Suriye’de Şam yönetimine bağlı birliklerin Fırat Nehri’ni geçerek terör örgütü SDG’nin kontrolündeki bazı bölgeleri alması ve peşinden SDG’nin geri çekilerek Şam ile 14 maddelik yeni bir antak kalma imzalayacağı bilgisi, Ankara’da yakından izleniyor. Türkiye açısından stratejik sonuçlar doğuran gelişme, Suriye’nin bölünmesi, federatif yönetime dönüşmesi endişelerini ortadan kaldırırken, şimdi gözler 14 maddelik anlaşmanın iyi mi uygulanacağına çevrildi. Suriye ordusu, Fırat hattı süresince ilerleyerek bilhassa Rakka ve Deyr ez-Zor çevresinde tehlikeli sonuç noktaları denetim altına aldı. SDG güçleri, yoğun çatışmaların peşinden bu bölgelerden çekilerek Fırat’ın doğusuna, Haseke’ye yöneldi.
KOBANİ MODELİ!
Şam yönetimi, çekilmenin peşinden kamu binaları, sınır geçişleri ile petrol ve organik gaz sahalarında fiili denetimi tekrardan kurdu. Antak kalma kapsamında dikkat çeken düzenlemelerden biri ise Türkiye sınırındaki Ayn el Arab’ta (Kobani) ağır silahların Şam’a devri ile SDG’lilerin bir tür mahalli polis gücüne dönüşmesi oldu. Söz mevzusu modelle ilgili Haber Global Web Hususi’e değerlendirme meydana getiren güvenlik ve terör uzmanı Ünal Atabay, bu modelin Irak’taki Barzani yönetimine uzanan bir yönü bulunduğunu söylemiş oldu.
Suriye ordusu, Fırat hattı süresince ilerleyerek bilhassa Rakka ve Deyr ez-Zor çevresinde tehlikeli sonuç noktaları denetim altına aldı.
BARZANİ KORUMASI VAR
Antak kalma için Irak’ın kuzeyindeki Mesud Barzani yönetiminin arabulucu bulunduğunu belirten Atabay sahadan şu detayları verdi: “Anlaşmada arabulucu olarak ABD ile beraber Barzani de var. 14 maddelik anlaşmanın 8. maddesinde Kobani’de bir mahalli polis gücüne izin verileceği bilgisi bulunuyor. Sadece Kobani belirtilirken SDG’nin olduğu Haseke ve Kamışlı için bu şekilde bir polis gücünden söz edilmiyor. Burada Barzani’nin erkek oyuncu olduğu ortamda Roj Peşmerge güçleri bulunuyor. Bunlar 8-9 bin kişilik silahlı bir güç. Şu anda Irak’ta, Barzani bölgesinde askeri kamptalar. Barzani’nin koruması altında bulunuyorlar.”
ÜÇÜNCÜ AKTÖR MÜ?
Mevcut antak kalma metninde Roj Peşmerge gücü ile ilgili bir düzenleme göze çarpmasa da, Haseke ve Kamışlı için mahalli polis gücü tanımlaması yapılmamasını dikkat çekici gören Atabay şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “Irak’ta, Barzani yönetiminin kamplarında bulunan 8-9 bin ivarındaki Roj Peşmerge gücündekiler Suriyeliler. Antak kalma metnine Irak’tan üçüncü bir erkek oyuncu koyamazlardı. Aralarında zımni bir mutabakat olabilir. Haseke ve Kamışlı’da mahalli güvenlik için Roj Peşmergelerin kullanılıp kullanılmayacağını seyretmek gerekiyor. Eğer bu şekilde olursa Suriye’de de Kürtler içinde Irak’taki KDP-KYB dengesine benzer bir yapı oluşabilir.”
TEHDİT ORTADAN KALKTI
Suriye ordusunun Fırat’ın çevresindeki harekatını Türkiye açısından değerlendiren Atabay şunları söylemiş oldu: “Türkiye açısından uzun süredir büyük bir tehdit olarak değerlendirilen tablo büyük seviyede ortadan kalkmış görünüyor. Bu çerçevede mühim bir mesafe kat edilmiş olduğu söylenebilir. Sahadaki son gelişmeler, ABD ve İsrail ekseninin sürecin oldukca arkasında durmadığını da ortaya koyan bir tabloya işaret ediyor. Bu yüzden Türkiye’nin temel beklentilerinin karşılanmış olduğu yönünde bir değerlendirme yapmak mümkün. Sadece burada aslolan belirleyici unsur, anlaşmanın sahadaki uygulamaları olacak.”
Atabay: “Haseke ve Kamışlı’da mahalli güvenlik için Roj Peşmergelerin kullanılıp kullanılmayacağını seyretmek gerekiyor.”
24 SAAT BİLE ÖNEMLİ
Bir tek bir mutabakat metninin kafi olmayabileceğini belirten Atabay, “Bazı maddelerin kurumlar arası teknik alt düzenlemelerle desteklenmesi gerekebilir. Bu başlıklar çevresinde tartışmaların sürmesi planlanıyor. Şu noktayı bilhassa vurgulamak gerekir: Daha ilkin gündemde olan 10 Mart Mutabakatı fiilen geçerliliğini yitirmiş durumda. Onun yerine, yeni bir 14 maddelik antak kalma ortaya çıktı. Bu yeni çerçevenin sahada iyi mi uygulanacağı, aksine bir gelişme yaşanıp yaşanmayacağı Türkiye tarafınca yakından takip edilecektir. YPG/PKK tehdidinin Türkiye’nin cenup sınırları açısından mühim seviyede etkisiz hale geldiği, en azından mevcut tablo itibarıyla ayağının yerden kesilmiş şeklinde görünmüş olduğu söylenebilir. Sadece buranın Ortadoğu olduğu unutulmamalı; 24 saat bile uzun bir süre sayılabilir. Bugün ortaya çıkan tablo, yarın değişik bir yönde evrilebilir” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
