Marmara Bölgesi genelini 304 zelzele gözlem istasyonuyla izleyen AFAD bünyesinde, derinliği 300 metreye ulaşan 10 derin kuyu gözlem istasyonu bulunuyor.
Büyüklüğü 1’in altındaki mikro depremleri dahi ölçebilme olanağına haiz bu kırılgan istasyonlar yardımıyla, saat 15.00 itibarıyla bölgede 170’i aşkın sarsıntı kaydedildi.
AFAD Zelzele Bilim Kurulundan dört üye, AA muhabirine, son günlerde Marmara Denizi’nde Adalar fayı üstünde meydana gelen sarsıntı hareketliliğine ilişkin değerlendirmede bulunmuş oldu.
SÖZBİLİR: DEPREMLERİN ÖNEMLİ BÖLÜMÜ ADALAR FAYI’NA YAKIN NOKTADA GERÇEKLEŞTİ
Zelzele Bilim Kurulu üyesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Zelzele Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, “Salı gününden beri belirli kümelenmeler oluşturacak şekilde büyüklüğü 3,2’ye varan 170’in üstünde mikro zelzele aktivitesi yaşanmış durumda. Depremlerin mühim bir kısmı Adalar fayına yakın noktada gerçekleşiyor.” dedi.
AFAD çözümlerine bakılırsa sarsıntıların 5 ila 13 kilometre derinlikte, değişik odak mekanizmalarıyla gerçekleştiğini aktaran Sözbilir, şöyleki devam etti:
“Bugün elimizde, bir mikro zelzele kümesinin büyük depremin habercisi bulunduğunu evvel ayırt edebilecek güvenilir bir yöntem yoktur. Bir depremin ‘öncü şok’ olduğu sadece arkasından büyük zelzele vardığında geriye dönük olarak anlaşılabilir.”
Sözbilir, “Bölgedeki mikro zelzele aktivitesi 1999 Kocaeli-Düzce depremlerinden beri, belirli aralıklarla devam ediyor, doğal ki belirli ölçeklerde gerilimi ve stresi azalttığını söyleyebiliriz.” diye konuştu.
ERSOY: AFAD GELİŞMELERİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR
Zelzele Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Şükrü Ersoy da Marmara Denizi’nde son günlerde meydana gelen sarsıntıların Adalar fayı üstünde yoğunlaştığını belirterek, “Faylar dönemsel olarak bu tür minik depremler ve sarsıntı kümeleri üretebilir. AFAD gelişimleri titizlikle takip etmektedir. Yurttaşlarımızın paniğe kapılmasını gerektirecek bir durum bulunmamaktadır.” şeklinde konuştu.
Toplumsal medyada bu sarsıntıların büyük bir depremin habercisi olduğuna yönelik paylaşımlara değinen Ersoy, “Bu tür söylemler etkileşim amacıyla maalesef sıkça kullanılmakta. Minik bir hareketliliğin arkasından derhal büyük bir zelzele geleceğini öne sürmek spekülatiftir. Depremin kati zamanını evvel bilmek bilimsel olarak mümkün değildir.” ifadesini kullandı.
Ersoy, sözlerini şöyleki tamamladı:
“Tartışmamız ihtiyaç duyulan mevzu fayların ne vakit kırılacağı değil, yapı stoklarımızın ihtimaller içinde bir sarsıntıya ne kadar hazır olduğudur. Kuvvetli ve depreme dayanıklı yapılara haiz olduğumuz sürece kaygı edilecek bir durum kalmayacaktır.”
AKTUĞ: BÜYÜK DEPREMİ TETİKLEYECEK BİR ÖRÜNTÜ BULUNMUYOR
Zelzele Bilim Kurulu üyesi ve Ankara Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bahadır Aktuğ ise bölgedeki fay mekanizması ve hareketliliğe ilişkin, “Bu fayın aktivitesiyle ilgili literatürde değişik görüşler var. Mevcut minik ölçekli depremler, fayın bütününe yönelik kati bir sonuca ulaşmamız için tek başına kafi veri sağlamıyor.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
Türkiye’nin değişik bölgelerinde de ara sıra benzer sismik kümelenmelerin kaydedildiğini belirten Aktuğ, bu tür minik hareketliliklerin direkt büyük bir depremin habercisi yada öncüsü olarak yorumlanmasının bilimsel temeli olmadığını kaydetti.
Bir depremin “öncü” niteliği taşıyıp taşımadığının sadece ihtimaller içinde bir ana şok sonrasında geriye dönük anlaşılabileceği, mevcut tablonun ise spekülasyondan uzak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Aktuğ, depremlerin fay üstündeki dağılımına ilişkin şunları söylemiş oldu:
“Depremlerin fay doğrultusu süresince dağılımını incelediğimizde zamana bağlı bir korelasyon görmüyoruz, doğrusu depremsellik fay süresince ilerlemiyor. Adalar fayı ortalama 44 kilometrelik bir hat ve aktivite bunun yalnızca 7 kilometrelik oldukça sınırı olan, lokal bir kesiminde yaşanıyor. Kademeli bir tetiklenmeye işaret eden herhangi bir derinlik yada doğrultu göçü gözlemlemiyoruz. Dolayısıyla bu veriler, bir sonraki büyük depremi tetikleyecek bir örüntü sunmuyor.”
Vatandaşların yalnızca AFAD ve yetkili resmi kurumların açıklamalarını dikkate alması icap ettiğini vurgulayan Aktuğ, temelsiz iddiaların ve kontrolsüz açıklamaların kimi vakit direkt konut fiyatlarını, arsa değerlerini ve sigorta piyasalarını etkilemeye yönelik spekülatif bir enstrümana dönüşebildiğine dikkati çekti.
BARIŞ: BÜYÜK DEPREM OLMASI GEREKİR DİYE BİR KOŞUL YOK
Zelzele Bilim Kurulu üyesi ve Kocaeli Üniversitesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şerif Sulh da Marmara Denizi Adalar fayı üstünde son günlerde kaydedilen hareketliliğe ilişkin, “Bunlar bizim geri plan depremselliğimiz dediğimiz minik minik parçaların kırılması sonucu oluşur.” dedi.
Türkiye genelinde benzer süreçlerin çoğunlukla yaşandığını söyleyen Sulh, “Onlarca kere bu tür zelzele etkinlikleri oldu ve arkasından ne orta büyüklükte ne de büyük bir zelzele oldu. 60 ya da 70 depremden sonrasında büyük zelzele olması gerekir diye bir şart yoktur.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin bir zelzele ülkesi bulunduğunu hatırlatan Sulh, spekülasyonlar yerine AFAD benzer biçimde yetkili kurumların verilerine saygınlık edilmesini istedi.
Sulh, can ve ekonomik kayıpların önüne geçmek için risk yönetiminin merkeze alınması icap ettiğinin altını çizerek, sivil cemiyet kuruluşları, iş bölgeleri ve ailelerin kendi acil durum afet planlarını eksiksiz hazırlaması çağrısında bulunmuş oldu.
