Türk ekonomisinin gidişatına ilişkin son rakamlar dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) eylül ayı verilerine bakılırsa ücretli çalışan sayısı geçen senenin aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 artarak 16 milyon 448 bin 397 kişiye ulaştı. Ağustos ayında senelik artış yüzde 2 düzeyindeydi. Eylülde bundan önceki aya bakılırsa artış ise yalnızca yüzde 0,2 oldu. Sadece sektörlere bakıldığında değişik bir tablo ortaya çıktı. Tecim ve hizmetlerde çalışan sayısı yüzde 3, inşaatta yüzde 2 artarken sanayide yüzde 1,2 geriledi. Bir başka ifadeyle mağazalarda, hizmet işletmelerinde ve inşaatlarda çalışan sayısı artarken endüstri kurumlarında azaldı.
OTOMOBİLDE ÜRETİM DÜŞÜYOR
Sanayideki dikkat çekici gelişmelerden biri otomotiv sektöründe yaşanıyor. Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) verilerine bakılırsa senenin ilk 10 ayında toplam otomotiv üretimi yüzde 6 azalarak 1 milyon 92 bin 519 adede geriledi. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 17’yi buldu. Ocak-ekim döneminde Türkiye’deki fabrikalarda 592 bin 163 otomobil üretildi. Yalnızca üretimde değil, pazarda da daralma yaşandı. İlk 10 ayda otomobil pazarı yüzde 17 küçülerek 692 bin 916 adede indi. Buna karşılık ticari vasıta üretiminin yüzde 12 artması, otomotiv sektörünün kendi içinde bile değişik yönlere hareket ettiğini gösterdi.
TRAFİĞE ÇIKAN DA AZALIYOR
Otomotiv sektöründeki gerilemenin bir başka göstergesi trafiğe kaydedilen taşıt sayısında görüldü. TÜİK verilerine bakılırsa ekim ayında 130 bin 697 taşıtın trafiğe kaydı yapılmış oldu. Bu sayı eylül ayına bakılırsa yüzde 18,8, geçen senenin ekim ayına bakılırsa yüzde 26,8 daha düşük. Senenin ilk 10 ayına bakıldığında da düşüş devam ediyor. Ocak-ekim döneminde trafiğe kaydedilen taşıt sayısı yüzde 15,7 azalarak 1 milyon 633 bin 858 oldu.
HAZİNE’NİN FAİZ YÜKÜ BÜYÜYOR
Ekonomideki değişik tablo devletin bütçesinde de kendisini gösterdi. Gömü ve Maliye Bakanlığı’nın verilerine bakılırsa merkezi yönetim bütçesi ekim ayında 481,1 milyar lira açık verdi. Senenin ilk 10 ayındaki toplam açık ise 2 trilyon 321,4 milyar liraya ulaştı. Bütçenin en dikkat çekici ayrıntısı faiz harcamaları oldu. Ocak-ekim döneminde devletin faiz ödemeleri 2 trilyon 552,4 milyar lirayı buldu.
AVRUPA’DAN YENİ VERGİ
Sanayiyi yakından ilgilendiren bir başka gelişme Avrupa Birliği’nden geldi. Avrupa Komisyonu, Türkiye dahil beş ülkeden ithal edilen bazı soğuk haddelenmiş yassı çelik ürünlerine ek vergi getirdi. Türk üreticileri için belirlenen anti-damping vergisi yüzde 3 ile yüzde 7,8 içinde değişiyor. Otomotivden beyaz eşyaya kadar fazlaca sayıda alanda kullanılan bu çelik ürünlerinde yeni vergi, Türk şirketlerinin Avrupa pazarındaki rekabetini zorlaştırabilecek bir gelişme olarak görülüyor.
DEĞER KAYBEDİYOR
Ekonominin bir başka dikkat çekici göstergesi ticari gayrimenkul piyasasından geldi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın verilerine bakılırsa dükkan ve ofis şeklinde ticari taşınmazların tutarları senenin üçüncü çeyreğinde bundan önceki üç aylık döneme bakılırsa yüzde 5,7, geçen senenin aynı dönemine bakılırsa yüzde 29,9 arttı. Sadece enflasyon hesaba katıldığında fiyatların gerilediği görüldü. Ticari gayrimenkullerin gerçek kıymeti senelik yüzde 0,8 azaldı. Başka bir ifadeyle dükkan ve ofisler lira olarak daha pahalı hale gelirken, fiyat artışları genel enflasyonun birazcık arkasında kaldı. Ofislerde bu yitik yüzde 1,9’a ulaştı.

