ABD’de ara seçimlerde oy verme işlemi tüm eyaletlerde başladı. İlk sonuçların TSİ ile yarın gece saatlerinden itibaren gelmesi umut ediliyor. Ortalama 210 milyon kayıtlı seçmenin bulunmuş olduğu ülkede, Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarı’nın verilerine nazaran 2 Kasım itibarıyla 57 milyondan fazla şahıs erken oy kullandı. Bu sayı, 2022 ara seçimlerinde kullanılan ortalama 46 milyon erken oydan fazla. Ülkede kayıtlı seçmen sayısı 210 milyon dolayında. Ara seçimlerde 130 milyondan fazla insanoğlunun oy kullanımı umut ediliyor. 9 eyalet ve üç ana gündem maddesinin ise seçimlerin sonucunu belirleyeceği ifade ediliyor.
ABD’de 3 Kasım ara seçimleri için sandıklar açıldı. 57 milyondan fazla seçmen erken oy kullanırken Kongrenin kontrolünü belirleyecek sonuçların Türkiye saatiyle 4 Kasım gecesinden itibaren gelmesi umut ediliyor. (Reuters)
DEMOKRATLARIN KAZANMASI İÇİN KAÇ SANDALYE GEREKİYOR?
ABD Kongresi, 435 üyeli Temsilciler Meclisi ve 100 üyeli Senatodan oluşuyor. Temsilciler Meclisi’nin tüm üyeleri iki yılda bir seçilirken senatörler altı yıl vazife yapıyor ve her iki yılda bir Senatonun ortalama üçte biri yenileniyor. Bu seçimde Senatodaki 35 koltuk için oy kullanılıyor. Seçim öncesinde Cumhuriyetçiler Temsilciler Meclisi’nde 218, Demokratlar 214 sandalyeye haiz; bir bağımsız üye bulunuyor ve iki iskemle boş. Senatoda ise Cumhuriyetçiler 53, Demokratlar ve onlarla beraber hareket eden bağımsızlar toplam 47 sandalyeyi denetim ediyor. Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu elde etmek için dört iskemle kazanması gerekiyor. Senatoda 50-50 eşitlik oluşması halinde başkan yardımcısının belirleyici oy hakkı Cumhuriyetçilere avantaj sağlıyor. Seçmenler ek olarak 36 eyalette vali, oldukca sayıda eyalette mahalli meclis üyeleri ve çeşitli halk oylamalarında karar verecek. Yeni Kurultay ise 3 Ocak 2027’de göreve başlamış olacak.
DOKUZ KRİTİK EYALET
Senatonun kontrolü açısından Teksas, Şimal Carolina, Alaska, Iowa, Kansas, Ohio, Maine, Georgia ve Michigan’daki yarışlar yakından izleniyor. Teksas’ta Demokrat James Talarico ile Cumhuriyetçi Ken Paxton, Şimal Carolina’da eski Demokrat Vali Roy Cooper ile Cumhuriyetçi Michael Whatley, Alaska’da Demokrat Mary Peltola ile Cumhuriyetçi Dan Sullivan karşı karşıya geliyor. Ohio’da Sherrod Brown ile Jon Husted, Iowa’da Josh Turek ile Ashley Hinson arasındaki savaşım de dikkat çekiyor. Georgia’da Demokrat Senatör Jon Ossoff, Cumhuriyetçi Mike Collins’e karşı koltuğunu korumaya çalışıyor. Temsilciler Meclisinde ise New York, Pennsylvania, New Jersey, Nebraska ve Virginia’daki çekişmeli bölgeler ehemmiyet taşıyor.
ANA GÜNDEM EKONOMİ
Seçimin başlıca tartışması ekonomik koşullar. Artan besin, konut ve enerji tutarları, İran savaşı sebebiyle yükselen yakıt maliyetleri, Trump’ın gümrük vergileri ve göçmenlere yönelik sert uygulamaları kampanyalarda öne çıktı. CNN araştırmasına nazaran iştirakçilerin yalnızca yüzde 27’si Trump’ın ekonomiyi yönetmesine itimat duyduğunu belirtti. Demokratlar yaşam pahalılığını ve savaşın maliyetlerini öne çıkarırken Cumhuriyetçiler vergi indirimlerini, sınır güvenliğini ve Demokratların politikalarına yönelik eleştirilerini kampanyalarının merkezine yerleştirdi.
SONUÇLAR NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanması halinde Trump hükümetinin bütçe taleplerini engelleme, federal harcamaları araştırma ve Kurultay komisyonları vesilesiyle soruşturma başlatma imkanları artacak. İran savaşının maliyeti, göçmen operasyonları, Trump ailesinin ticari ilişkileri ve federal kurumların faaliyetleri denetim mevzusu yapılabilecek. Senatonun da Demokratlara geçmesi, başkanın bakan, büyükelçi ve federal yargıç atamalarını onaylatmasını zorlaştırabilecek. Sadece Trump görevde duracak ve başkanlık kararnameleri, veto yetkisi ve yürütmenin dış siyaset alanındaki yetkileri devam edecek. Temsilciler Meclisinin azil soruşturması başlatması mümkün olsa da başkanın görevden alınması için Senatoda üçte iki çoğunluk gerekiyor. Seçim neticeleri eyaletlerin saat farkları sebebiyle Türkiye saatiyle 4 Kasım gecesi gelmeye başlamış olacak. İlk sandıkların kapanması Türkiye saatiyle ortalama 02.00’yi bulurken batı eyaletlerinde ve Alaska’da oy verme daha geç sona erecek. Posta oylarının sayımı, yakın yarışlarda tekrardan sayım talepleri ve ihtimaller içinde hukuki itirazlar sebebiyle Kongrenin kati dağılımının belirlenmesinin birkaç gün sürebileceği tahmin ediliyor. Seçim, bununla beraber Cumhuriyetçiler ve Demokratların 2028 başkanlık yarışı öncesindeki siyasal pozisyonlarını da etkileyecek.
