Türkiye’de sigara kullanımını azaltmaya yönelik yeni düzenlemenin ekim ayında TBMM’ye sunulması planlanıyor. Sıhhat Bakanlığı’nın ortalama bir senedir üstünde çalmış olduğu belirtilen teklifin bilhassa çocuk ve gençlerin tütün ürünleriyle temasını azaltmaya yönelik maddeler içermesi umut ediliyor. Hazırlanan taslağın en dikkat çekici maddelerinden biri, 1 Ocak 2015 ve sonrasında doğanları kapsıyor. Buna bakılırsa bu kuşağa tütün ürünlerinin satılmasının yalnızca gençlik döneminde değil, hayatları süresince yasaklanması planlanıyor. Düzenlemenin amacı, yeni kuşakların ilerleyen yaşlarda da tütün ürünlerine erişimini engelleyerek “tütünsüz nesil” hedefi oluşturmak olarak açıklanıyor. Sadece söz mevzusu hükümler şu aşamada taslak durumunda; Meclis’e sunulacak teklifin muhteviyatında değişim yapılması mümkün.
PARK VE BAHÇELER
Yeni düzenlemenin yalnızca kapalı mekanlarla sınırı olan kalmaması planlanıyor. Parklar, bahçeler, kamu binalarının bahçeleri ve benzeri açık alanlarda sigara kullanımına ilişkin yeni kurallar getirilmesi gündemde. Hazırlanan çalışmada, sigara içmek isteyenler için çevreden görünmeyecek şekilde hususi sigara içme alanları oluşturulması öngörülüyor. Böylece bilhassa evlatların ve gençlerin kamusal alanlarda sigara kullanımına maruz kalmasının ve sigara içme davranışını görmesinin azaltılması hedefleniyor. Lokanta ve benzeri işletmelerin açık alanları da düzenlemenin kapsamında. Hazırlık çalışmalarında bu alanlarda sigara kullanımının tamamen yasaklanması seçeneği üstünde duruluyor.
PAKETLER STANDART OLACAK
Düzenlemenin bir öteki başlığı ise sigara paketleri. Hazırlanan çalışmaya bakılırsa standart paket uygulamasına geçilmesi planlanıyor. Bunun yanında “slim” olarak adlandırılan ince sigaraların da satışının kaldırılması gündemde. Sıhhat yetkilileri, bilhassa değişik tasarımların ve ürün özelliklerinin sigarayı daha cazip göstermesinin önüne geçilmesini amaçlıyor.
KİMLİK DOĞRULAMA
Tütün ürünlerinin çocuk ve gençlere satışının önlenmesi için satış noktalarında daha sıkı bir kimlik doğrulama sistemi kurulması da planlanan düzenlemeler içinde. Hazırlanan çalışmaya bakılırsa elektronik ödeme sistemleri üstünden yapılacak alışverişlerde de yaş kontrolünün güçlendirilmesi hedefleniyor. Böylece 18 yaşından küçüklerin tütün ürünlerine erişiminin engellenmesi amaçlanıyor.
ÜRETİM SONA ERECEK
Düzenlemenin en uzun vadeli başlığı ise 2040. Hazırlanan yol haritasında 2040 sonrasında Türkiye’nin tütün ürünlerinin üretim ve satışının yapılmadığı bir ülke haline gelmesi hedefleniyor. Sıhhat Bakanlığı yetkilileri de daha ilkin 2040 sonrasında Türkiye’nin sigara satışının olmadığı bir ülke olması hedefini açıklamıştı. Haziran ayında düzenlenen Ulusal Tütün Kontrolü Kongresi’nde Sıhhat Bakan Yardımcısı Şuayıp Birinci, sigara paketlerinin standartlaştırılması, ürünlerin görünürlüğünün azaltılması ve evlatların bulunmuş olduğu açık alanlarda kullanımın sınırlandırılması yönündeki hazırlıkları da duyurmuştu.
SATIŞI YÜKSELDİ
Yeni düzenleme hazırlığının arkasındaki gerekçelerden biri de Türkiye’deki sigara satışlarındaki artış. Sıhhat Bilimleri Üniversitesi’nden Prof. Dr. Toker Ergüder’in verdiği bilgilere bakılırsa 2012’de ortalama 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışları, 2025’te ortalama 160 bin ton ve 8 milyar pakete terfi etti. Türkiye’de mevcut mevzuata bakılırsa kapalı kamuya açık alanlarda tütün ürünü kullanımı yasak.
