Küresel piyasalarda, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını yoğunlaştırması sebebiyle yükselen petrol tutarları ve artan tahvil faizlerinin etkileriyle satış baskısı derinleşiyor.
ABD’nin İran’a yönelik yenilenen saldırılarının petrol fiyatlarını yükseltmesi ve tahvil piyasasındaki satış dalgası hisse senedi piyasalarındaki düşüş eğiliminin artmasına niçin oldu.
ABD Başkanı Donald Trump dün, toplumsal medya hesabından yapmış olduğu paylaşımda İran’a yönelik yeni saldırılar düzenlediklerini duyurdu.
Tahran’ı misilleme yapmaması mevzusunda uyaran Trump, “Eğer başarısız İran devleti, bu son aşama haklı saldırıya misilleme yaparsa, oldukca daha sert ve daha büyük çaplı bir saldırıyla yeniden vurulacak.” ifadesini kullandı.
Trump, İran’a yönelik “en büyük” saldırının halen gerçekleştirilmediğini belirterek, bu tür bir saldırının İran’a oldukca büyük tahribat getireceğini savundu. İran basını, İran ordusunun ABD saldırılarına roket ve insansız hava araçlarıyla misillemede bulunduğunu duyurdu.
Hemen sonra CENTCOM, İran’da Devrim Muhafızları Ordusu hedeflerine yönelik başlatılan hücum dalgasının tamamlandığını bildirdi.
Orta Doğu’da çatışmaların şiddetlenmesiyle yükselen petrol tutarları, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasında daha sıkı bir duruş sergileyeceğine ilişkin endişeleri artırıyor. Bu durum hisse senedi piyasalarını negatif etkilerken, tahvil piyasasında da satış baskısını derinleştiriyor.
ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,82 ile Kasım 2023’ten bu yana, ABD’nin 2 senelik tahvil faizi yüzde 4,42 ile Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu. Bu gelişmelerle aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 artarak 95,4 dolar seviyesine çıktı. Ekim vadeli Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,4 artarak 90,6 dolara çıktı.
Öte taraftan ABD Gömü Bakanı Scott Bessent, İran’a karşı yürütülen ekonomik operasyon kapsamında bu hafta bir bankaya yönelik yaptırım açıklanabileceğini kaydetti.
Öteki taraftan Bessent, Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda ile yapmış olduğu görüşmede, makroekonomik koordinasyon ve para politikası adımlarını ele aldı.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, enflasyonun beş yılı aşkın bir süredir yüksek seyrettiğini belirtti.
Verilerin enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru gittiğine dair itimat vermesi durumunda siyaset duruşunu değerlendirmek için birazcık daha zamanları olacağını kaydeden Barr, “Sadece enflasyonun yeterince yavaşlamadığı görülürse, faizleri çoğaltmak için kesin bir halde hareket etmemiz icap ettiğini düşünüyorum.” ifadesini kullandı.
Makroekonomik veri tarafında ABD’de imalat sektörü PMI verisi ağustosta önceki aya kıyasla değişmeyerek 53,9 oldu. Ülkede, Tedarik Yönetim Enstitüsünün (ISM) imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ağustosta 54,6’ya düşerek imalat sektöründeki büyümenin yavaşladığına işaret etti.
ABD’de JOLTS açık iş sayısı temmuzda 7 milyon 271 bine çıkmasına rağmen piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 307 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 99,8 seviyesinde seyrediyor.
New York borsası artan jeopolitik gerilimlerin petrol tutarları ile tahvil faizlerini tırmandırmasıyla günü düşüşle tamamladı.
Öte taraftan Apple’ın yeni üst yöneticisi (CEO) John Ternus, Tim Cook’tan devraldığı görevine başlarken firmanın hisseleri yüzde 2,6 kıymet kazanmıştır. Dell Technologies’in hisseleri de firmanın bilançosunun beklentileri aşmasının arkasından piyasa sonrası işlemlerde yüzde 9,5 arttı.
Söz mevzusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,79, S&P 500 endeksi yüzde 0,71 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,03 kıymet yitirdi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar, güne düşüşle başladı.
Tahvil faizlerindeki sert yükselişler ve Orta Doğu’daki askeri çatışmaların tırmanmasının riskli varlıklara olan iştahı ciddi şekilde azaltmasından dolayı Avrupa borsalarında dün satış ağırlıklı bir seyir seyredildi.
Avrupa tarafında da tahvil piyasasındaki sert satış baskısı göze çarpıyor. Almanya’nın 10 senelik tahvil faizi yüzde 3,36’ya çıkarak 2011’den bu yana, İngiltere’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 5,24 ile 2008’den bu yana, Fransa’nın 2 senelik tahvil faizi yüzde 3,15 ile 2024 yılından bu yana en yüksek seviyelerini görmüş oldu.
Avro Bölgesi’nde senelik enflasyon enerji fiyatlarındaki süratli artışın etkisiyle ağustos ayında yüzde 3,3’e çıkarak ortalama üç senenin en yüksek seviyesini görmüş oldu.
Avro Bölgesi’nde imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 52,7 puana çıkarak son 51 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Söz mevzusu verilerin arkasından Avrupa Merkez Bankasının (ECB) eylül ayı toplantısında faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler güç kazanmıştır. Fransa’da 2027 senesinde gerçekleşecek cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ülkede siyasal belirsizlikleri çoğaltması da Fransa borsası üstündeki satış baskısında etkili oluyor.
Fransa’da enflasyon kaygıları lüks perakende şirketlerinin hisseleri üstünde baskı oluşturdu. İtalya borsası da bankacılık sektörüne ilişkin endişelerle düştü.
Söz mevzusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,32, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,39, Almanya’da DAX 40 endeksi ise yüzde 1,10 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,33 kıymet yitirdi.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Söz mevzusu gelişmelerle Asya piyasalarında da negatif bir seyir izleniyor. Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, BoJ’un faiz artırımlarını değerlendirmeye devam edeceğini ve ekonomik ve fiyat gelişmelerinin beklentileriyle tutarlı olup olmadığını inceleyeceğini açıklamasında bulunmuş oldu.
Bu gelişmelerle, Japonya’nın 5 senelik tahvil faizi yüzde 2,30 ile 1994’ten bu yana en yüksek seviyeyi görmüş oldu. Ülkenin 10 senelik tahvil faizi de yüzde 3,017 ile 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Yeni Zelanda Merkez Bankası, siyaset faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,75’e çıkardı.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 3,4, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 geriledi.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,73 kıymet kaybederek 14.229,01 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün yüzde 0,3 geriledi.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,2850’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 48,2940’tan işlem görüyor.
Analistler bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise ABD’de haftalık mortgage başvuruları ADP {özel sektör} istihdamı, yapınak siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri ile Fed’in Bej Kitap raporunun takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
