Türk Böbrek Vakfı, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla diyabetin böbrek sağlığı üstündeki etkilerine dikkat çekti. Internasyonal Diyabet Federasyonu’nun 2025 verilerine gore Türkiye, Avrupa Bölgesi’nde diyabetli erişkin sayısının en yüksek olduğu ülke konumunda. Türkiye’de 20-79 yaş grubundaki yetişkinlerin yüzde 16,5’i diyabetle yaşıyor. Ortalama 4,4 milyon şahıs ise hemen hemen tanı almadığı için hastalığını bilmiyor. Dünya genelinde kronik böbrek hastalığıyla yaşayan erişkin sayısı da 850 milyonu aşıyor.
SESSİZCE ZARAR GÖRÜYOR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, diyabetin böbreklerdeki minik damarlara zarar verdiğini belirtirken, uzun süre yüksek seyreden kan şekerinin, böbreklerin kanı temizleme görevini bozduğunu beyan etti. Doç. Dr. Emre Durcan, diyabetin böbreklerde senelerce emare vermeden ilerleyebildiğini belirterek şunları söylemiş oldu: “Yüksek kan şekeri böbreklerdeki minik damarlara zarar veriyor. Bunun sonucunda böbreklerin süzme işlevi bozuluyor ve idrarda protein kaçağı başlayabiliyor. Yüksek gerilim, fazla kilo ve sigara da bu hasarı hızlandırıyor. Türkiye’de hemodiyalize yeni başlamış olan hastaların ortalama beşte ikisinde böbrek yetmezliğinin temel sebebi diyabet. Oysa böbrek hasarını erken dönemde saptamak mümkün. Diyabetli her insanın yılda minimum bir kez idrarda albümin/kreatinin oranını ve kanda kreatinin düzeyini ölçtürmesi gerekiyor. Erken tanı, kan şekeri ve gerilim kontrolüyle beraber uygun tedaviler, böbrek hastalığının ilerlemesini mühim seviyede yavaşlatabiliyor.”
HAYAT KURTARIYOR
Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, böbrek hastalıklarının hiçbir emare vermeden ilerleyebildiğine dikkat çekerek, “Diyabetin böbrekler üstündeki tesiri, cemiyet sağlığı açısından büyük ehemmiyet taşıyor. Böbrek hastalıkları, şahıs kendisini iyi hissederken sükunet içinde ilerleyebiliyor. Bundan dolayı hastalanmayı beklemeden tertipli sıhhat kontrolleri yaptırmalıyız. Böbrek hastalıkları yalnızca hastaları değil, ailelerini ve sıhhat sistemini de etkiliyor. Türk Böbrek Vakfı olarak 40 yılı aşkın süredir böbrek sağlığının korunması için çalışıyoruz. Böbrek sağlığını korumak hepimizin ortak sorumluluğu” diye konuştu.
Hastalığın en yaygın görüldüğü bölgeler içinde Marmara ve Güneydoğu Anadolu öne çıkıyor.
9 MİLYON BÖBREK HASTASI
Öte taraftan, Türkiye’de kronik böbrek hastalığına ilişkin veriler de dikkat çekiyor. Sıhhat Bakanlığı’nın 2025-2030 Böbrek Hastalıkları Önleme ve Denetim Programı’na gore, ülkede ortalama 9 milyon erişkin kronik böbrek hastalığıyla yaşıyor. Türk Nefroloji Derneği’nin 23 ilde 10 bin 748 kişiyle gerçekleştirdiği CREDIT araştırmasında, her 6-7 yetişkinden birinde böbrek hastalığı bulunmuş olduğu belirlendi. Hastalığın hanımlarda görülme oranı yüzde 18,4, erkeklerde ise yüzde 12,8 olarak ölçüldü. Araştırmaya gore ortalama 3 milyon kişinin böbreklerinin kanı süzme kapasitesi mühim seviyede azalmış durumda. Böbrek hastalığının görülme sıklığı yaş ilerledikçe artarken, 80 yaşın üstündeki kişilerde oran yüzde 50’yi aşıyor.
