Yunanistan, Doğu Akdeniz’de Türkiye-Libya mutabakatına karşı diplomatik girişimlerini artırıyor. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis ile Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdullati, 22 Ekim’de yaptıkları telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki deniz yetki alanları sınırlandırmasının genişletilmesine yönelik görüşmelerin sürdürülmesi mevzusunda anlaştı. Kathimerini’nin haberine bakılırsa, Atina ile Kahire’nin gündemindeki seçenek, 2020’de imzalanan Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) anlaşmasının doğuya doğru genişletilmesi. Mevcut antak kalma, 26. ve 28. doğu meridyenleri arasındaki bölgeyi kapsıyor. Yeni görüşmelerin, Rodos’un bulunmuş olduğu 28. meridyenin doğusundaki sulara odaklanması umut ediliyor. Sadece görüşmelerin başlaması, yeni bir sınırlandırma anlaşmasının imzalandığı anlamına gelmiyor. Hemen hemen görüşme sürecinin sonucuna ilişkin kesinleşmiş bir takvim bulunmuyor.
LİBYA KARARI ATİNA’YI HAREKETE GEÇİRDİ
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’de Türkiye ile Libya içinde 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını oybirliğiyle onayladı. Bingazi merkezli meclis, daha ilkin mutabakatı reddeden 2020 tarihindeki kararını ve Türkiye ile siyasal ilişkilerin kesilmesini öngören kararını da geri çekti. Mutabakat ilk olarak, Türkiye’nin desteklediği Trablus merkezli Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Ankara içinde imzalanmıştı. Libya’nın doğusundaki yönetimin de anlaşmayı onaylaması, Türkiye’nin ülkenin rakip siyasal ve askeri merkezleriyle ilişkilerinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. Kathimerini, Bingazi’deki kararın Atina açısından beklenmedik bir gelişme bulunduğunu yazdı.
MISIR TEMKİNLİ DAVRANIYOR
Yunan basınında öne çıkan değerlendirmelerden biri, Kahire’nin daha ilkin Türkiye’yle ilişkilerini gözeterek anlaşmanın doğuya doğru genişletilmesi mevzusunda isteksiz davranmasıydı. Yunanistan ile Mısır, Ağustos 2020’de kısmi bir deniz yetki alanları sınırlandırma anlaşması imzalamıştı. Bu antak kalma, Türkiye ile Libya içinde Kasım 2019’da imzalanan mutabakatın peşinden gelmişti. Sadece iki ülke arasındaki sınırlandırma, Doğu Akdeniz’in tamamını kapsamıyordu. Yunanistan’ın yeni girişimi, iki ülke arasındaki anlaşmanın Rodos’un doğusundaki bölgeye doğru genişletilmesini hedefliyor. Yunan basınındaki yorumlara bakılırsa, Libya parlamentosunun sonucu Kahire’nin tutumunu tekrardan değerlendirmesine yol açmış olabilir. Sadece Mısır’ın görüşmelerde hangi sınırlandırma formülünü kabul edeceği hemen hemen belli değil.
ATİNA KONUYU BİRLEŞMİŞ MİLLETLER’E TAŞIDI
Yunanistan, Libya parlamentosunun kararının peşinden Birleşmiş Milletler nezdinde de girişimde bulunmuş oldu. Kathimerini’nin haberine bakılırsa, Yunanistan’ın BM Sürekli Temsilcisi Aglaia Balta, 21 Ekim’de Güvenlik Konseyi’ndeki kapalı istişarelerde mutabakatın bölgesel güvenlik ve istikrar açısından oluşturabileceği riskleri gündeme getirdi. Atina ek olarak Avrupa Birliği’nden ortak bir tutum alınmasını istiyor. Bununla beraber, ABD’nin açıklaması Avrupa başkentlerinin yaklaşımından daha davranışlarında ölçülü oldu. ABD Dışişleri Bakanlığı, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları anlaşmazlıklarının iyi niyetli müzakereler yöntemiyle çözülmesini istedi.
