ABD merkezli Politico’nun 20 Ekim’de yayımladığı araştırmaya gore Demokrat Partili Kurultay üyeleri, Elon Musk’ın Kamu Verimliliği Birimi (DOGE) üstünden devlet kurumlarına müdahalesini ve şirketlerinin milyarlarca dolarlık kamu sözleşmelerini incelemek için hazırlık yapıyor. Temsilciler Meclisi Denetim Komitesinden Robert Garcia’nın sözcüsü Sara Guerrero, Musk’ın faaliyetleri hakkında oldukça sayıda soruları bulunduğunu ve soruşturma planladıklarını deklare etti. Musk ise 21 Ekim’de sahibi olduğu X platformundan, kendisiyle savaşım edenlerin arkasındaki kişilerin peşine düşeceğini belirterek karşılık verdi.
Elon Musk’ın Beyaz Saray’daki faaliyetleri, milyarlarca dolarlık devlet sözleşmeleri, Ukrayna’daki Starlink kararları ve aşırı sağcı hareketlere desteği ABD Kongresinin gündeminde. Demokratlar, ara seçimlerin arkasından kapsamlı soruşturma başlatmaya hazırlanıyor. (Reuters)
ŞİRKETLERİ DEVLETTEN KAZANDI
Trump’ın Ocak 2025’te oluşturduğu DOGE yapılanmasında vazife alan Musk, Mayıs 2025’e kadar federal kurumlarda personel azaltma, harcama kesintileri ve kamu programlarının tasfiyesi çalışmalarına öncülük etti. ABD Internasyonal Kalkınma Ajansı (USAID) ile Tüketici Finansal Koruma Bürosu başlıca hedefler arasındaydı. Buna karşılık Musk’ın SpaceX, Tesla ve Starlink şirketlerinin federal sözleşmelerden yararlanması, çıkar çatışması eleştirilerine niçin oldu. Fransız Le Monde gazetesi, Musk’ın faaliyetlerini denetleyen havacılık, emek verme ve mali düzenleme kurumlarının da DOGE müdahalelerinden etkilendiğini ortaya koydu. Demokrat Senatör Jeanne Shaheen, Nisan 2025’te kamu görevlilerinin sahibi olduğu şirketlere devlet sözleşmesi verilmesini sınırlandırmayı amaçlayan yasa tasarısı sundu. Musk ve Trump ise tutum programını kamu kaynaklarının israfını önleme girişimi olarak savundu.
IRKÇILIK TARTIŞMALARI VE UKRAYNA KRİZİ
Musk’ın siyasal faaliyetleri ABD sınırlarını da aştı. Almanya’daki aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisine açık destek veren milyarder, Ocak 2025’teki Trump’ın göreve başlama kutlamasında Nazi selamına benzetilen hareketi sebebiyle internasyonal tepki çekti. X platformunda göçmen karşıtı ve beyazların ayrımcılığa uğradığını korumak için çaba sarfeden paylaşımları da eleştirildi. Washington Post’un araştırması, Musk’ın 2024 başından Mart 2025’e kadar ırkla ilgili paylaşımlarının belirgin halde arttığını gösterdi. Ukrayna’da Starlink uydu iletişiminin askeri kullanımına getirilen sınırlamalar ise yeni Kurultay soruşturmasının başlıklarından biri. Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Pramila Jayapal, devletle büyük sözleşmeler icra eden bir iş insanının harp esnasında yazışma üstünde belirleyici güç kullanmasının incelenmesi icap ettiğini söylemiş oldu. Musk, Starlink’in hücum amaçlı askeri kullanımına karşı çıktığını korumak için çaba sarfediyor.
TEKNOFEODALİZM: DİJİTAL GÜÇTEN SİYASİ İKTİDARA
Eski Yunanistan Maliye Bakanı ve iktisatçı Yanis Varoufakis’in teknofeodalizm yaklaşımı, Musk’ın ekonomik ve siyasal enerjisini değerlendirmek için kullanılan eleştirel çerçevelerden biri. Bu yaklaşıma gore büyük teknoloji şirketleri, yalnızca ürün satarak değil, dijital altyapıyı, yazışma ağlarını ve platformlara erişimi denetleyerek ekonomik ve toplumsal güç biriktiriyor. Musk’ın X üstünden kamusal tartışmalara, Starlink üstünden yazışma altyapısına, SpaceX üstünden uzay ve müdafa hizmetlerine, Tesla üstünden sanayiye uzanan tesiri bu münakaşanın somut örnekleri içinde gösteriliyor. Musk’ın Temmuz 2026’dan bu yana Cumhuriyetçi adaylara, parti kuruluşlarına ve kendi siyasal komitesine 276 milyon doların üstünde kaynak aktardığı bildirildi. Demokrat Kurultay üyesi Greg Casar da, milyarderlerin kamu yönetimi üstündeki tesirinin araştırılması icap ettiğini belirtti.
