Küresel piyasalar, Orta Doğu’da yeni bir antak kalma sağlanabileceği beklentilerinin enerji arzına ilişkin endişeleri hafifletmesi ve tahvil piyasalarındaki satış dalgasının durulmasıyla toparlanma eğilimine girdi.
ABD’li ve İranlı müzakerecilerin Hürmüz Boğazı’nın tekrardan açılmasını sağlayacak kademeli bir anlaşmayı görüştüklerine ilişkin haberler, petrol fiyatlarındaki yükselişi frenlerken küresel tahvil piyasalarındaki satış baskısının da bir miktar azalmasına katkı sağlamış oldu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran’ın ABD ile cenk ardında olmadığını ve müzakereye dayalı bir antak kalma sağlama mevzusunda istekli bulunduğunu belirtti.
Söz mevzusu gelişmelerle New York borsası teknoloji öncülüğünde iki günlük kayıplarının bir kısmını telafi ederken, yeni işlem gününde Asya tarafında risk iştahının Japonya piyasalarında arttığı görüldü.
Sadece petrol tutarları gerilese de enerji arzına ilişkin risklerin maliyet kanalıyla enflasyonu tetikleyerek başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak suretiyle merkez bankalarını para politikalarında sıkılaşmayı hızlandırmaya yöneltebileceği endişesi, piyasalarda risk unsuru olmayı sürdürüyor.
Dün, yüzde 5,23’e çıkarak son 19 senenin zirvesine ulaşan ABD’nin 10 senelik tahvil faizi, yeni günde yüzde 5,19’da dengelenirken, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,9 düşüşle 105,6 dolarda bulunuyor.
Analistler, petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmaların varlık fiyatlarındaki belirgin oynaklıkları bununla beraber getirdiğini belirterek, bu durumun dünya genelinde üretim aktivitesini negatif etkilemeye devam ettiğini kaydetti.
Öte taraftan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’nin dün gerçekleşen görüşmesi de yatırımcıların odağında yer aldı. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi onuruna Beyaz Saray’da verdiği akşam yemeğinde iki ülke ilişkilerinden övgüyle bahsetti.
ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin son dönemde “iyileştiğini” vurgulayan Trump, “İki ülkenin liderleri olarak değişik sistemleri temsil ettiğimizi biliyoruz; sadece halklarımız arasındaki bağlar devam ediyor. İlişkilerimiz asla bu kadar iyi olmamıştı.” dedi.
Çin Devlet Başkanı Şi ise iki ülkenin “yeni bir tecim düzenlemesinde anlaştıklarını” bildirdi. Bu gelişmeler küresel ticarete ilişkin sual işaretlerinin bir nebze giderilmesini sağlamış oldu.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de cari işlemler açığı, senenin ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara terfi etti. ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 19 Eylül ile biten haftada 197 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.
Analistler, işsizlik maaşı başvurularındaki düşüşün ABD ekonomisinin istihdam yaratma enerjisini koruduğuna işaret ettiğini belirterek, kuvvetli istihdam görünümünün enflasyon üstündeki yukarı yönlü riskleri artıran bir unsur olarak öne çıktığını kaydetti.
Ülkede yeni konut satışları ise ağustosta aylık yüzde 6,4 artarak beklentilerin üstünde gerçekleşti. Fed’e ilişkin şahin beklentilerin devam etmesiyle dolar, öteki para birimlerine karşısında güçlenmeye devam etti. Dolar endeksi dün yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesine çıkarak yükselişini dördüncü işlem gününe taşıdı. Endeks, yeni günde ise yatay seyrediyor.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının onsu ise dün yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 273 dolara inerken, yeni işlem gününde de yüzde 0,3 azalışla 4 bin 260 dolardan alıcı buluyor.
Söz mevzusu gelişmelerle S&P 500 endeksi ve Nasdaq endeksi yatay seyrederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,31 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsalarında dün satıcılı bir seyir izlenirken, jeopolitik belirsizliklerle yüksek seyreden enerji tutarları bölge piyasaları üstünde etkili oldu.
Öte taraftan ABD’nin dizel ihracatını kısıtlayacağına yönelik haber akışı halihazırda enerji mevzusunda sıkışık olan Avrupa ekonomilerinin süreçten negatif etkilenebileceği değerlendirmelerini öne çıkardı.
Bölgede jeopolitik gelişmeler yakından takip edilirken, Rusya’nın Perm bölgesinde ülkenin en büyük petrol rafinerilerinden Permnefteorgsintez’in bulunmuş olduğu endüstri bölgesine insansız hava aracıyla (İHA) hücum düzenlenmiş olduğu bildirildi. Ek olarak ülkenin Rostov bölgesinde insansız hava aracı (İHA) saldırısında hasar gören Novoşahtinsk Petrol Rafinerisi de faaliyetlerini geçici olarak durdurdu.
Ayrıca Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye ortalama 3 milyar avro daha aktarılmasını onayladı. AB Konseyinden meydana getirilen yazılı açıklamada, Ukrayna’nın tekrardan inşası ve reformlarını desteklemek amacıyla oluşturulan Ukrayna Fonu kapsamında 8. tertipli ödemenin yapılmasına karar vermiş olduğu bildirildi.
Açıklamada, fonun 8. tertipli ödemesi kapsamında aktarılacak tutarın ortalama 800 milyon avrosunun ilk kez Ukrayna Destek Kredisi’nden karşılanacağı açıklandı.
Bunlara ek olarak İngiltere Başbakanı Andy Burnham, İsrail’in Batı Şeria ve Gazze’deki eylemleri karşısında sessiz kalmayacaklarını belirterek, “Çocuklar da dahil olmak suretiyle oldukca fazla insan öldü. Oldukça azca yardım bölgeye girebiliyor. Bu durum oldukca uzun süredir devam ediyor.” ifadelerini kullandı.
Söz mevzusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,85, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,52 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,57 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.
Asya borsaları haftanın son işlem gününde Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izlerken, Cenup Kore ve Çin’de piyasalar dinlence sebebiyle kapalı olacak. Bölge piyasalarının bir kısmının kapalı olması sebebiyle işlem hacimleri düşük seyrederken, açık olan Japonya’da risk iştahının canlı kalmış olduğu görüldü.
Öte taraftan Çin Devlet Başkanı Şi’nin ABD’ye ziyareti ve Trump ile gerçekleştirdiği görüşmeler bölge piyasalarının odağında kalmaya devam ediyor.
Analistler, ABD-Çin tecim ateşkesinin 10 Ocak’a kadar uzatılması pozitif olsa da, ender toprak elementleri benzer biçimde eleştiri mevzularda belirgin bir ilerleme kaydedilmesinin tecim alanında bir ekip riskleri barındırmaya devam ettiğini kaydetti.
Bu gelişmelerin yanı sıra dolar/yen paritesinde son 5 işlem gününde görülen yükseliş, Japon iktisat yönetiminin ülkenin para birimi yene müdahalede edebileceği beklentileriyle bugün terse döndü. Parite, yüzde 0,4 düşüşle 158,18 seviyesine bulunuyor.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 düştü.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’DAN FON AÇIKLAMASI
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,74 kıymet kaybederek 12.888,33 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,07 terfi etti.
Öte taraftan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fon soruşturmalarına ilişkin yapmış olduğu değerlendirmede, “Yargımız aynı şekilde kapsamlı bir soruşturma başlattı, bazı gözaltılar ve tutuklamalar oldu. Şunun bilinmesini isterim. Sorumluluğu olan kim var ise, bunlardan hukuk önünde hesap sorulacaktır.” dedi.
Dolar/TL dün günü 48,8910’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 48,9580’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise Almanya’da GfK tüketici itimat endeksi, ABD’de dayanıklı mal siparişleri, Michigan tüketici itimat endeksi ve enflasyon beklentisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puanın destek, 13.000 ve 13.100 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
