler sonrası başkanlar COP31’in fiil gündemini ve hedeflerini destekleyen bildiriyi ortaya koydular. Bu bizim için sevinç verici bir durum. Bu COP tarihinde bir ilk. COP tarihinde ilkleri yaşamak istiyoruz. Uygulama COP’u olsun istiyoruz, netice alalım istiyoruz. Antalya’dan ayrıldığımızda ‘Antalya’da bir şeyler değişti, Antalya’da artık netice aldık, netice aldık’ diyebileceğiniz bir COP’u hayata geçirmek istiyoruz” dedi.
KERRY VE GORE’DAN DESTEK
Eski ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile eski Başkan Yardımcısı Al Gore’un COP31’in elektrifikasyon hedeflerine yönelik pozitif değerlendirmelerinin sorulması üstüne Kurum, her iki ismin de açıklamalarını dinlediğini söylemiş oldu. Türkiye ve Avustralya’nın COP31 başkanlığı sürecinin başından itibaren uygulama ve netice odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirten Kurum, “Hem John Kerry’den hem Sayın Başkan Yardımcısı Al Gore’dan bu mevzuda desteklerini duymuş olduk. COP başkanları da bu mevzuyu desteklediler. COP31’in fiil gündemini destekleyen açıklamalar yapmaları oldukça kıymetliydi” diye konuştu.
BİNALARDA YÜZDE 40 TASARRUF
Türkiye’nin zelzele bölgesinde yürüttüğü tekrardan inşa çalışmalarının dirençli şehirler mevzusunda dünyaya örnek oluşturduğunu belirten Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ortaya konulmuş olan tecrübeyi internasyonal katılımcılarla paylaştıklarını söylemiş oldu. Kurum, “Türkiye’nin zelzele bölgesinde yapmış olduğu işlerdeki tecrübesini, birikimini tüm dünyaya anlatmış olduk. Ikimiz de dirençli, afetlere hazırlıklı, dayanıklı bir kent inşa etmiş olduk. İşin sonunda bu binalarda kullanılan enerji yoğunluğunun yüzde 40 azaldığını gördük. Sıfır atık uyumlu, enerji verimli binanın inşasıyla beraber somut bir ilerleme, elle tutulur bir proje ortaya koyduk” dedi.
100 BİN KATILIMCI
COP31’in katılım bakımından tarihin en büyük iklim toplantılarından biri olacağını belirten Kurum, “Burada 100 bin katılımcı var kıymetli dostlar. COP tarihinin en yüksek katılımlı toplantılarından biri gerçekleşiyor. 102 önder, 330 bakanımızı burada konuk edeceğiz. Burada kararlar alacağız” diye konuştu. Zirvede 4 bin medya mensubunun vazife yaptığını da belirten Kurum, gazetecilere seslenerek, “Toplumlara ses olun, toplumların beklentilerini dile getirin ve burada hep beraber bu başarı öyküsünü yazalım isterim. Zira bizim de sorumluluğumuz var, sizin de sorumluluğunuz var” açıklamasında bulunmuş oldu.
ABD’NİN YOKLUĞU
Bir gazetecinin ABD federal yönetiminin COP31’e katılmamasına ilişkin sorusunu yanıtlayan Kurum, iklim mücadelesinin ülkelerin gönüllü iştirakı ve uzlaşısıyla yürütüldüğünü belirtti. Kurum, “Hiç kimseye zorla bir şey yaptıramazsınız. COP çerçevesi bunu gerektiriyor. Ikimiz de ilk günden beri uzlaşıyla hareket edeceğimizi, 196 ülkenin gereksinimlerini, beklentilerini, önceliklerini değerlendireceğimizi söyledik. Görüşeceğiz, konuşacağız, uzlaşacağız, netice alacağız dedik. ABD’nın tüm sektörü burada. Hususi sektörü burada, sivil cemiyet örgütleri burada” dedi. İklim dönüşümünü gerçekleştirmeyen ülkelerin ekonomik rekabette geride kalabileceğini söyleyen Kurum, “Bu işi bir fırsat olarak görüp geleceğin 50 yılı olarak değerlendirip dönüşüm içine giriyorsa kendi ülke menfaatleri için doğru bir iş yapıyordur. Girmiyorsa geri kalır. Üretimi azalır, istihdamı azalır, ticareti azalır” diye konuştu.
KÖMÜR VE FOSİL YAKITLAR
Türkiye’deki kömür madenciliği ve fosil yakıt yatırımlarına ilişkin soruya da cevap veren Kurum, yenilenebilir enerji yatırımlarının sürdüğünü belirterek, “Türkiye’nin kömür madenleriyle ilgili, fosil yakıtlarla ilgili tutumu bellidir. Bugün yenilenebilir enerjide Türkiye, Avrupa içinde önder pozisyondadır. Dünyanın en büyük yenilenebilir enerji yatırımlarını icra eden ülkelerden bir tanesidir. Avrupa altıncısı, dünya on birincisindeyiz. 2040 yılına kadar enerji bağımsızlığımızı duyuru edecek yatırımlarımızı hayata geçireceğimizi açıkladık” dedi. Elektrifikasyon hedeflerinin fosil yakıtlardan çıkışı hızlandıracağını korumak için çaba sarfeden Kurum, “Bu tarz şeyleri yaptıktan sonrasında aslına bakarsan fosil yakıttan çıkmış olacaksınız. Bunun adına ne derseniz deyin. Fosil yakıtla ilgili bir çıkış yol haritası daha önceki COP’larda söylendi. Artık netice almanın zamanı” açıklamasında bulunmuş oldu.
‘BARIŞÇIL GÖSTERİYE TUTUKLAMA OLMAZ’
Türkiye’de kömür madenciliğine karşı düzenlenen protestolara ilişkin suali yanıtlayan Kurum, barışçıl gösteriler mevzusunda güvence verdiklerini söylemiş oldu. Kurum, “Barışçıl hiçbir gosteri ile ilgili Türkiye’de tutuklama olmaz. COP nezdinde de bunun teminatını tüm ülkelere verdik. Biz gelen tüm misafirlerimizin güvenliğinden sorumluyuz. Buradaki huzurdan sorumluyuz. Burada hiçbir misafirimizin kılına zarar gelmeyecek şekilde ekiplerimiz, güvenlik güçlerimiz çalışıyor. Şov yapmak isteyenlerle ilgili, barışçıl gösterilere ilişkin valiliğimiz koordinasyonunda İçişleri Bakanlığımız lüzumlu başvuruları alıyor. Bu başvurular çerçevesinde her fert burada gosteri yapabilecek durumda” dedi.
TEKNOLOJİ DEVLERİNDEN DESTEK
Suni zeka teknolojilerinin ve veri merkezlerinin enerji tüketimine ilişkin soruları da yanıtlayan Kurum, elektrifikasyon hedeflerinin bu alanları da kapsadığını söylemiş oldu. Kurum, “Suni zeka uygulamalarından enerji depolamaya kadar her bir mevzu var. Veri merkezleri de bunun içinde. Dünyada 100 tane veri merkezi var ise 35’inin global anlamda temiz enerjiyle elektriğini elde etmesini istiyoruz. Bu hedefimizin içinde o da var. Burada temiz enerjiye ulaşım noktasında teknoloji lazım, finans lazım. Bunu da konuşuyoruz. Dünyanın birçok teknoloji şirketi COP31’de var. Apple, Google, Amazon gelip bizimle bu tarz şeyleri konuştular. Bu süreci desteklediklerini bizlere bizzat kendileri söylediler ve sürecin içindeler” diye konuştu.
BOWEN: TEK TAKIMIZ
COP31 Müzakereler Başkanı ve Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ise Türkiye ve Avustralya’nın zirveyi yönetmek için yakın iş birliği içinde bulunduğunu belirterek, “Artık etkili bir halde tek bir takımız. Ekibimiz tamamen bütünleşmiş durumda” dedi. Küresel enerji krizinin, fosil yakıtların maliyetini artırırken güvenilirliğini azalttığını ifade eden Bowen, suni zekanın enerji şebekeleri üstündeki baskısına da dikkati çekti. Küresel elektrik kullanımının payını 2035’e kadar yüzde 35’e yükseltmenin iddialı sadece mecburi bir hedef bulunduğunu belirten Bowen, “Dünya, bunu yüzde 35’e çıkaramadığımız sürece 1,5 dereceyi tutturma şansına haiz değil” diye konuştu. Veri merkezlerinin enerji maliyetlerini artırmaması icap ettiğini vurgulayan Bowen, Avustralya’da bu tesislerin kendi temiz enerji kaynaklarını sağlamasına yönelik kurallar üstünde çalıştıklarını söylemiş oldu.
STIELL: ELEKTRİKLİ OL YA DA BAT
UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell ise COP31’in küresel taahhütleri somut uygulamalara dönüştürmeye odaklandığını belirterek, ülkelerin enerji dönüşümünde tehlikeli sonuç bir tercihle karşı karşıya bulunduğunu söylemiş oldu. Stiell, “Milletler artık bir seçimle karşı karşıya: Elektrikli olmak ya da batmak” dedi. Internasyonal Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın verilerine bakılırsa büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90’ının fosil yakıt alternatiflerinden daha ucuz bulunduğunu belirten Stiell, mevcut teknolojilerle enerji talebinin yüzde 75’ine kadar olan bölümünün elektrikle karşılanabileceğini açıkladı. Toplam gelirleri ortalama 1,7 trilyon dolar olan 180 firmanın de elektrifikasyonun hızlandırılması çağrısında bulunduğunu aktaran Stiell, “COP31 Başkanlığı’nın ’35’e 35′ elektrifikasyon hedefi, dünyanın bunu başarmasına destek olabilir. Hükümetleri, işletmeleri, şehirleri ve devletleri ortak hareket etmeye çağırıyorum” diye konuştu.
COP BAŞKANLARINDAN ORTAK DESTEK
COP’un önceki dönem başkanları, COP31 Başkanı Murat Kurum’un da katılacağı görüşmede ortak bildiri ile COP31’e desteklerini deklare etti. Eski Avrupa Birliği Bakanı Volkan Bozkır’ın moderatörlüğünü yapmış olduğu görüşmede COP’un önceki dönem başkanları beraber fotoğraf verdi. Murat Kurum, önceki dönem COP başkanlarının ortak bildiriyle COP31’e destek vermesinin önemine değinerek, “COP tarihinde kim bilir bir ilki gerçekleştiriyoruz. COP21’den COP30’a kadar vazife icra eden başkanların ortak bildirisini memnuniyetle karşılıyoruz” dedi. COP31’i uygulama COP’u yapmak istediklerini belirten Kurum, “Bugüne dek alınan kararların ülkelerimizde ve insanların hayatında somut sonuçlara dönüşmesi gerekiyor. Paris Anlaşması’nın ikinci 10 senesinde azaltım, uyum ve finansman alanlarında uygulamayı hızlandırmak önceliğimiz. COP31 fiil gündemimizin hedefleri gerçekleştiğinde 2035 yılına kadar dünya emisyonlarının yüzde 30 azaltılabileceğini öngörüyoruz. İhtiyaç sahibi ülkelerle finans kaynaklarını buluşturacak İklim Uygulama Köprüsü’nü hayata geçiriyoruz. Antalya’da bir şeyler değişti, geleceğimiz adına mühim kararlar aldık diyebileceğimiz bir konuşma gerçekleştireceğiz” diye konuştu.
