Internasyonal Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Al Jazeera’ya yapmış olduğu açıklamada Avrupa’nın yeni enerji arzı şoklarını karşılamakta zorlanabileceğini söylemiş oldu. Berlin’de konuşan Birol, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların yalnızca Avrupa’yı değil, küresel enerji piyasalarını da etkilediğini belirtti. İran’a yönelik ABD-İsrail savaşı ve bölgedeki vapur trafiğine yönelik saldırılar, enerji sevkiyatını aksatıyor. Cenk öncesinde Avrupa’nın sıvılaştırılmış organik gaz (LNG) ithalatının ortalama onda biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Sevkiyatın azalması, Avrupa’nın bilhassa kış aylarında gereksinim duyduğu gazı daha yüksek fiyatlarla temin etme riskini artırıyor. Birol, Körfez’de bugün ateşkes sağlansa bile enerji fiyatlarındaki baskının gelecek aylarda devam edebileceğini söylemiş oldu. Avrupa’nın gaz için Asya ülkeleriyle rekabet ettiğini hatırlatan IEA Başkanı, sert bir kışın tutarları daha da yükseltebileceği uyarısında bulunmuş oldu.
DEPOLAR YÜZDE 72 DOLU
Avrupa Birliği’nin organik gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 72 seviyesinde. Bu oran, kış öncesinde alışılmış yüzde 90 düzeyinin oldukça altında. Uzmanlara nazaran aradaki fark, 10 ila 12 milyon hanenin enerji ihtiyacına karşılık geliyor. Depoların düşük seviyede olması, bilhassa soğuk havalarda tüketimin hızla artması durumunda piyasadaki arz sıkıntısını ağırlaştırabilir. AB enerji bakanlarının, hane halkı ve işletmelerden gaz tüketimini azaltmalarının istenip istenmeyeceğini değerlendirdiği bildiriliyor. Enerji piyasalarını izleyen uzmanlar, depoların tamamen boşalmasının beklendiği anlamına gelmeyen bu tablonun, kış süresince talebi karşılamayı ve tutarları denetim altında tutmayı zorlaştırabileceğine dikkat çekiyor.
AVRUPA DİZEL SIKINTISIYLA DA KARŞI KARŞIYA
Birol, Rusya’daki rafinerilere yönelik Ukrayna saldırılarının da dizel arzındaki daralmaya katkıda bulunduğunu söylemiş oldu. Birol’a nazaran Rusya’dan meydana getirilen dizel teslimatlarının ortalama üçte biri kesildi. Dizel; kamyon taşımacılığı, ziraat ve endüstri açısından tehlikeli sonuç ehemmiyet taşıyor. Bu alandaki arz sıkıntısı, enerji maliyetlerinin yanı sıra üretim ve nakliye giderlerini de artırabilir. Mart ayında G7 ülkelerinin stratejik rezervlerinden petrol ve dizel piyasaya sürme sonucu almış olduğu, bu acil stokların dağıtımını IEA’nın koordine etmiş olduğu hatırlatıldı. Sadece Birol, mevcut önlemlerin yeni arz kesintilerini karşılamak için sınırı olan bir tampon oluşturabileceği görüşünde.
AVRUPA’NIN ENERJİ POLİTİKASINA ELEŞTİRİ
Birol, Avrupa’nın uzun seneler Rus enerji kaynaklarına aşırı bağımlı kalmış olduğu ve nükleer enerjiden oldukça erken uzaklaştığı ikazlarının geçmişte yeterince umursanılmadığını söylemiş oldu. Hürmüz Boğazı’na alternatif güzergâhlar oluşturmak amacıyla Orta Doğu ülkelerinin yeni boru hatları inşa etmeye yada mevcut hatları genişletmeye yöneldiğini belirten Birol, bu çalışmaların krizden ilkin yapılması icap ettiğini altını çizdi.
