Avrupa’da son zamanlarda yaşanmış olan peş peşe bomba ihbarları, sivil havacılıkta yeni bir güvenlik tartışması başlattı. İngiliz Sky News araştırması, Fransız ve İtalyan yetkililerin açıklamaları ile havacılık uzmanlarının değerlendirmelerine gore Fransa, İtalya, Bulgaristan, Polonya, Çekya, Belçika ve öteki ülkelerde fazlaca sayıda tayyare güvenlik önlemleri sebebiyle rotasını değiştirdi. İhbarların çoğunun anonim elektronik postalarla yapılması ve değişik ülkelerde eş zamanlı ortaya çıkması, koordineli bir girişim olasılığını gündeme getirdi. Uzmanlara gore sivil havacılık Avrupa’dan Orta Doğu’ya kadar büyüyen bir güvenlik krizinin merkezinde içeriyor.
Avrupa’da peş peşe gelen bomba ihbarları sebebiyle yolcu uçaklarına cenk uçakları birlikte rol aldı. Güvenlik birimleri tehditlerin kaynağına yönelik olarak Rusya ve İran’ı işaret ediyorlar. (Reuters)
YOLCU UÇAKLARINA SAVAŞ UÇAKLARI EŞLİK ETTİ
5 Kasım’da Dublin’den Roma’ya giden Aer Lingus uçağı, bomba suç duyurusu üstüne Fransa’nın Évreux askeri hava üssüne indirildi. Uçaktaki 151 yolcu ve altı mürettebat güvenli halde tahliye edildi. Helsinki-Roma seferini meydana getiren Finnair uçağına İtalyan cenk uçakları birlikte rol aldı. Bulgaristan’da ise Londra, Madrid ve Kopenhag’dan gelen üç Ryanair uçağı için bomba alarmı verildi; Londra uçağı Filibe’ye, ötekiler Sofya’ya indi. Prag’a giden dört uçuş da tehdit aldı. Önceki günlerde Varşova’daki Modlin Havalimanında uçuşlar geçici olarak durdurulmuş, Londra-Sofya seferini meydana getiren Wizz Air uçağı Budapeşte’ye yönlendirilmişti. Havacılık yayını The Aviationist’in analizine gore tehditlerin dikkat çekici özelliği yalnızca sayıları değil, değişik ülkelerde eş zamanlı güvenlik ve askeri müdahale gerektirmesiydi.
İSRAİL BİR YOLCU UÇAĞINI DÜŞÜRME NOKTASINA GELDİ
Orta Doğu’daki en ciddi olaylardan biri 30 Eylül’de Dubai’den Tel Aviv’e uçan Flydubai uçağında yaşandı. İsrailli yetkililerin açıklamalarına gore destek pilot, kaptan pilota bıçakla saldırarak uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalıştı. Tayyare 30 saniyeden kısa sürede ortalama 14 bin fit irtifa yitirdi. Yolcular ve mürettebatın müdahalesinin arkasından uçakta bulunan öteki pilotlar kontrolü sağlayarak Suudi Arabistan’ın Tebük Havalimanına acil iniş yapmış oldu. İsrail basını, kaçırılma sinyalinin arkasından hava kuvvetlerinin cenk uçaklarını alarma geçirdiğini ve uçağın bir hücum amacıyla kullanılabileceği ihtimalinin değerlendirildiğini bildirdi. Olayın arkasından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ülkeye uçan yabancı havayolu mensubunun güvenlik kontrollerinin sıkılaştırılmasını istedi. Ek olarak 18 Ekim’de Tel Aviv-Viyana seferini meydana getiren Austrian Airlines uçağı da bomba suç duyurusu üstüne Bulgaristan’a yönlendirildi; 51 yolcu ve altı mürettebatın bulunmuş olduğu uçakta patlayıcı bulunmadı.
RUSYA, İRAN VE HİBRİT SAVAŞ İDDİASI
Havacılık güvenliği danışmanlık şirketi Osprey Flight Solutions’ın sivil havacılık güvenliği analizinde Avrupa’daki tehditlerin Rusya bağlantılı olabileceği ihtimaline dikkat çekilirken İran’ın Avrupa’daki hibrit faaliyetlerinin de göz ardı edilmemesi icap ettiğinin altı çizildi. Rusya ve İran ise, Avrupa’daki sabotaj faaliyetlerine ilişkin suçlamaları reddediyor. The Aviationist analizinde ise bomba ihbarları daha ilkin Avrupa havalimanlarında görülen şüpheli İHA faaliyetleriyle beraber ele alındı. Analize gore gerçek patlayıcı kullanılmadan gönderilen anonim tehditler bile cenk uçaklarının havalanmasına, güvenlik ekiplerinin seferber edilmesine, havalimanlarının kapanmasına ve havayolu şirketlerinin ekonomik kayba uğramasına yol açabiliyor. Analize gore saldırıların ihtimaller içinde amaçlarından biri, düşük maliyetli yöntemlerle Avrupa’nın ulaşım altyapısını yıpratmak ve güvenlik kurumlarının müdahale kapasitesini sınamak olabilir.
