Son dönemde değişik şehirlerde “hesap ödemeden kaçma” vakaları peş peşe yaşanıyor. Daha ilkin Hatay’da gündeme gelen olayın bir benzeri geçtiğimiz günlerde Çanakkale Bozcaada’da yaşandı. İki dost, 8 bin 500 TL’lik hesabı ödemeden mekandan ayrıldı. Güvenlik kameraları yardımıyla vaka ortaya çıktı. İstanbul Bağdat Caddesi’nde ise bir grup, 2 bin TL’lik serpme kahvaltı ücretini ödemeden masadan kalktı. Bursa’da bebekli bir aile “kart otomobilde kaldı” bahanesiyle 650 TL’lik kebap hesabını bırakıp kayıplara karıştı. Örnekler yalnız restoranlarla sınırı olan değil. İstanbul Pendik’te “Fransa’dan geldim” diyen bir karı, 40 bin TL’lik saç deposu işleminin peşinden kuaförden kaçarken; Hatay’da ise 5 bin TL’lik kuaför harcaması olan bir alan kişi, “sigara içmeye çıkıyorum” diyerek sırra kadem bastı.
FAYDACILIK
Hukukçular, bu tür olayların Türk Ceza Kanunu’nda açık bir karşılığının bulunmadığını, mağdur esnafın ise çareyi toplumsal medyada teşhirde aradığını belirtiyor. Avukat Gizem Gonce ise yaşanmış olan hadiselerin Türk Ceza Kanunu’nun 163. maddesinde düzenlenen karşılıksız yararlanma suçu, bir mal yada hizmetten karşılık ödemeden yada ödeme niyeti olmaksızın faydalanmaya gireceğini söylüyor.
KASITLI HAREKET
Gonce, ek olarak “Karşılıksız yararlanma suçunun unsurları içinde, bir mal yada hizmetten fiilen yararlanma, ödeme yükümlülüğü ve ödeme niyetinin olmaması yer alır. Failin kasıtlı hareket etmesi ve mağdurun zarara uğraması gerekir. Kısacası fail, hizmeti alıp ödemekten kaçtığında hem hapis hem de adli para cezası gündeme gelir” dedi.
İşletme sahiplerinin hizmet verdiklerini ispatlamaları icap ettiğini vurgulayan Gonce, “Ek olarak failler hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına kabahat duyurusunda bulunulabilir. Kişiler tespit edildiğinde ödenmeyen karşılık için icra takip edeni yapılabilir” diye konuştu.
GİZLİLİĞİ İHLAL EDER Mİ?
“Görüntülerin toplumsal medyada açıkca paylaşılması hususi yaşamın gizliliğini ihlal teşkil etmemektedir” diyen Gonce, sözlerini şu şekilde tamamladı: “Görüntüler her insana açık olan yerlerde kayıt altına alındığından müşterilerin kamera ile görüntü alınmasına izinlerinin olduğu kabul edilmekte ve güvenlik açısından bu durum hukuka uygun bulunmaktadır. Müşterinin ödeme yapmadan mekandan kaçmak suretiyle ayrılmasını kanıtlamak için mekan sahibinin görüntüleri paylaşması kabahat teşkil etmediği benzer biçimde suçun ispatını kolaylaştırır.”
YAPTIRIMI NET DEĞİL
Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Avukat İbrahim Güllü ise toplumda bu mevzuda bir cezasızlık algısı oluştuğunu belirterek, “Hem faili tespit etmenin zorluğu hem de işletmelerin hukuki süreçle uğraşmak istememeleri sebebiyle bu tür ihlaller çoğalmakta. Bir yaptırımı olsa da hemen hemen net değil. Dolandırıcılık olarak değerlendirilebilir. Hesabı ödemeden kaçma eylemi, TCK’nın 157. maddesindeki dolandırıcılık suçunun “hizmet dolandırıcılığı” olarak malum bir türü şeklinde yorumlanır. Bir şahıs, hizmeti alma anında ödeme yapma niyeti olmadığı halde, sanki ödeme yapacakmış benzer biçimde davranarak hizmetten faydalanırsa, bu durum dolandırıcılık suçu kapsamında değerlendirilebilir. Bu suça ilişkin ceza, bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır” şeklinde konuştu.
Hesap ödemeyenler son haftalarda çoğaldı.
PEK ÇOK SUÇLA BAĞLANTILI
Güllü, “Bazı durumlarda, bilhassa hizmeti sunan şahıs ile alan kişi içinde bir itimat ilişkisi oluştuysa bu durum itimatı kötüye kullanma suçu (TCK madde 155) olarak da ele alınabilir. Bu suça ilişkin ceza altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır” dedi ve şu şekilde devam etti:
“Bu kabahat hırsızlık olarak da değerlendirilebilir. Ender durumlarda, bilhassa oldukca minik meblağlar yada hizmeti sunan kişinin haberi olmadan bir şey alıp çıkmak benzer biçimde hallerde, fiil hırsızlık suçu (TCK madde 141) kapsamında da değerlendirilebilir. Karşılıksız yararlanma suçunun temel unsurları içinde, bir mal yada hizmetten fiilen yararlanma, ödeme yükümlülüğünün bulunması ve ödeme niyetinin olmaması yer alır. Suçun oluşması için failin kasıtlı hareket etmesi ve mağdurun bir zarara uğraması gerekir. Karşılıksız yararlanma suçu, şikayete bağlı bir suçtur ve mağdurun 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir. Sadece, suçun işlenmesiyle kamunun yada mağdurun zarara uğraması halinde, re’sen soruşturma da yapılabilir.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
