ABD’de bugün süregelen ara seçimler, Başkan Donald Trump’ın Ocak 2029’a kadar sürecek ikinci periyodunun kalan iki senesinde Kurultay üstündeki denetimini koruyup koruyamayacağını belirleyecek. Cumhuriyetçiler halen 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde 218’e karşı 214, Senatoda ise 53’e karşı 47 sandalyelik üstünlüğe haiz. Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde edebilmesi için net dört iskemle kazanması gerekiyor. Reuters’ın 2 Kasım’da yayımladığı analizde Temsilciler Meclisinde Demokratların anketlerde önde olduğu, Senato yarışının ise belirsizliğini koruduğu açıklandı. France 24, The Guardian ve Reuters’ın değerlendirmelerine bakılırsa ihtimaller içinde bir Demokrat çoğunluk, Trump’ın yasama gündemini yavaşlatabilir, yönetimin harcamalarını inceleyebilir ve Beyaz Saray’ı Kurultay önünde hesap vermeye zorlayabilir. Sadece yürütme yetkilerinin mühim bir kısmı seçim sonucundan direkt etkilenmeyecek.
ABD’de 3 Kasım seçimleri Kurultay’nin denetimini belirleyecek. Demokratların çoğunluğu kazanması halinde Trump hükümetinin federal bütçesi ve cenk harcamaları daha sıkı denetlenebilecek. Başkanın veto ve yürütme yetkileri ise sürecek. (Reuters)
KONGRE’NİN MALİ GÜCÜ ARTABİLİR
Demokratların Temsilciler Meclisi’ni kazanması halinde en mühim yetkilerinden biri federal bütçe ve askeri harcamalar üstünde olacak. Kongrenin onayı ihtiyaç duyulan yeni ödenekler, Trump yönetiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşın finansmanı ve dış askeri yardımlar için pazarlık mevzusu haline gelebilir. Sadece mevcut bütçe kaynaklarıyla sürdürülen operasyonlar yada başkanın Anayasal yetkileri çerçevesindeki askeri kararlar otomatikman durdurulamayacak. Amerikan gösterim kuruluşu Fox’un 31 Ekim tarihindeki analizine bakılırsa Demokratlar, İran savaşının maliyetlerini soruşturabilir ve yeni cenk ödeneklerine koşullar getirmeye çalışabilir. İsrail’e tabanca satışları ve askeri yardımlar mevzusunda da parti içindeki görüş ayrılıkları daha görünür hale gelebilir. Demokrat Senatörler Ed Markey ve Jeff Merkley’nin Suudi Arabistan’la sivil nükleer işbirliğine karşı girişimi, bölge politikasındaki tartışmalara örnek gösteriliyor. Ukrayna’ya yardım mevzusunda ise Kongrenin bütçe yetkisi ehemmiyet taşısa da tabanca sevkiyatlarının takvimi ve yürütmenin dış siyaset tercihleri üstünde Trump’ın tesiri sürecek. Dolayısıyla Demokrat çoğunluk, Amerikan askeri müdahalelerini kendiliğinden sona erdirmeyecek.
TRUMP AİLESİ, EPSTEIN DOSYASI VE AZİL
Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğun değişmesi, komisyon başkanlıklarının da Demokratlara geçmesi anlamına geliyor. Bu komisyonlar Beyaz Saray yetkililerini ifadeye çağırabilecek, belge talep edebilecek ve resmi soruşturmalar yürütebilecek. The Guardian’ın 2 Kasım tarihindeki araştırmasına bakılırsa Temsilciler Meclisi Denetim Komisyonu’nun önde gelen Demokrat üyesi Robert Garcia, Trump ailesinin ticari ilişkilerinin soruşturulmasını öncelikli başlıklar içinde görüyor. Demokrat Jamie Raskin ise Jared Kushner ve Donald Trump Jr.’ın iş bağlantıları hakkında informasyon talep etmiş durumda. Jeffrey Epstein dosyalarının açıklanma süreci, Pentagon harcamaları ve müdafa sözleşmelerindeki ihtimaller içinde çıkar çatışmaları da araştırma başlıkları içinde. Colorado Milletvekili Jason Crow, Pentagon’un Trump ailesiyle bağlantılı şirketlere yönlendirdiği öne sürülen kaynakları araştırmak istediğini deklare etti. Demokratların Trump hakkında yeni bir azil süreci başlatması da anayasal olarak mümkün. Bu çerçevede 2018’de Temsilciler Meclisini kazanan Demokratlar, 2019’da Trump hakkında ilk azil sürecini başlatmıştı. Sadece başkanın görevden alınması için Senatoda hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkumiyet yönünde oy kullanımı gerekiyor. ABD’deki anketlere bakılırsa bu şekilde bir çoğunluğun oluşması pek ihtimaller içinde değil.
ASIL ÇATIŞMA ŞİMDİ BAŞLIYOR
Ekonomide en mühim çatışma başlıkları Trump’ın gümrük vergileri, sıhhat harcamaları, toplumsal programlar ve federal borç tavanı olacak. Reuters’ın 1 Kasım tarihindeki analizinde Demokrat Senatör Ron Wyden, bilhassa Kanada ürünlerine uygulanan vergilerin kaldırılmasını öncelik olarak gösterdi. Demokratlar ek olarak vergi muafiyetlerinin hangi şirketlere sağlandığını ve Japonya ile Cenup Kore şeklinde ülkelerin taahhüt etmiş olduğu yatırım kaynaklarının iyi mi kullanıldığını soruşturmayı planlıyor. Sadece Stratejik ve Internasyonal Araştırmalar Merkezinden William Reinsch, Trump’ın vetosunu aşacak üçte iki çoğunluk bulunmadıkça kapsamlı gümrük vergisi değişikliklerinin yasalaşmasının zor bulunduğunu belirtiyor. UBS’nin 2 Kasım’da yayımladığı ekonomik değerlendirmede de Demokratların Kongreyi kazanmasının bütçe görüşmelerini sertleştirebileceği, sadece Trump’ın tecim ve düzenleme alanlarındaki yürütme yetkilerini ortadan kaldırmayacağı vurgulandı. Demokratların Senato’yu kazanması halinde ise federal yargıç, bakan ve büyükelçi atamalarını onaylama yetkisi Beyaz Saray üstünde ek baskı oluşturacak. Bununla beraber Senatodaki birçok yasa için ihtiyaç duyulan 60 oy eşiği ve Trump’ın Başkanlık veto yetkisi büyük değişimleri sınırlayacak.
