ABD’de enflasyonun hızlanmasıyla ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji hisselerindeki sert düşüşler, küresel piyasalarda satış baskısını artırdı.
ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), eylülde aylık yüzde 0,6 ile beklentilere paralel, senelik yüzde 3,7 ile beklentilerin üstünde arttı. Aylık enflasyon son 5 ayın, senelik enflasyon da son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Benzin fiyatlarına ilişkin endeks eylülde aylık bazda yüzde 9,1 yükselerek TÜFE’deki aylık artışın yarısından fazlasını oluşturdu.
Değişken enerji ve besin fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise eylülde aylık bazda yüzde 0,3, senelik bazda yüzde 2,6 ile beklentilerden fazla arttı.
Açıklanan enflasyon verisinin arkasından Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, TÜFE verilerinin beklediğinden yüksek geldiğini belirterek, bugün açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi verilerinin enflasyon görünümünü değerlendirmesine destek olacağını açıkladı.
Barkin, Fed’in bu ay vereceği siyaset sonucuna ilişkin bir öngörüde bulunmak istemediğini kaydetti.
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de TÜFE verilerinin “cesaret kırıcı” bulunduğunu vurgulayarak, hizmet enflasyonunun da bir kaygı deposu bulunduğunu dile getirdi.
Goolsbee, sağlam bir iktisat ve yüksek enflasyon söz mevzusu olduğunda, Fed’in bunu iyi mi ele alması gerektiğiyle ilgili herhangi bir belirsizlik olmadığını söylemiş oldu.
Öte taraftan Fed’in yayımladığı Bej Kitap raporu, fiyat baskılarının sürdüğüne ve bazı bölgelerde yoğunlaştığına işaret etti.
Bu gelişmelerle para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in ekim ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 22’den yüzde 73’e çıktı.
ABD’de enflasyonun hızlanmasıyla Fed’in faiz artırabileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, teknoloji hisselerindeki kayıpları derinleştirdi.
Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları çoğaltması, merkez bankalarının daha sıkı para politikaları uygulayabileceği endişelerini güçlendiriyor.
Suni zeka alanına meydana getirilen milyarlarca dolarlık yatırımın beklenen getiriyi sağlayıp sağlamayacağına ilişkin endişeler de piyasalarda satış baskısını artırıyor.
Bu gelişmelerle yatırımcıların güvenli liman olarak ABD tahvillerine talebinin artmasıyla ABD’nin 10 senelik tahvil faizi 9 baz puan azalışla yüzde 5,11’e indi.
Tahvil faizlerindeki gerilemeyle dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 102,1 seviyesinde seyrediyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya, İran ve Venezuela şeklinde yaptırım uygulanan ülkelerden petrol ve petrol ürünleri taşıyan ve “gölge filo” olarak adlandırılan gemilere yönelik yaptırımları hafifletmeyi değerlendirdiğine ilişkin haberin arkasından aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 azalışla 104,3 dolara düştü.
Tahvil faizlerindeki ve dolar endeksindeki düşüşten destek kabul eden altının onsu yüzde 1 artışla 4 bin 145 dolardan işlem görüyor. Analistler, merkez bankalarının altın alımlarının devam etmesinin de altın fiyatlarını desteklediğini kaydetti.
Öte taraftan Internasyonal Enerji Ajansı (IEA), eylül ayına ilişkin Petrol Piyasası Raporu’nda küresel petrol talebinin 2026’nın dördüncü çeyreğinde geçen senenin aynı dönemine gore günlük 2 milyon 500 bin varil, yıl genelinde ise averaj 2 milyon 600 bin varil azalacağını öngördü.
Öteki taraftan Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, ülkede bazı petrol rafinerilerinin onarımların arkasından tekrardan faaliyete geçtiğini, tesislerdeki durumun son haftalarda mühim seviyede iyileştiğini bildirdi.
Söz mevzusu gelişmelerle New York borsasında dün negatif bir seyir seyredildi.
ABD’li bankalar da üçüncü çeyrek bilançolarını açıklamaya devam etti. Morgan Stanley’nin karı ve geliri üçüncü çeyrekte beklentileri aştı. Buna rağmen bankanın hisseleri günü yüzde 3’e yakın azalışla tamamladı.
Bilançosuna 1,2 milyar dolarlık yönetimsel para cezası kaydeden Bank of America’nın karı da üçüncü çeyrekte yüzde 17 azalarak 6,9 milyar dolara indi. Bu zamanda karı ve geliri beklentileri karşılayamayan bankanın hisseleri ortalama yüzde 5 kıymet yitirdi.
Söz mevzusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 1,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,88 kıymet yitirdi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne negatif başladı.
Avrupa borsaları, şirketlerin bilançolarının beklentilerden iyi gelmesiyle dün İtalya hariç pozitif seyretti.
Teknoloji ve çip sektöründe, Hollandalı yarı iletken ekipman üreticisi ASML’nin suni zekaya yönelik kuvvetli talebin süreceğini teyit ederek ileriye dönük beklentilerini yükseltmesi üstüne firmanın hisseleri yüzde 1,2 kıymet kazanmıştır.
Müdafa sanayisinde ise tank üreticisi KNDS’den 130 milyon avroluk yeni sipariş aldığını açıklayan Renk şirketinin hisseleri yüzde 2,7 prim yapmış oldu. Çip üreticisi Infineon ise sektör genelindeki satış baskısının etkisiyle günü yüzde 1,7 kayıpla tamamladı.
Öte taraftan gözler bugün Avrupa Birliği liderlerinin Brüksel’de yapacağı görüşmelerde olacak. Bu görüşmelerdeki ana başlıklardan biri de “küresel ekonomik dengesizlikler” olacak.
Söz mevzusu gelişmelerle Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,15, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,70, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,58 yükselirken, İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,61 geriledi.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne negatif başladı.
Teknoloji şirketlerinin hisselerindeki satış baskısı Asya borsalarında sert düşüşlere niçin oldu.
Cenup Koreli teknoloji şirketlerinden SK Hynix’in hisseleri yüzde 10,2, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 8,6, LG Innotek’in hisseleri yüzde 9,2, Japon teknoloji şirketi Kioxia’nın hisseleri yüzde 11,3 geriledi.
Öte taraftan Japonya’da endüstri üretimi ağustosta aylık bazda yüzde 2,4 azalırken senelik bazda yüzde 2,7 arttı. Veriler piyasa beklentilerinin altında kaldı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 7, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,5, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 kıymet yitirdi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,08 kıymet kaybederek 12.118,29 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,05 kıymet yitirdi.
Dolar/TL dün günü yatay seyirle 49,3971’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 49,4136’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt haricinde ise Avro Bölgesi’nde endüstri üretimi ve ABD’de perakende satışlar, New York Fed imalat endüstri endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Üretici Fiyat Endeksinin (ÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.100 ve 12.000 puanın destek, 12.300 ve 12.400 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
