Küresel iktisat, artan borç yükü ve yükselen finansman maliyetlerinin baskısı altında. IMF’nin dün yayımladığı Mali İzleme Raporu, dünya genelindeki kamu borcunun 2025’te gayrisafi yurt içi hasılanın ortalama yüzde 94’üne ulaştığını ve mevcut eğilimin sürmesi halinde 2029’da yüzde 100’ü aşabileceğini ortaya koydu. Internasyonal Finans Enstitüsü’nün (IIF) Eylül 2026 tarihindeki Küresel Borç İzleme raporuna nazaran ise kamu kesimi, firmalar ve hanehalklarının borçları dahil olmak suretiyle küresel toplam borç, 2026’nın ilk yarısında 365 trilyon doları aştı. Bu meblağ, dünya genelindeki senelik ekonomik üretimin ortalama yüzde 305’ine karşılık geliyor.
IMF: TAHVİL FAİZLERİ ARTIRIYOR
IMF’nin 13 Ekim’de yayımladığı Küresel Finansal İstikrar Raporu, dünya finans piyasalarının ekonomik şoklara karşı dayanıklılığını koruduğunu sadece sistemik risklerin yüksek kaldığını bildirdi. Raporda üç temel risk öne çıkarıldı. Buna nazaran suni zeka yatırımlarının beklenen getiriyi sağlayamaması halinde teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde sert düşüş yaşanması, enflasyon ve kamu maliyesine ilişkin kaygılar sebebiyle devlet tahvili getirilerinin hızla yükselmesi ve finansal kuruluşları hedef alan siber saldırılar kaygı uyandırıyor.
KÜRESEL BORÇ 20 YILDA İKİ KATTAN FAZLA ARTTI
Veriler, küresel borç problemininin uzun vadeli boyutunu da ortaya koyuyor. 2005’te ortalama 130 trilyon dolar olan toplam küresel borç, 2026’nın ilk yarısında 365 trilyon doların üstüne çıktı. Aynı dönemde borcun dünya ekonomik üretimine oranı ortalama yüzde 240’tan yüzde 305’e terfi etti. Rapora nazaran borç artışında küresel finans krizinin peşinden uygulanan politikalar, COVID-19 salgını dönemindeki kamu harcamaları ve son yıllarda müdafa, enerji güvenliği ve altyapı yatırımları için artan finansman ihtiyacı etkili oldu.
BORÇLANMA MALİYETLERİ YÜKSELİYOR
Rapora nazaran küresel borç tartışmasının merkezinde ABD ve Avrupa’nın büyük ekonomileri bulunuyor. Yüksek kamu borcu, bütçe açıkları ve yeni tahvil ihraçlarının artması, yatırımcıların uzun vadeli devlet tahvillerinden talep etmiş olduğu getirileri yükseltiyor. Avrupa Komisyonu Ekonomiden Görevli Üyesi Valdis Dombrovskis, euro bölgesinde şu anda yeni bir kamu borcu krizinin işaretlerinin bulunmadığını, sadece artan borçlanma maliyetleri sebebiyle hükümetlerin mali disipline ehemmiyet vermesi icap ettiğini söylemiş oldu.
