Adana’nın Saimbeyli ilçesinde yaz mevsiminin sonlarına yaklaşılmasıyla beraber evlerde
kışlık salça hazırlıkları
başladı. Tarlalardan ve bahçelerden toplanan olgun domatesler, geleneksel yöntemlerle işlenerek kış aylarında tüketilmek suretiyle salçaya dönüştürülüyor.
Saimbeyli’de senelerdir sürdürülen kış hazırlıkları kapsamında aileler, yaz süresince yetişen domatesleri değerlendirerek sofraların vazgeçilmezlerinden kabul edilen ev yapımı salçalarını hazırlıyor. Sabahın erken saatlerinde başlamış olan hazırlıklar, domateslerin ayıklanması ve doğranmasıyla devam ediyor.
Domatesler kışlık salçaya dönüşüyor
Kışlık salça hazırlığının ilk aşamasında olgun ve etli domatesler tercih ediliyor. Toplanan domatesler ilk olarak iyice yıkanıyor ve çürük yada hasarlı bölümleri temizleniyor.
Peşinden kesilen domatesler büyük kazanlara yada geniş kaplara alınarak pişiriliyor. Domateslerin suyunu bırakmasının peşinden ezme ve süzme işlemleri gerçekleştiriliyor.
Elde edilmiş domates püresi hemen sonra geniş tepsilere yada temiz yüzeylere serilerek güneşte koyulaştırılıyor. Sıcak havanın da etkisiyle suyunu yavaş yavaş kaybeden domatesler, yoğun kıvamlı salçaya dönüşüyor.
Saimbeyli’de geleneksel yöntemler yaşatılıyor
İlçede kışlık hazırlıklar yalnızca salça yapmakla sınırı olan kalmıyor. Yaz aylarının bereketini kış sofralarına taşımak isteyen aileler; biber, patlıcan, tarhana ve çeşitli sebzelerle değişik kışlık ürünler de hazırlıyor.
Salça yapımı ise bu hazırlıkların en mühim aşamalarından biri olarak öne çıkıyor. Bilhassa güneş altında organik şekilde koyulaştırılan ev yapımı salçalar, kendine özgü aromasıyla kış sofralarında kullanılıyor.
Bu anane, aile büyüklerinden öğrenilen yöntemlerin yeni nesillere aktarılması açısından da ehemmiyet taşıyor.
Güneşte bekletilen salçanın kıvamı yoğunlaşıyor
Saimbeyli’nin yaz sonundaki sıcak ve güneşli günleri, geleneksel salça yapımı için uygun ortam oluşturuyor. Hazırlanan domates püresi geniş tepsilere alınarak güneş gören alanlarda bekletiliyor.
Gün içinde belirli aralıklarla karıştırılan domates püresi, suyunu kaybettikçe koyulaşıyor. İstenen kıvama ulaştığında ise temiz kavanozlara doldurularak kış aylarında kullanılmak suretiyle muhafaza ediliyor.
Salçanın hazırlanmasında kullanılan domatesin olgunluğu, güneşte beklemeye alma süresi ve tuz miktarı ise elde edilecek ürünün lezzetini ve dayanıklılığını etkileyen mühim unsurlar içinde bulunuyor.
Yazın bereketi kış sofralarına taşınıyor
Saimbeyli’de başlamış olan salça hazırlıkları, yalnızca bir yiyeceğin hazırlanmasından ibaret değil. Ailelerin bir araya gelmiş olduğu, imece kültürünün yaşatılmış olduğu geleneksel hazırlıklar içinde yer ediniyor.
Kimi evlerde domateslerin ayıklanması ve doğranması yapılırken, kimi evlerde pişirme ve süzme işlemleri gerçekleştiriliyor. Böylece birkaç gün devam eden hazırlığın peşinden yaz domatesleri uzun süre tüketilebilecek kışlık salçaya dönüştürülüyor.
Ev yapımı salçalar sofralarda yerini alacak
Hazırlanan salçalar kış aylarında çorbalardan yiyeceklere, soslardan kahvaltılık ürünlere kadar pek oldukça değişik tarifte kullanılıyor.
Saimbeyli’de yazın son döneminde başlamış olan bu hareketlilik, ilçede geleneksel mutfak kültürünün de canlılığını koruduğunu gösteriyor. Evlerde hazırlanan salçalar, kış süresince yiyeceklere yaz domatesinin lezzetini taşımaya devam ediyor.
Kış hazırlıkları hız kazanıyor
Saimbeyli’de kışlık salça hazırlığının başlamasıyla beraber evlerde yoğun bir emek harcama periyodu de başlamış durumda. Bilhassa olgun domateslerin bolca olduğu bu zamanda aileler gereksinimleri doğrultusunda salçalarını hazırlayarak kavanozlara dolduruyor.
Yaz mevsiminin son günlerinde başlamış olan bu geleneksel hazırlıkların gelecek günlerde daha da yaygınlaşması planlanıyor. Saimbeyli’de güneş altında hazırlanan ev yapımı salçalar, aylar sonrasında kış sofralarında yazın bereketini yaşatacak.
Muhabir:
Enes şimşek
