Türkiye’de tüketicinin “köklü marka” algısını ölçen araştırma, markalar açısından dikkat çekici bir eşiği ortaya koydu. FutureBright Group tarafınca Yüzyıllık Markalar Derneği için meydana getirilen çalışmaya nazaran Türk tüketicisi, bir markanın köklü sayılabilmesi için averaj 54 senelik bir geçmişe haiz olmasını bekliyor. Sadece araştırmanın aslolan çarpıcı sonucu, köklülüğün yalnızca müessese tarihiyle açıklanmadığını göstermesi oldu. Tüketici için “köklü marka” demek; logonun yanına yazılan eski bir tarih, nostaljik bir ambalaj ya da geleneksel görünen bir isimden oldukça daha fazlası anlamına geliyor.
25 Şubat-12 Mart 2026 tarihleri içinde, Türkiye genelinde 18–60 yaş aralığındaki 600 kişiyle meydana gelen araştırma, Türkiye’de ilk kez bir markanın tüketici gözünde hangi kriterlerle köklü kabul edildiğini ortaya koydu. Çalışmaya nazaran tüketici, bir markanın geçmişini yalnızca kaç senedir piyasada olduğuna bakarak değerlendirmiyor; o markanın kuşaklar süresince kullanılıp kullanılmadığına, aynı kaliteyi koruyup korumadığına, toplumsal hafızada yer edip etmediğine ve itimat duygusu yaratıp yaratmadığına bakıyor.
Araştırmanın bulguları, köklü marka algısının çarpıcı söz, logo ya da tarihî görünüm üstünden kurulmadığını gösteriyor. Tüketici nezdinde aslolan belirleyici unsur, markanın nesiller süresince sınanmış olması. Bir markanın aile içinde kuşaktan kuşağa aktarılması, değişik yaş grupları tarafınca tanınması, çocukluk hatıralarında yer etmesi ve her satın alımda benzer kalite deneyimi sunması, köklülük algısını güçlendiren başlıca unsurlar içinde yer ediniyor. Bu yüzden yalnızca eski bir müessese evveliyatına haiz olmak, tüketiciyi ikna etmeye yetmiyor.
Araştırmaya nazaran tüketicinin bir markayı “köklü” olarak kabul etmesi için beklediği averaj süre 54 yıl. Sadece bu süre tek başına kafi görülmüyor. Markanın geçmişten gelen değerlerini koruması, süre içinde kimliğini kaybetmemesi, kuşaklar içinde bağ kurabilmesi ve değişen dünyaya uyum sağlarken temel kalitesinden taviz vermemesi gerekiyor. Tüketici için köklü marka, adı duyulduğunda belli bir standart, itimat ve süreklilik hissi veren marka anlamına geliyor.
Çalışmada öne çıkan en kuvvetli başlıklardan biri de miras algısı oldu. Her 4 tüketiciden 3’ü, bir markanın mirası bulunduğunu kanıtlaması icap ettiğini düşünüyor. Bu mirasın en mühim kanıtı ise kalite olarak görülüyor. Tüketici, aynı markayı her satın aldığında benzer ürün ya da hizmet kalitesiyle karşılaşmayı, markanın geçmişten bugüne taşımış olduğu en kuvvetli değerlerden biri olarak kabul ediyor. Bu yüzden köklü marka olmak, yalnızca geçmişe haiz olmak değil; o geçmişi bugünün deneyimiyle doğrulayabilmek anlamına geliyor.
Yüzyıllık Markalar Derneği Başkanı Gürsel Arseven, araştırmanın Türkiye’de bu alanda meydana getirilen ilk emek verme olması sebebiyle mühim bulunduğunu belirterek, hızın her şeyi acele tükettiği bir dünyada köklü markaların toplumsal hafızayı ve ekonomik sürekliliği temsil ettiğini altını çizdi. Arseven’e nazaran kaotik süreçler ve güvensiz ortamlar, tüketicinin köklü kurumlara yönelme eğilimini artırıyor. Türkiye’de ulusal mirasın oluşması için ihtiyaç duyulan ekonomik ömrün averaj 34 yıl olarak düşünüldüğünü, İtalya’da ise bu sürenin ortalama 100 yıl olduğuna dikkat çeken Arseven, markaların yalnızca ticari değil, bununla beraber kültürel ve toplumsal bir miras taşıdığını beyan etti.
FutureBright Group kurucu ortağı Akan Abdula ise tüketici gözünde köklülüğün aslolan ölçüsünün “yaşanmışlık” bulunduğunu belirtti. Abdula’ya nazaran bir markanın “… tarihinden bu yana” ifadesini kullanımı, tüketici nezdinde tek başına kuvvetli bir anlam taşımıyor. Logonun başına eski bir tarih koymak ya da markayı nostaljik bir çerçeveye yerleştirmek kafi görülmüyor. Tüketici, markanın kendi hayatındaki karşılığını, ailesindeki yerini, geçmişten bugüne taşımış olduğu kaliteyi ve toplumdaki itibarını görmek istiyor.
Kaynak: Web Hususi
