Dünyanın değişik noktalarında son haftalarda peş peşe açıklanan peynir geri çağırmaları, süt ürünlerinde Listeria monocytogenes riskini tekrardan gündeme taşıdı. Türkiye’de ağustos ayında piyasadaki bir kırık beyaz peynir ürününde Listeria monocytogenes tespit edilmesinin peşinden benzer ikazlar bu kez Avrupa, Avustralya ve ABD’den geldi. Sadece değişik ülkelerdeki olayların aynı üreticiye, aynı süt kaynağına ya da ortak bir dağıtım zincirine bağlı olduğuna ilişkin herhangi bir resmi veri bulunmuyor. Uzmanlara nazaran, ortaya çıkan tablo daha oldukça peynir üretiminde aynı mikroorganizmanın değişik aşamalarda yaratabildiği riskin ne kadar yaygın olabileceğini gösteriyor.
FRANSA’DA ENDİŞE YARATTI
Son çarpıcı örneklerden biri ise Fransa’da yaşandı. Ülkenin resmi tüketici uyarı sistemi RappelConso’da geçtiğimi gün süt ve süt ürünleri kategorisinde art arda Listeria kayıtları yayımlandı. Tomme türü çeşitli peynirlerde Listeria monocytogenes şüphesi bildirilirken bazı ürünler ise aynı gün üretilen başka bir partide bakteri tespit edilmesi üstüne önleyici olarak geri çağrıldı. Aynı tarihte pişmeden sütten üretilmiş genç Cantal peynirinde ise bu kez Shiga toksini üreten E. coli riski sebebiyle geri çağırma sonucu verildi.
ALMANYA VE İRLANDA DA SAPTANDI
Benzer bir uygulama Almanya’da oldukça daha geniş ölçekte devreye sokuldu. Baden-Württemberg merkezli bir üreticinin Weinbauernkäse türü peynirinin bir partisinde Listeria monocytogenes tespit edildi. Bunun üstüne yalnızca pozitif netice alınan parti değil, aynı olgunlaştırma mahzeninde bulunan toplam altı peynir çeşidi için geri çağırma sonucu verildi. Avrupa’daki başka bir alarm ise İrlanda’dan geldi. Manda sütünden üretilen mozzarella, bocconcini ve burrata peynirlerinin belirli partilerinde Listeria monocytogenes tespit edildi. Avrupa’daki geri çağırmaların peşinden dünyanın öteki ucundan da benzer bir uyarı geldi. Avustralya ve Yeni Zelanda Besin Standartları Kurumu FSANZ, bir kilogramlık Brie peynirinin ihtimaller içinde Listeria monocytogenes bulaşması sebebiyle geri çağrıldığını duyurdu.
TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Uzmanlar ise halk sağlığını tehdit eden bakteri riskine karşı bilhassa taze ve yumuşak peynirlerde dikkatli olunması icap ettiğini belirtiyor. Listeria monocytogenes’i öteki birçok besin kaynaklı bakteriden ayıran en mühim özelliklerden biri, düşük sıcaklıklarda da yaşamını sürdürebilmesi. Bu yüzden ürünün buzdolabında saklanması tek başına bakteriyi ortadan kaldırmıyor. Risk yalnızca pişmeden sütten kaynaklanmazken, pastörizasyon sonrasında kesim, paketleme, depolama ve olgunlaştırma aşamalarında da ürüne tekrardan bulaşma yaşanabiliyor.
KESİNLİKLE TÜKETİLMEMELİ
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya ise tüketicilerin bilhassa riskli ürünler mevzusunda dikkatli olması gerektiğine işaret ediyor: “Listeria’nın en mühim özelliklerinden biri buzdolabı sıcaklığında da canlılığını sürdürebilmesi. Bilhassa taze ve yumuşak peynirlerde gizleme koşulları ve son tüketim tarihleri oldukça mühim. Ambalajı bozulmuş, uygun koşullarda saklanmamış yada geri çağırma kapsamına alınmış ürünler kesinlikle tüketilmemeli. Hamileler, ileri yaştakiler ve bağışıklık sistemi zayıf kişiler oldukça daha dikkatli olmalı.”
