ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik ihtimaller içinde yeni askeri harekat kapsamında GBU-43/B MOAB (Mother of All Bombs – Tüm bombaların anası) bombasını kullanmayı değerlendirdiği bildirildi. CNN’in haberine bakılırsa Pentagon tarafınca hazırlanan seçenekler içinde İran’ın nükleer tesisleri ve enerji altyapısına yönelik saldırılar bulunuyor. Planlarda, İran’ın yer altında inşa etmiş olduğu ve ABD ile İsrail’in nükleer faaliyetlerle ilişkilendirdiği Kazma Dağı (Pickaxe Mountain) tesisi de ihtimaller içinde hedefler içinde gösteriliyor. Beyaz Saray, gizli saklı askeri planlara ilişkin yorum yapmazken Trump’ın tüm seçenekleri değerlendirdiğini belirtti.
ABD’nin ortalama 10 ton ağırlığındaki GBU-43/B MOAB bombası ilk kez 2017’de Afganistan’da kullanıldı. Pentagon’un silahı İran’a karşı değerlendirdiği, sadece yer altı tesislerine etkisinden şüphe duyulduğu bildiriliyor. (Reuters)
2017’DE AFGANİSTAN’DA KULLANILDI
MOAB, 2003 senesinde ABD’nin Irak’ı işgal hazırlıkları esnasında geliştirildi. Ortalama 9,1 metre uzunluğunda, 10 ton ağırlığında ve GPS güdümlü olan bomba, geniş alanlarda devasa yükseklikte basınçlı patlama oluşturmak suretiyle tasarlandı. İlk kez 13 Nisan 2017’de Afganistan’ın Nangarhar vilayetinde, IŞİD-Horasan örgütünün kullandığı tünel ve mağara kompleksine karşı MC-130 uçağından bırakıldı. Afgan makamları saldırıda 90’dan fazla militanın öldüğünü bildirdi; sivillerin de yaşamını kaybetmiş olduğu saldırıya ilişkin dava açma girişimleri ise ABD tarafınca engellendi. MOAB’ın 2003 Irak harbinde da hazır tutuldu sadece kullanılmadı.
11 TONLUK DEV YIKIM
ABD Hava Kuvvetleri verilerine bakılırsa GBU-43/B’nin toplam ağırlığı ortalama 9,5-10 ton, patlayıcı harp başlığı ise ortalama 8,5 ton. Bombanın patlama gücü ortalama 11 ton TNT eşdeğeri olarak ifade ediliyor. Pentagon’un bombaya ilişkin kontrol ve değerlendirme raporlarında ise patlamanın dokuz kent bloğuna karşılık gelen genişlikte bir alanda yıkıcı tesir oluşturabileceğini belirtti. Sadece raporlara bakılırsa MOAB, yerin onlarca metre altındaki güçlendirilmiş tesisleri delmek için tasarlanmış bir cephane değil. Bu vazife için geliştirilen 13,6 tonluk GBU-57 sığınak delici bomba, Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerine yönelik Amerikan saldırılarında kullanılmıştı. MOAB’ın büyük patlama gücünün fazlaca sayıda sivilin yaşamını kaybetmesine yol açabileceği ikazları da medyada çoğunlukla yapılıyor.
İRAN’DA KULLANILIRSA NE OLUR? UZMANLARDAN UYARI
Amerikan medyasına konuşa Amerikan askeri kaynaklarına bakılırsa Kazma Dağı’nın kalınca granit tabakaları altında bulunmuş olduğu kabul edilen tesislerin MOAB ile yok edilmesi oldukça zor. Askeri kaynaklar, bombayı geniş alanları tahrip etmeye uygun, hem de ruhsal baskı yaratabilecek bir tabanca olarak değerlendiriyorlar. Stratejik ve Internasyonal Emekler Merkezi’nin (CSIS) uydu görüntülerine dayanan araştırmaları da İran’ın yer altı tesislerinin girişlerini güçlendirdiğine işaret ediyor. Enerji tesislerinin hedef alınması halinde ise büyük patlama, yakın çevredeki sivil yerleşimleri, elektrik ve yakıt altyapısını bütünüyle etkileyebilecek güce haiz. Amerikalı yetkililer, bu şekilde bir saldırının İran’ı teslim olmaya zorlayacağının yada nükleer programını tamamen ortadan kaldıracağının güvence olmadığını belirtiyor.
