İsrail’in; Hayfa Limanı, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz üstünden yeni tecim rotası oluşturma çabasına karşı, Türkiye ile Mısır içinde ivme kazanan diplomatik normalleşme süreci, bölgede yeni bir güç merkezi yaratıyor. Son olarak iki ülke cumhurbaşkanının Kahire’deki buluşması, yalnızca ikili ilişkilerde yeni bir sayfa açmakla kalmadı; enerji, deniz yetki alanları ve Doğu Akdeniz’deki güç dengeleri açısından da dikkatle izlenen mesajlar verdi. Meydana getirilen stratejik analizlerde Mısır’dan Türkiye’ye yönelik sıvılaştırılmış naturel gaz (LNG) sevkiyatının tekrardan başlaması, Doğu Akdeniz enerji haritasında sessiz sadece stratejik bir dönüşümün somut göstergesi olarak değerlendiriliyor. Bu adım dış ilişkiler, çevrelerinde, Ankara’nın bölgesel gaz ticareti ve dağıtım merkezi olma hedefiyle örtüşen daha geniş bir stratejik çerçevenin parçası olarak da görülüyor.
Geçtiğimiz hafta Kahire’de verilen mesajlar, Türkiye ile Mısır içinde yalnızca ikili ilişkilerin normalleştiğini değil, Doğu Akdeniz’den Ortadoğu’ya ve Afrika’ya uzanan geniş bir kriz coğrafyasında yeni bir dengeleyici eksenin şekillenmekte bulunduğunu gösterdi.
YENİ GAZ ROTASI MI?
Analistler, söz mevzusu sevkiyatın yalnızca teknik ya da ticari bir gelişme olarak okunamayacağını, Doğu Akdeniz’de enerji rollerinin kademeli şekilde tekrardan tanımlandığı bir sürecin parçası bulunduğunu vurguluyorlar. Ortalama 150 bin metreküp hacmindeki LNG’nin Türkiye’ye ulaştırılması, Kahire’nin enerji sektöründe yatırımcı itimatını canlı tutma çabasının da bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Stratejistler, Mısır’ın LNG altyapısının, bölgedeki dalgalı üretim koşullarına karşın ülkeyi Doğu Akdeniz’in mühim ihracat aktörlerinden biri olarak konumlandırmaya devam ettiğine dikkat çekiyorlar.
TÜRKİYE KÖPRÜ OLACAK
Türkiye cephesinde ise bu sevkiyat, enerji arz güvenliği ve kaynak çeşitlendirme stratejisinin mühim bir halkası olarak öne çıkıyor. Son yıllarda endüstri üretimi ve iç talepteki artışla beraber enerji ihtiyacı büyüyen Türkiye, değişik coğrafyalardan gaz tedarikini artırarak küresel piyasalardaki dalgalanmalara karşı esnekliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Mısır’dan gelen LNG, bu çerçevede Türkiye’nin enerji sepetine eklenen tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendiriliyor. Analistler, Türkiye’nin gelişmiş depolama ve tekrardan gazlaştırma altyapısı yardımıyla bu sevkiyatların yalnızca iç tüketime değil, daha geniş bölgesel hedeflere de hizmet edebileceğine işaret ediyor. Bu aşamada Türkiye’nin coğrafi konumu tehlikeli sonuç bir rol oynuyor. Doğu ile Batı içinde naturel bir enerji köprüsü konumunda bulunan Türkiye, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz kaynakları ile Avrupa pazarları içinde giderek daha belirgin bir geçiş noktası haline geliyor.
GÜVENLİK MİMARİSİ OLUŞUR
Öte taraftan bu gelişme, Doğu Akdeniz’de uzun süredir şekillenen güç blokları ve enerji eksenleri açısından da tehlikeli sonuç kabul ediliyor. Yunanistan, Cenup Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail merkezli enerji iş birliğine karşı Mısır gazının Türkiye rotasına yönelmesi denklemlerde yeni stratejik hamle olarak yorumlanıyor. Analizlerde, Türkiye, Mısır enerji yakınlaşmasının, yalnızca ikili ilişkilerle sınırı olan kalmayacağı, Doğu Akdeniz ve Libya başta olmak suretiyle askıda kalan siyasal ve güvenlik dosyaları üstünde de dolaylı etkisinde bırakır üretebileceği değerlendiriliyor.
Türk Birliği, yerli projeler; MİLGEM, Atmaca, TCG Anadolu ile Akdeniz’in en güçlüsü haline geldi.
AKDENİZ’DE YENİ EKSEN
Politika Bilimi ve Internasyonal İlişkiler Kaan Devecioğlu ise Türkiye-Mısır hattındaki son gelişimleri şöyleki yorumluyor: “Ekonomik alanda ortaya konulmuş olan hedefler, bu yeni devrin taşıyıcı kolonlarından biri olarak öne çıkmakta. İki ülke içinde 9 milyar dolar seviyesinde bulunan tecim hacminin 15 milyar dolara çıkarılmasının hedeflenmesi, siyasal yakınlaşmanın kalıcı hale getirilmek istendiğini göstermekte. Bölgesel kriz başlıklarında ise Türkiye ile Mısır içinde belirgin bir örtüşme alanı oluştuğu görülmektedir. Gazze ve Filistin meselesi bu örtüşmenin en net gözlemlendiği dosyaların başlangıcında gelmektedir. Libya dosyasında ise geçmişte sert rekabet alanı olan başlıklarda daha kontrollü bir eşgüdüm dikkat çekiyor.”
PLANLARI BOZAR
Internasyonal İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni ise Doğu Akdeniz’deki naturel gaz rezervlerinin 5 trilyon metreküp seviyesinde olduğuna dikkat çekiyor. Yunanistan ve Cenup Kıbrıs Rum Yönetiminin, İsrail ile beraber hareket ederek büyük bir enerji koridoru oluşturmak istediğinin altını çizen Prof. Dr. Köni; “Türkiye ile Mısır, yakınlaşması Doğu Akdeniz’deki İsrail merkezli planları bozabilir” diyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
