JAMA Internal Medicine’da piyasaya çıkan araştırmada 500’den fazla meslek grubu karşılaştırıldı. Bulgular, nükleer tesislerde yada radyasyonun yoğun olarak kullanıldığı sıhhat alanlarında çalışanların aksine, gökyüzünde uzun süre vazife icra eden uçuş ekiplerinin kozmik ışınım sebebiyle mühim bir riskle karşı karşıya bulunduğunu gösterdi.
YÜKSEKLİK ARTTIKÇA RADYASYONA MARUZ KALMA DA ARTIYOR
Uçuş ekiplerinin karşı karşıya kalmış olduğu riskin temel sebeplerinden biri kozmik ışınım. Dünya atmosferi, uzaydan gelen yüksek enerjili parçacıklara karşı koruyucu bir kalkan oluşturuyor. Sadece irtifa yükseldikçe atmosferin koruyucu tesiri azalıyor ve kozmik radyasyona maruz kalma miktarı artıyor.
Uzun süre havada kalmak ve bilhassa kutuplara yakın rotalarda uçmak da alınan ışınım dozunu artırabiliyor.
Araştırmada, hava yolu çalışanlarının yılda averaj 3 ila 6 milisievert kozmik radyasyona maruz kalmış olduğu açıklandı. Yılda 10 uzun mesafeli uçuş icra eden bir yolcunun almış olduğu dozun ise ortalama 0,4 milisievert olduğu ifade edildi.
12,7 MİLYON KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ
Araştırmacılar, ABD Ulusal Yaşamsal İstatistik Sistemi’nin 2020-2024 yıllarını kapsayan verilerini değerlendirdi. Çalışmada 503 değişik meslekte çalışmış ve yaşamını yitirmiş ortalama 12,7 milyon kişinin ölüm belgeleri incelendi.
Kanser vakaları radyasyonla ilişkili olanlar ve olmayanlar şeklinde değerlendirilirken, bilhassa kabin memurları ve pilotlarla ilgili sonuçlar dikkat çekti.
Araştırmaya nazaran kabin memurlarının genel kanser oranları öteki meslek gruplarından büyük seviyede farklılaşmasa da radyasyonla ilişkilendirilen kanser türlerinde risk yükseliyor. Meme, tiroid ve prostat kanserinin yanı sıra lösemi ve melanom bu grupta değerlendirilen hastalıklar içinde yer aldı.
Radyasyonla ilişkili kanser olasılığının öteki mesleklere kıyasla kabin memurlarında yüzde 50, pilotlarda ise yüzde 36 daha yüksek olduğu bildirildi. Bu oranların nükleer tıp teknisyenlerinde görülen oranların da üstünde olduğu açıklandı.
TEK RİSK KOZMİK RADYASYON DEĞİL
Araştırmacılar, havacılık çalışanlarında kanser riskini artırabilecek tek faktörün kozmik ışınım olmayabileceğine dikkat çekiyor.
Uçakların kokpit ve kabinlerine ulaşabilen ultraviyole ışınların yanı sıra uçuş ekiplerinin düzensiz emek verme saatleri ve devamlı değişen vardiyalar sebebiyle bozulan uyku düzeninin de risk üstünde etkili olabileceği değerlendiriliyor.
Araştırmanın sonuçlarının peşinden uzmanlar, uçuş çalışanının mesleki sıhhat koşullarının tekrardan ele alınması icap ettiğini belirtiyor. Uçuş ekiplerinin maruz kalmış olduğu ışınım miktarının daha yakından takip edilmesi, tertipli sıhhat ve cilt kontrollerinin yapılması ve mesleki ışınım dozlarına yönelik sınırların belirlenmesi tavsiyeler içinde içeriyor. Kaynak: Sözcü
