Füzeler Piyasayı Vurdu! Akaryakıt Fiyatları 60 TL'yi Geçecek Mi?

İsrail ile İran içinde varıldığı öne sürülen ateşkesin belirsizliği sürerken, küresel enerji piyasalarındaki jeopolitik riskler canlılığını koruyor. Savaşın en sıcak günlerinde 90 doların üstüne çıkan Brent petrol fiyatı, ateşkes iddialarının peşinden süratli bir düşüş yaşayarak 66 dolara kadar geriledi. Sadece sabah saatlerinde İran’ın ateşkesi ihlal etmiş olduğu yönündeki son iddialar, sürecin geleceğine ilişkin tekrardan sual işaretleri yarattı. Küresel piyasalarda şok tesiri yaratan gelişmelerin son halkası geçtiğimiz gün ABD’nin İran’daki Natanz ve Fordo nükleer tesislerine düzenlemiş olduğu saldırılarla tırmanırken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi ise küresel petrol arzı açısından alarm zillerine niçin olmaya devam ediyor. Hem analistler hem de Internasyonal Enerji Ajansı uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde, Brent petrol fiyatlarının 120 doları aşabileceğine bilhassa dikkat çekiyor. Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının nasıl sonuçlanacağı dört gözle beklenen başlıklar içinde bulunurken, halihazırda 60 litrelik bir aracın deposunu doldurmak ortalama 3 bin 300 TL’ye mal oluyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması durumunda yıl sonuna kadar motorin litre fiyatının 62 TL’ye, benzin fiyatının ise 60 TL’ye çıkabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki dalgalanmanın süreceğini vurgularken; bu durumun Türkiye benzer biçimde enerji ithalatına bağımlı ülkeler için hem kur hem de enflasyon baskısının devamı anlamına geliyor.

58 MİLYAR DOLARI GEÇER

Öte taraftan akaryakıt fiyatlarındaki son bir senelik tablo da oynak yerin göstergesi durumunda. 2024 sonunda Türkiye’nin günlük toplam akaryakıt tüketimi 960 bin varil petrol olurken, bu rakamın ortalama 620 bini motorin, 180 bini benzin, 160 bini ise LPG’den oluştu. EPDK ve TÜİK verilerine nazaran, Türkiye 2024 senesinde toplam 32 milyar dolarlık enerji ithalatı yapmış oldu. Sadece Brent petrolün 90 doları aşmasıyla beraber bu rakamın 2025 sonunda 55 milyar doları geçmesi tahmin ediliyor. Böylesi bir artış, tek başına dış tecim açığını yüzde 35 büyümesi anlamına gelirken, her 10 dolarlık petrol artışı, pompa fiyatlarına ortalama bir TL olarak yansıyor.

TURİZM GELİRİ DÜŞEBİLİR

Enerji fiyatlarındaki artış bununla beraber, tüm sektörlere maliyet baskısı olarak yorumlanırken, analistler, lojistik ve e-ticaret alanındaki taşımacılık maliyetlerinin de yüzde 20 artacağını belirtiyorlar. İsrai-İran savaşının gezim gelirlerine de negatif yansıması beklenirken, 2025’in ilk beş ayında yüzde 14’lük gelir kaybı bulunduğunun altı çiziliyor.

“ÖTV SABİTLENMELİ”

İşletme ve Pazarlama Uzmanı Volkan Soykan, savaşın küresel ölçekte fiyat dalgalanmalarına niçin olacağını belirtirken, “Türkiye açısından döviz kuru, enflasyon ve cari açıkta yükselme görebiliriz. Harp sona ermezse yıl sonuna kadar benzin ve motorin fiyatlarının 60 TL’yi geçmesi öngörülüyor. Bu şekilde bir tabloda akaryakıtta ÖTV sabitlenmeli, ziraat ve taşımacılık sektörüne sübvansiyon getirilmeli. Yenilenebilir enerji yatırımlarının da bir an ilkin hızlandırılması koşul” dedi.

Türkiye açısından en büyük risklerden biri de, iç talebin daralmasıyla beraber endüstri üretiminde yaşanacak ihtimaller içinde gerileme ve işsizlik.

GIDA VE TAŞIMACILIK

Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin, direkt Türk ekonomisinin kırılgan yapısını hedef alacağını ifade ederken, “Motorin, ziraat, endüstri, lojistik ve ulaştırma benzer biçimde stratejik sektörlerde temel girdi konumunda. Bu yüzden akaryakıt fiyatlarında yaşanmış olan her artış, başta besin ve taşımacılık olmak suretiyle zincirleme maliyet şokunu tetikler” diye konuştu.

FİYATLAR ARTACAK MI?

Tebrizcik, artan maliyetlerin, bilhassa İç Anadolu ve Güneydoğu’daki çiftçiler üstünde büyük bir baskı yaratacağını da dile getirirken, şunları söylemiş oldu: “Nakliye giderlerinin yükselmesiyle ürünlerin tüketiciye yetişme süreci de pahalılaşıyor. Bu durum, gelecek haftalarda meyve-sebze fiyatlarında ciddi sıçramaların habercisi. Akaryakıt üstündeki yüksek vergi politikası, kısa vadede bütçeyi desteklese de, uzun solukta toplumsal, ekonomik ve siyasal açıdan daha ağır bir faturaya dönüşebilir.”