Türkiye’nin batısında, kuzeyinde ve güneyinde hava müdafa sistemlerine yönelik büyük yatırımlar gerçekleştiriliyor. Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Cenup Kıbrıs radar, roket ve erken uyarı kapasitelerini genişletirken İsrail, bölgedeki mühim teknoloji tedarikçilerinden biri haline gelmiş vaziyette. Son aylarda kamuoyuna duyurulan anlaşmalar içinde milyarlarca avroluk projeler, yüzlerce kilometre menzile haiz radarlar ve değişik müdafa sistemlerini birbirine bağlayacak yeni komuta merkezleri de bulunuyor. Bölgedeki en büyük yatırımlardan biri Yunanistan’da hayata geçiriliyor. İsrail Müdafa Bakanlığı, 31 Ağustos 2026’da Atina yönetimiyle ortalama 3 milyar avro değerinde hava müdafa anlaşması imzalandığını duyurdu. Aşil Kalkanı isminde olan proje kapsamında Yunanistan’a İsrail üretimi SPYDER, BARAK MX ve David’s Sling roket müdafa sistemleri sağlanacak. Antak kalma ek olarak ELTA üretimi oldukça görevli radarları ve ulusal komuta-kontrol altyapısını kapsıyor.
Türkiye’nin çevresi adeta hava müdafa sistemleriyle örülüyor.
EGE ADALARINDA ÜÇ KADEME
İsrail Roket Müdafa Örgütü Başkanı Moshe Patel’in 7 Eylül’de Kathimerini gazetesine yapmış olduğu açıklamaya nazaran Yunanistan’daki yeni sistemler coğrafi konumlarına nazaran yerleştirilecek. SPYDER ana karadan uzaktaki adalarda, BARAK MX ana karaya yakın adalarda, David’s Sling ise ana kara ve çevresindeki geniş bölgelerde vazife meydana getirecek. Yeni sistemler radar ve komuta altyapılarıyla beraber çalışacak. Teslimatların ortalama 35 aylık takvimde gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
BULGARİSTAN’DAN 7 YENİ RADAR
Türkiye’nin kuzeybatı komşusu Bulgaristan’da ise eski Sovyet üretimi sistemlerin yerine yeni radarlar ve hava müdafa füzeleri alıyor. Bulgaristan Parlamentosu, 10 Haziran’da Fransız Thales şirketinin Ground Master 400 Alpha modelinden yedi tane üç boyutlu radar alınmasını öngören 195 milyon avroluk projeyi onayladı. Üreticinin verilerine nazaran radarların azami gözetleme menzili 515 kilometreye ulaşabiliyor. Teslimatların 2029’a kadar tamamlanması hedefleniyor. Sofya yönetimi ek olarak 15 Ekim’de beş yeni IRIS-T SLM hava müdafa sisteminin alınmasını da onayladı. Ortalama 1,1 milyar avroluk program, 40 kilometreye kadar menzilde ve 20 kilometreye kadar irtifada hava hedeflerine karşı müdafa kapasitesi oluşturmayı amaçlıyor.
KARADENİZ’E 12 RADAR
Rusya-Ukrayna savaşının sınır güvenliği üstündeki tesirleri Romanya’nın radar yatırımlarını da hızlandırdı. Romanya Müdafa Bakanlığı, 17 Temmuz 2026’da Fransız Thales şirketinden 12 tane Ground Master 200 MM/A radarı alınması için 247 milyon avroluk antak kalma imzaladı. Ortalama 350 kilometre azami gözetleme menziline haiz radarların bilhassa alçak irtifadan uçan insansız hava araçları ve seyir füzelerinin tespiti için kullanılması hedefleniyor. İlk radarın 2027’de teslim edilmesi, programın 2030’a kadar tamamlanması planlanıyor. Romanya, Amerikan Patriot sistemlerini de güçlendiriyor. Ukrayna’ya verilen Patriot sisteminin yerine ortalama 262 milyon dolarlık yeni alım için 2025’te ABD’den onay alındı. Bükreş yönetimi ek olarak 24 Haziran’da İsrailli Rafael şirketiyle SPYDER hava müdafa sistemlerine yönelik 3 milyar 49 milyon Rumen leyi değerinde sözleşme imzaladı.
Milyarlarca avroluk askeri projeler bölgedeki güç dengelerini tekrardan şekillendiriyor.
GÜNEY KIBRIS’TA BARAK MX
Doğu Akdeniz’deki dikkat çekici gelişmelerden biri Cenup Kıbrıs’ta yaşandı. İsrail üretimi BARAK MX hava müdafa sistemi, 1 Ekim’de Lefkoşa’da düzenlenen askeri geçitte ilk kez kamuoyuna yayınlandı. Kıbrıs basınına nazaran 2025’te envantere alınan sistem operasyonel planlamaya dahil edildi. Phileleftheros’un 15 Ekim tarihindeki haberinde yeni bir bataryanın daha eklenmesinin planlandığı, mevcut batarya sayısının ise açıklanmadığı açıklandı. BARAK MX, kullanılan roket modeline nazaran 15, 35, 70 ve 150 kilometreye kadar değişik angajman menzilleri sunuyor.
İSRAİL SİLAHLANDIRIYOR
Açıklanan anlaşmalar, İsrail müdafa sanayisinin Doğu Akdeniz’deki etkinliğinin arttığını gösteriyor. Yunanistan’ın 3 milyar avroluk Aşil Kalkanı, Romanya’nın SPYDER alımı ve Cenup Kıbrıs’ın BARAK MX sistemleri aynı ülkenin müdafa teknolojilerine dayanıyor. İsrail’in ELTA şirketi tarafınca geliştirilen MMR radarları, değişik hava hedeflerini tespit ederek roket müdafa sistemlerine data aktarabiliyor.
TÜRKİYE’NİN ÇELİK KUBBESİ
Türkiye ise hava savunmasında Çelik Kubbe projesiyle mühim bir modernizasyon yürütüyor. SİPER, HİSAR ve KORKUT sistemlerinin radar, elektronik harp ve komuta-kontrol altyapısıyla bütünleştirilmesi hedefleniyor. ASELSAN tarafınca geliştirilen ALP 300-G, ALP 100-G ve KALKAN radarları da erken uyarı kapasitesinin mühim unsurları içinde bulunuyor.
