Kürt yanlısı Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) yönetimindeki Silvan Belediye Meclisi, hükümetin atadığı kayyumun adını verdiği “Birinci Kılıçarslan Kent Meydanı” parkının adının “Rindêxan” adlı kadın olarak değiştirilmesine karar verdi. Kürt kültürü açısından önemli.
Ancak Silvan Kaymakamlığı, “Rindêxan” kelimesinin “yabancı dilde” olduğunu öne sürerek belediyenin kararını reddetti.
Reddin ardından belediye şu açıklamayı yaptı: “Kaymakam, ‘Rindêxan’ isminin Türkçe olmadığını, Türk Dil Kurumu sözlüğünde yer almadığını ve ‘yabancı’ dil kurallarına göre oluşturulduğunu iddia etti.”
Kaymakam, yer adlarıyla ilgili düzenlemesinde “… Yabancı dil kurallarına göre oluşturulmuş kelime ve ifadeler ile çirkin, müstehcen, gülünç isimler kullanılamaz.” ifadesine yer verdi.
Parkın şimdiki adı, mezarı Güneydoğu’nun güneydoğusundaki Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde bulunan Anadolu Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan’dan geliyor. Kaymakam şöyle devam etti: “Haçlıları mağlup eden padişah olarak bilinen Kılıçarslan’ın mezar yeri, ilçenin tanıtımı ve turizme katkı sağlanması amacıyla kamuoyuna duyurulmuştur. Amaç bu büyük padişahı anısının yaşadığı Silvan Antik Kenti’nde onurlandırmaktı.”
“Belediye meclisinin parkın isminin ‘Rindexan’ olarak değiştirilmesine ilişkin kararı, önerilen ismin Türkçe olmaması, Türk Dil Kurumu’nun sözlüğünde yer almaması, yabancı dile göre şekillenmesi nedeniyle Kaymakamlığımızca onaylanmamıştır. Açıklamada, kurallara aykırı olduğu, kamu yararına hizmet etmediği ve yukarıda belirtilen ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu ifade edildi.
Kürtler Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturuyor ancak dil üzerinde yıllardır uygulanan sistematik baskı nedeniyle çok az kişi ana dilini konuşabiliyor.
Türkiye’nin 1980 askeri darbesinden sonra onaylanan mevcut anayasası Kürtçe kullanımını tamamen yasaklamıyor ancak birbirini takip eden hükümetler Kürtçe kullanımına defalarca kısıtlama getirdi.
Türkiye genelinde Kürtçe eğitimi, hükümet ile Kürdistan İşçi Partisi (PKK) arasında 2015 yılında yaşanan barış sürecinin çökmesi nedeniyle sekteye uğradı; bu süreç, şiddetin patlak vermesine ve kültür kurumlarının kapatılmasına yol açtı.
Kürt alfabesindeki X, Q, W, Î, Û, Ê harflerinin resmi kullanımda yasak olması nedeniyle Kürtçe isimlerin resmi Türk kimliğine kaydedilmesi de zordur. Türkiye’de pek çok Kürt’e Kürtçe isimlerin yanı sıra ikinci bir Türkçe isim de verilmektedir. Aynı durum, ülkenin Kürt çoğunluğunun doğu ve güneydoğu bölgelerinde Kürtçe yazılmış yer adları ve tabelalar için de geçerli.
Resmi binalarda isimleri hem Türkçe hem de Kürtçe olarak yer alırken, yerel yönetimler başvuru konusunda sıklıkla hükümet tarafından reddediliyor.
Temmuz ayı sonlarında Kürtlerin çoğunlukta olduğu Diyarbakır ve Van illerinde Kürtçe trafik uyarı levhaları tahrip edildi.
