Katılmış olduğu bir tv programında konuşan Şimşek, Türkiye’nin Avrupa Birliği ve Orta Doğu’daki tecim ortaklarının sınırı olan da olsa toparlanma içinde bulunduğunu aktararak, “Bu, bizim için iyi, şu demek oluyor ki pozitif yönde bir gelişme. İran ile ilgili belirsizlik olmasaydı oldukça büyük olasılıkla petrol tutarları 60’lı dolarları aşmazdı. İran ile ilgili belirsizlikler ortadan kalktıktan sonrasında oldukça büyük olasılıkla yapısal olarak enerji tutarları aşağı yönlü trendine dönecek. Bu da Türkiye için oldukça mühim şundan dolayı hem cari açığımıza hem dezenflasyona hem de büyümeye pozitif yönde yansıyacak.” diye konuştu.
Yabancı yatırımcıların Türkiye’ye ilgisinin büyük olduğuna işaret eden Şimşek, gittiği Londra, New York ve Hong Kong’da 1,5 haftada ortalama 800 yatırımcıyla oldukça yoğun görüşmeler gerçekleştirdiklerini söyledi.
Şimşek, 2007’den 2018’e kadar da Türkiye’nin öyküsünü anlatmak suretiyle sık sık gezi ettiğini anımsatarak, sözlerine şöyleki devam etti:
“Yabancı yatırımda ilk kere bu kadar yoğun ilgi görüyorum. Bu yoğunluktaki ilgiyi son olarak 2013 senesinde hatırlıyorum. Dünyada ve bizim bölgemizde hakkaten kuvvetli hikayesi olan fazla ülke yok. Türkiye’nin kuvvetli bir hikayesi var. Bir taraftan dezenflasyon var, öteki taraftan gelişme oldukça dirençli. Bu kadar sıkı para politikasına, sıkı maliye politikasına karşın gelişme kuvvetli seyretti. Bizi dünyayla, tecim ortaklarımızla karşılaştırdığınızda Türkiye’nin büyümesi kuvvetli. Doğal ki potansiyelimiz yüksek, aslına bakarsan dezenflasyon programının da amacı o, gelişme potansiyelini harekete geçirmek, daha yüksek sürdürülebilir büyümeye erişmek. İkinci mevzu, şu anda dünyada yeni sistem mimarisi konuşuluyor ve bizim şeklinde orta büyüklükteki ekonomilere daha yoğun ilgi var. Türkiye’ye bilhassa güvenlik penceresinden bakılmış olduğu vakit NATO’nun en kuvvetli üyelerinden biri. Yeni dünya düzeninde de bizim şeklinde ülkelere oldukça ciddi ilgi var. Sektörel olarak da örnek olarak müdafa sanayisine ilgi var.”
“RÜŞTÜMÜZÜ İSPAT ETTİK”
Türkiye’nin uyguladığı politikalarda tutarlı olduğuna ve bunun da öngörülebilirliği artırdığına dikkati çeken Şimşek, Türkiye’nin önceliklerinin dünyayla örtüştüğünü açıkladı.
Ülkenin büyümesinin sürdürülebilir bulunduğunu belirten Şimşek, “Türkiye’de borçluluk düşük. Hane halkının borcunun ulusal gelire oranı yüzde 10 civarı. Tüm hususi sektörümüzün borçlarının ulusal gelire oranı dünyaya bakılırsa düşük. Kamu borcunun ulusal gelire oranı yüzde 25 bile değil, benzer ülkelerde bu oran yüzde 74. Bütçe disiplinini oldukça süratli şekilde sağladık, rüştümüzü kanıtlama ettik. Büyük bir zelzele felaketinin yaralarını sardık, EYT’nin etkilerini mühim seviyede yönettik, telafi ettik. Tüm bunlara karşın bütçe açığının ulusal gelire oranı geçen yıl yüzde 2,9’a düştü, gelişmekte olan ülkelerde averaj yüzde 6,3. Borcumuz, gelişmekte olan ülkelerin borcunun üçte birinden azca.” dedi.
“RUTİNE DÖNDÜK”
Şimşek, kendisine yatırımcıların çoğunlukla dezenflasyon görünümünü sorduğuna işaret ederek, “Bu sebeple rutine döndük hakkaten. Geçici bazı jeopolitik gelişimleri bir kenara bırakırsak, hakkaten soruların mühim bir kısmı rutine döndü. İlk dönemlerde ‘Program devam edecek mi?’ şeklinde mevzular gündeme geliyordu, onları aştık şu anda. Dolayısıyla bu yöndeki söylemlerin de spekülatif olduğuna ilişkin kanı dünyada da yerleşti. Bana ilişkin spekülasyonlar, programın geleceğine ilişkin spekülasyonlar, programın siyasal olarak sahiplenilmesine ilişkin negatif söylemler artık karşılık bulmuyor. Dolayısıyla bir tutarlılık, öngörülebilirlik, iyi bir öykü var. Bizlere dezenflasyon görünümünü soruyorlar. Genel olarak daha teknik, daha makro mevzular ön planda.” ifadesini kullandı.
Ortalama 10 yıl ilkin gerçek sektör ağırlıklı olmak suretiyle görüşmeler yapmak için Japonya’ya gittiğini anımsatan Şimşek, “Şimdi ciddi bir talep var. Burada daha oldukça gerçek sektör ayağı ön planda. Mart başlangıcında Japonya’da, bu ülkenin önde gelen mühim iş gruplarının tamamıyla bir araya geleceğiz. Türkiye direkt yatırımlar için tekrardan cazip hale geldi, hikayemizi anlatacağız.” ifadesini kullandı.
“CARİ AÇIK KONTROL ALTINDA”
Şimşek, iktisat programında üçüncü evrede olduklarını anlatırken, ilk evrenin riskleri yönetmek, ikinci evrenin makro dengesizlikleri azaltmak bulunduğunu belirtti.
Faiz dışı fazla aşamasına geçen yıl geçtiklerine dikkati çeken Şimşek, senenin tamamında daha azca borçlanılacağını ve bunun dengesizlikleri gidermenin sonucu bulunduğunu söylemiş oldu.
Şimşek, 2026’dan sonrasında hususi sektörde hem daha ucuz hem daha oldukça kaynak olacağını açıkladı.
Cari açıktaki düşüşe de dikkati çeken Şimşek, “Altın, yenilebilir, içilebilir bir emtia değil, portföy tercihi için satın alınan, mühim seviyede portföy tercihi sebebiyle ithal ettiğimiz bir ürün. Doğal ki ithal ettiğimiz için açığımızın bir parçası fakat o bir birikim. Altın hariç 2024’te Türkiye cari fazla vermiş. 2025’te altın hariç yüzde 0,3’lük cari açık vermiş, şu demek oluyor ki sıfıra yakın. Altın da dahil yüzde 1,6, o da yönetilebilir. Türkiye cari açık sorununu mühim seviyede denetim altına aldı ve sürdürülebilir bir patikaya oturttu. Cari fazla iddiamız için birazcık erken, o yapısal dönüşüm gerektiriyor fakat yapısal dönüşümü de başaracağız.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Bakan Şimşek, cari açıktaki azalışa paralel brüt dış borcun ulusal gelire oranının azaldığını dile getirerek, şunları kaydetti:
“Ayrıca da biriki birikimine gittik ve 98 milyar dolarlık brüt rezervi bugün 200 milyar doların epey üstüne taşıdık. Net rezervler de şu demek oluyor ki swap hariç tüm yükümlülükler hariç 80 milyar dolar civarı. Bir taraftan ülkemizin dayanıklılığına yatırım yapıyoruz, bir taraftan da esas kök sebeplere iniyoruz. 2023’ün ortasında 143 milyar dolara çıkan KKM stoku büyük oranda kalktı. Esas mevzumuz enflasyon. Dezenflasyon mevzusunda oldukça kesin bir programı uygulamaya devam ediyoruz. Orada da oldukça kuvvetli bir ilerleme var, birazcık vakit alıyor.”
