ABD Başkanı Donald Trump’ın Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ile imzaladığı yeni antak kalma, Washington’ın Grönland’daki askeri varlığında yeni bir devrin kapısını açtı.Anlaşmanın merkezinde mevcut Pituffik Uzay Üssü’nün büyütülmesi bulunuyor. Sadece Washington’ın elde etmiş olduğu yeni olanak bununla sınırı olan değil. Güneydeki Narsarsuaq ile doğudaki Mestersvig de yeni Amerikan müdafa alanları haline gelebilecek. Böylece ABD’nin Grönland’daki askeri varlığı tek bir üs çevresinden çıkarak adanın değişik bölgelerine yayılacak.
İKİ YENİ SAVUNMA NOKTASI
Narsarsuaq, Soğuk Cenk döneminde ABD’nin mühim hava üslerinden birine ev sahipliği yapmıştı. Mestersvig ise Grönland’ın doğusunda stratejik konuma haiz uzak bir askeri nokta. Yeni düzenlemeyle her iki bölgenin de tekrardan Amerikan askeri planlamasının parçası haline gelmesinin önü açılıyor.
DAHA FAZLA ÜS İÇİN DE KAPI AÇIK
Anlaşmanın en dikkat çekici hükümlerinden biri, ABD’nin ilerleyen dönemde Grönland’ın başka bölgelerinde de yeni müdafa alanları talep edebilmesi. Amerikan askeri uçaklarının ada üstünde uçması, değişik noktalara iniş yapması ve harp gemilerinin Grönland sularını kullanımı da yeni güvenlik mimarisinin mühim parçaları içinde. Grönland, Trump yönetiminin geliştirdiği Golden Dome roket müdafa sisteminde de tehlikeli sonuç rol üstlenecek. Pituffik halihazırda ABD’nin roket erken uyarı ve uzay gözetleme ağının en mühim şimal noktalarından biri. Yeni anlaşmayla bu altyapının daha da genişletilmesinin önü açılıyor.
RUSYA VE ÇİN’E KAPI KAPANIYOR
Anlaşmanın bir başka mühim ayağı ise Rusya ve Çin’in Grönland’daki tesirinin sınırlandırılması. NATO dışındaki ülkelerin adada askeri tesis kurmasının önüne geçilirken, tehlikeli sonuç altyapı, maden ve stratejik kaynak yatırımları da güvenlik denetimine bağlanıyor. Bu düzenlemenin bilhassa Çin’in ender toprak elementleri ve altyapı yatırımlarını hedef almış olduğu değerlendiriliyor.
İNSANSIZ ASKERİ TESİSLER DE GÜNDEMDE
ABD’nin radar, sensör, kontakt ve erken uyarı sistemleri şeklinde insansız askeri tesisler kurabilmesi için de hızlandırılmış onay mekanizması oluşturuluyor. Bu durum Washington’a yalnızca üs değil, Grönland’ın değişik noktalarına yayılabilecek geniş bir elektronik gözetleme ağı kurma imkanı veriyor.
ANLAŞMANIN BİTİŞ TARİHİ YOK
Yeni düzenlemenin en çarpıcı yönlerinden biri de herhangi bir süre sınırının bulunmaması. Grönland ileride bağımsızlığını duyuru etse bile mevcut müdafa düzeninin devam edebilmesinin önü açık tutuluyor. Uzmanlara bakılırsa Şimal Kutbu’ndaki yeni güç mücadelesinde Grönland, ABD’nin Rusya ve Çin’e karşı en tehlikeli sonuç ileri müdafa merkezlerinden biri haline geliyor.
