Bulgaristan’da 1 Kasım’da meydana getirilen cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunu, Rusya ile diyaloğun geliştirilmesini korumak için çaba sarfeden mevcut Cumhurbaşkanı İliyana Yotova kazanmıştır. Sandık sonuçlarına nazaran Yotova oyların yüzde 57,4 ila 58,2’sini alırken, Batı yanlısı rakibi Andrey Gyurov yüzde 38,6 ila 39,6 aralığında kaldı. Yotova, Bulgaristan’ın direkt halk tarafınca seçilen ilk hanım cumhurbaşkanı oldu. Seçim, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Karadeniz’e yayılan güvenlik sonuçlarının tartışıldığı bir dönemde yapılmış oldu. Yotova kampanyasında sulh, diyalog ve Bulgaristan’ın kendi dış politikasını belirlemesi mesajlarını öne çıkardı. Ukrayna’ya askeri yardım mevzusunda mesafeli duran Yotova, Moskova ile ilişkilerin normalleştirilmesini korumak için çaba sarfediyor.
ALMANYA’DA DA BENZER TEPKİ
Avrupa’daki bu siyasal değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri Almanya. Aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD), 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt eyaletinde meydana getirilen seçimde oyların yüzde 43,8’ini alarak birinci oldu. Parti, beş yıl önceki oy oranını ikiye katladı. Sadece eyalet parlamentosunda tek başına hükümet oluşturmak için ihtiyaç duyulan çoğunluğu üç iskemle farkla kaçırdı. AfD’nin yükselişi, Almanya’nın Ukrayna politikasında da münakaşa yaratıyor. Almanya, Kiev’e askeri destek veren başlıca Avrupa ülkelerinden biri. AfD’nin iktidara yaklaşması halinde Berlin’in bu desteği sürdürme biçimi ve Rusya’ya yönelik yaptırımların geleceği Avrupa gündeminin mühim başlıklarından biri olacak.
FRANSA’DA ULUSALCI SAĞ İKTİDARA YAKLAŞIYOR
Fransa’da ise Marine Le Pen’in Ulusal Birlik (RN) hareketi, 2027 cumhurbaşkanlığı seçiminin en kuvvetli siyasal aktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Sadece Fransa’daki ulusalcı sağın Rusya politikası, AfD’ninkinden değişik bir çizgi izliyor. Ukrayna’nın işgalinden ilkin Moskova ile yakın ilişkileri ve Rusya’ya yönelik daha ılımlı tutumuyla malum Le Pen, son dönemde Rusya’nın saldırganlığını kınayan ve Ukrayna’ya askeri desteğin sürmesini kabul eden açıklamalar yapmış oldu. Buna karşılık Kiev’e mali yardımın azaltılmasını ve Ukrayna’nın AB üyeliğine karşı çıkmayı sürdürüyor. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi’nin (ECFR) yayımladığı değerlendirmede de Le Pen’in iktidara gelmesi halinde Fransa’nın AB’nin Rusya politikası, genişleme ve güvenlik başlıklarında daha değişik bir tutum alabileceği belirtiliyor.
AVRUPA KAMUOYU RUSYA KONUSUNDA İKİYE BÖLÜNDÜ
Siyasal partilerdeki değişiklik, Avrupa kamuoyundaki görüş ayrılığıyla da örtüşüyor. Eylül ayının son haftasında Avrupa Birliği’nin 27 üyesinde 5 bin 67 kişiyle meydana getirilen EUROSCOPE araştırmasına nazaran iştirakçilerin yüzde 36’sı Rusya’ya karşı oldukca sert ve tavizsiz bir siyaset izlenmesini isterken, aynı orandaki kesim Moskova ile uzlaşma yollarının aranmasını korumak için çaba sarfediyor. Araştırmaya katılanların yüzde 69’u ise AB ülkeleri ile Rusya içinde silahlı çatışma çıkmasından kaygı duyduğunu belirtti. Değerlendirmelere nazaran bu sonuçlar, Avrupa’da Rusya’ya karşı sert tutumun kuvvetli bir desteğe haiz olmakla beraber, dış ilişkiler ve uzlaşma isteyen kesimin de aynı büyüklüğe ulaştığını gösteriyor.
AVRUPA’NIN ORTAK RUSYA POLİTİKASI SINANIYOR
Avrupa kamuoyunda meydana getirilen değerlendirmelere nazaran Bulgaristan’daki seçim sonucu, Almanya’da AfD’nin yükselişi ve Fransa’da ulusalcı sağın iktidar iddiası, Avrupa’nın Rusya politikasında tek sesli hareket etmesini zorlaştıran gelişmeler olarak öne çıkıyor. Son dönemde Macaristan ve Slovakya’nın da Moskova’ya yönelik yaptırımlar ve Ukrayna’ya destek mevzusunda AB çizgisine itiraz etmesi, bu ayrışmayı daha görünür hale getiriyor.
