Türkiye’de bankaların verdiği kredilerin artış hızı düşerken, geri ödenemeyen borçlar büyüyor. Merkez Bankası, 11 Kasım’da almış olduğu kararla gereksinim, taşıt ve işletme kredilerinde uygulanan gelişme sınırlarını yükseltti. Böylece bankalara daha çok kredi verme imkanı sağlandı. Sadece son veriler, kredi artışının yavaşladığını ve bankaların eğitim edemediği borçların 1 trilyon liraya yaklaştığını gösteriyor. Yeni düzenlemeyle bankaların sekiz haftalık dönemlerde verebileceği gereksinim ve taşıt kredilerinin gelişme sınırı yüzde 3’ten yüzde 3,5’e çıkarıldı. Minik ve orta büyüklükteki işletmelere verilen kredilerde sınır yüzde 5’ten yüzde 5,5’e, büyük işletmelerde ise yüzde 2’den yüzde 2,5’e yükseltildi. Mevcut kredi tutarları üstünden meydana getirilen hesaplamalara bakılırsa bu değişim bankalara ortalama 60-65 milyar liralık ek kredi verme imkanı sağlayabilecek. Bankalar, başvuranların gelirine, borçlarına ve ödeme gücüne bakarak karar verecek.
KREDİLERDE BÜYÜME YAVAŞLADI
Bankacılık verilerine bakılırsa kredi artış hızı son aylarda belirgin halde düştü. Son 13 haftalık kredi artışının senelik karşılığı, Aralık 2025 sonunda yüzde 33,1 seviyesindeydi. Bu oran eylül sonunda yüzde 22,2’ye, kasımın ilk haftasında ise yüzde 18,4’e düştü. Böylece ortalama on ayda kredi gelişme hızı 14,7 puan azaldı.
Kredi gelişme hızı yüzde 33,1’den yüzde 18,4’e gerilerken, bankaların eğitim edemediği kredi borçları 996 milyar lirayı aştı. Takipteki kredilerin toplam kredilere oranı ise yüzde 3,32’ye terfi etti.
1 TRİLYON LİRAYA YAKLAŞTI
Kredi artışı yavaşlarken, zamanında ödenmediği için bankaların takibe almış olduğu borçlar büyüdü. Aralık 2025 sonunda toplam kredilerin yüzde 2,50’si takipteydi. Bu oran ekim ayında yüzde 3,28’e ulaşırken, 6 Kasım itibarıyla yüzde 3,32 oldu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun verilerine bakılırsa aynı tarihte takipteki kredi borçları 996 milyar lirayı aştı. Bir başka ifadeyle bankaların alacağı her 100 liralık kredinin ortalama 3 lira 32 kuruşu ödenmediği için takibe alınmış durumda.
FAZLA KREDİ VERECEKLER Mİ?
Merkez Bankasının son sonucu bankalara yeni kredi verme imkanı sağlasa da bunun ne kadarının kullanılacağı hemen hemen bilinmiyor. Analistlere bakılırsa gelişme sınırlarının yükseltilmesi, kredi faizlerinin düşeceği yada başvuruların daha kolay kabul edileceği anlamına gelmiyor. Bankaların kredi verirken işletmelerin gelir durumunu, mevcut borçlarını, teminatlarını ve ödeme enerjisini değerlendirmeye devam edeceği de vurgulanıyor.
“VATANDAŞIN GELİRİ DÜŞÜK”
Kurumsal İktisat Uzmanı Gülsev Duran ise rakamlardan yansıyan tabloyu yorumlarken, “Merkez Bankasının kredi sınırlarını yükseltmesi, piyasada paraya ulaşmayı bir miktar kolaylaştırabilir. Sadece aslolan mesele yalnızca kredi bulmak değil, alınan kredinin iyi mi geri ödeneceği” dedi. Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise, “faizler yüksek, işletmelerin maliyetleri artıyor, vatandaşın gelirinin mühim bir kısmı temel ihtiyaçlara gidiyor” derken, “Bankalar da geri alamama endişesiyle kredi verirken daha seçici davranıyor. Bu yüzden kredi musluğunu birazcık açmak tek başına kafi değil. Aslolan sorun, insanların ve işletmelerin borçlarını ödeyebilecek gelire haiz olması” uyarısını gündeme taşıdı.
